مسیر ورځپاڼه

مسیر ورځپاڼه

روسیې افغان جګړه ورور وژنه بللې ده او ددې جګړې د پای ته رسېدو غوښتنه یې کړې ده. د روسیې د بهرنیو چارو وزارت له لوري په خپره شوې خبرپاڼه کې د افغان حکومت او طالبانو ترمنځ وروستی اوربند ستایل شوی دی. روسیې ویلي، چې په افغانستان کې وروستي اوربند ورور وژنه د څه مودې لپاره ودروله او هیله لري، چې دا جګړه او ورور وژنه پای ته ورسېږي. د روسیې د بهرنیو چارو وزارت هیله څرګنده کړې چې په افغانستان کې روانه جګړه د سولې د خبرو او مذاکراتو له لارې پای ته ورسول شي. دوی همدا راز په افغانستان کې د نړیوالو ترهګرو پر وړاندې پر جګړې هم ټینګار کړی دی او دغه ډلې یې د ټولې سیمې او نړۍ لپاره خطرناکې بللې دي.

په افغانستان کې د امریکا پخواني سفیر جیمز کننګهم پخپله وروستۍ مرکه کې ویلي، چې طالبان او امریکا د جګړې د ختمولو لپاره له خبرو پرته بله لار نه لري. دده په وینا دا جګړه نظامي حل نه لري او امریکا ته په کار ده، چې له طالبانو سره واضح خبرې ولري. سفیر زیاته کړې امریکا په افغانستان کې حضور ته ادامه ورکوي، نو ښه به وي چې خپل لرلید او راتلونکي پلانونه په واضح الفاظو له افغان حکومت او طالبانو سره شریک کړي او په دې توګه دلته روانه جګړه پای ته ورسوي. هغه زیاته کړې، له کلونو راهیسې امریکا او افغان حکومت پر دې کار کوي، چې څنګه طالبان د سولې خبرو ته حاضر کړي، خو تر اوسه یې مثبته پایله نه ده ورکړې. کننګهم همدا راز ویلي، چې طالبان هېڅ وخت د زور له لارې خپلو موخو ته نه شي رسېدلی او نړیوال یې په رسمیت نه پېژني، نو ښه به وي چې د سولې خبرو ته غاړه کېږدي او له سوله ییزو لارو خپلې موخې تعقیب کړي.

 

د پښتونژغورنې غورځنګ مشر د پاکستان پوځ ته خبرداری ورکړی دی. منظور پښتین ویلي، چې پاکستانی حکومت یې دې ملګري ژر تر ژره له بندخونو ازاد کړي او که دا کار و نه کړي نو ددوی غورځنګ به په ټول پاکستان کې پراخ لاریونونه پيل کړي. نوموړي تر سبا پورې د پاکستان حکومت ته وخت ورکړی دی، چې په اسلام اباد کې یې دې نیول شوي ملګري خوشي کړي. هغه ویلي، د پاکستان پوځ په دغه هېواد کې پراخ ظلمونه پیل کړي دي او ددوی خاوره یې سور اور ګرځولې ده. د پښتین په وینا پاکستاني پوځ ته په کار ده، چې نور خپل ظلمونه ختم کړي او د خلکو حقوقو ته درناوی وکړي. هغه همدا راز ټینګار کړی، چې له خپلو ملګرو سره به په ګډه د پراخو لاریونونو او پرلتونو پر پيلولو او جوړولو کار کوي.

 

د شمالي کوریا مشر چین ته رسېدلی دی. نوموړی دغه سفر وروسته له هغه کوي، چې تېره اونۍ یې د امریکا له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره په سنګاپور کې وکتل. د شینهوا خبري اژانس د خبر له مخې کیم جونګ اون به د جون تر شلمې پورې په چین کې وي، خو د سفر په اړه یې نور ډېر جزیات نه دي خپاره شوي. له دې وړاندې ځینو جاپاني رسنیو چین ته د کیم جونګ اون د احتمالي سفر په اړه خبرونه خپاره کړي و. دا په تېرو درېیو میاشتو کې چین ته د نوموړي درېیم سفر دی، لومړی ځل دی چې د چین رسنۍ مخکې له مخکې دغه هېواد ته د کیم جونګ اون د سفر په اړه خبرونه خپروي. له دې وړاند به د نوموړي د سفر په اړه هغه وخت خبرونه خپرېدل، چې بېرته به خپل هېواد ته ستون شوی و. چین ویلی، که شمالي کوریا پر خپلو کړو ژمنو عمل وکړي، ملګري ملتونه به پر دغه هېواد لګېدلي بندیزونه تعدیل کړي.

 

افغان موډلانو پخواني ولسمشر حامد کرزي ته د غوره جامو اغوستونکي (خوش لباس) لقب ورکړی دی. حقیقي ګروپ په افغانستان کې د موډلانو یا غوره اغوستونکو د نندارې لومړنۍ ډله ده. دوی له پخواني ولسمشر سره په لیدنه کې هغه د افغان جامو د اغوستلو له امله ستایلی دی. دغه ډله چې په افغانستان او نړۍ کې افغان جامي نندارې ته وړاندې کوي وايي، دوی هڅه کوي د افغاني جامو بازار تود وساتي او ددغه جامو ارزښت لا ډېر کړي. یادې ډلې پخواني ولسمشر حامد کرزي ته د غوره جامو اغوستونکي لقب ورکړی او هغه ته یې له همدې امله ایوارډ هم ورکړی دی.

 

ولسمشر غني نن د پخواني ولسمشر حامد کرزي کور ته لاړ او له نوموړي سره يې اختر مبارکي وکړه، په دغه ليدنه کې حامد کرزي له طالبانو سره د ولسمشر غني د اوربند نوښت وستايه او ټولو هيوادوالو ته يې ددغه سترې بريا مبارکي وويله.کرزي له ټولو سياستوالو او هيوادوالو وغوښتل چې د ولسمشر غني د سولې وروستيو هڅو هرکلی او ملاتړ وکړي. په پای کې ولسمشر غني د سولې په برخه کې د حامد کرزي د ملاتړ او هڅو مننه وکړه او دواړو مشرانو د يو باثباته او سوکاله افغانستان هيله وکړه.

https://www.facebook.com/Spogmai.Fm/videos/1888440767844186/

د افغانستان په شمال کې جمعیتیان او جنبشيان د حکومت پر ضد جګړه کوي. د اصلاحاتو او حکومتولۍ په چارو کې د ولسمشر پخواني سلاکار احمد ضیا مسعود په یوه غونډه کې د خبرو پر مهال نن ویلي، چې د هېواد په شمال کې د حکومت پر ضد تر ډېره جمعتیان او جنبشيان جګړه کوي. دده په خبره یاد دوه ګوندونه ځان په حکومت کې نه ویني، ددوی حقوق تر پښو لاندې شوي دي نو ځکه یې د حکومت پر ضد وسله اخیستې ده او جګړه کوي. دا لومړی ځل دی، چې د جمعیت ګوند یو لوړپوړی غړی د حکومت پر ضد د جنګېدونکو کسانو په لیکو کې د خپل ګوند د وسله والو حضور مني. هغه په ښکاره توګه منلې چې وسله وال یې د حکومت پر ضد په روانو نا کراریو کې لاس لري. نوموړي همدا راز ویلي، چې په افغانستان کې د روانو ستونزو یو ستر لامل، په تېرو ټاکنو کې پراخې درغلی او د ملي یووالي حکومت جوړېدل وو. مسعود زیاته کړې، د حکومت د کمزورۍ له امله په هېواد کې جګړې روانې دي او اوسنی وضعیت رامنځ ته شوی دی.

 

هغه کسان چې په ټاکنو کې ددرغلۍ هڅې کوي د قانون منګولو ته سپارل کېږي. د افغانستان لویې څارنوالۍ ویلي چې حکومت شفافو ټاکنو ته ژمن دی او هغه کسان چې ددغه ملي پروسې د بدنامولو، خرابولو او یا درغلۍ هڅه وکړي د قانون منګولو ته سپارل کېږي او سخته جزا ورکول کېږي. د لویې څارنوالۍ ویاند جمشید رسولي نن په یوه خبري کنفرانس کې د خبرو پر مهال وویل، چې ددوی کارونه له همدې اوس پیل شوي دي او ګڼې داسې دوسیې ورته رسېدلې، چې په ټاکنو کې ددرغلیو او لاسوهنو د تورنو په اړه دي. نوموړي ویلي دوی دغه دوسیې په دقیقه توګه څېړي او وروسته یې پایلې له ولس سره شریکوي. هغه زیاته کړې، ګڼ داسې کسان یې نیولې چې پېژندپاڼې یې پلورلې، یا یې په ټاکنو کې په نورو بڼو لاسوهنې کولې. هغه زیاته کړې د ټاکنو په پروسه کې به ټولې هغه پېژندپاڼې او سټيکرونه څېړل کېږي چې احتمالي نوماندان یې د ټاکنو کمیسیون ته سپاري. دده په وینا هغه احتمالي نوماندان چې په دې برخه کې یې درغلۍ یا جعل کړی وي، له پروسې ایستل کېږي او عدلي او قضايي ارګانونو ته به معرفي کېږي.

 

د ولسي جرګې دویم منشي عرفان الله عرفان له رسنیو سره په خبرو کې ویلي، د افغانستان د جګړې د پای ته رسولو لپاره باید عملي هڅې او کار پیل شي. نوموړي ویلي دغه جګړه یوازې په خبرو نه بلکې په عملي هڅو پای ته رسول کېږي او د حکومتي چارواکو دنده ده، چې په عملي توګه له طالبانو سره د جګړې د پای ته رسولو په موخه خبرې وکړي. د عرفان په خبره د سولې شورا او حکومت چارواکي دي د اوربند د غځولو لپاره له با صلاحیته طالب مشرانو سره خبرې وکړي. هغه زیاته کړې چې په افغانستان کې روانې جګړې د سلګونه انسانانو ژوند اخیستی دی او ددې وخت دی چې دغه جګړه پای ته ورسول شي. هغه همدا راز ټینګار کړی دی، چې اوربند باید تمدید شي، خو په خبره یې یوازې په غوښتنو اوربند نه تمدېږي بلکې باید عملي هڅې په دې برخه کې ډېرې شي.

 

ملګرو ملتونو په افغانستان کې د جګړې له ښکېلو غاړو غوښتي چې د اختر په ورځو کې دې اعلان شوی اوربند مراعات کړي. د افغانستان حکومت او وسله والو طالبانو د اختر په ورځو کې د اوربند اعلان کړى دى. په کابل کې د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړي استازي تاداميچي ياماموتو د اختر په مناسبت په خپل پيغام کې ټولو افغانانو ته د اختر مبارکي ورکړې ده. هغه زياته کړې، د تاریخي اوربند له اعلانېدو سره به په ټول هېواد کې افغان کورنۍ وکولای شي د اختر په ورځو کې په سوله ییزه ډول سره راټول شي. تادامیچي ویلي، له دواړو خواوو غواړي چې اوربند مراعات کړي، له تفکر او زغم دې کار واخلي. د امریکا سفیر جان باس هم افغانانو ته د اختر مبارکي ورکړې ده. هغه هيله څرګنده کړې چې د سږ کال روژه افغانانو ته خوښي او سوکالي ورپه برخه کړي.