افغانستان د نړۍ په لرغونو تمدنونو کې یو له هغو هېوادونو څخه دی چې بډای کلتوري او تاریخي میراث لري. خو له څو لسیزو جګړو او ناخوالو وروسته، ګڼ هنرونه له یاده وتلي او ډېری یې له منځه تللي دي. اوس وخت رارسېدلی چې دا ارزښتناکه میراثونه بیا ژوندی کړو او د نوي نسل لپاره د کلتوري ویاړ او انقلاب یوه نوې څپه پیل کړو.
په افغانستان کې د لرغونو هنرونو بیا ژوندي کول نه یوازې د کلتوري ارزښت له مخې مهم دي، بلکې دا کولی شي د ملي یووالي او اقتصادي پرمختګ لپاره هم حیاتي رول ولوبوي. د افغانستان په هره سیمه کې بېلابېل دودیز هنرونه شتون لري، لکه د زرو کار، قالین اوبدل، ګنډل، مجسمه جوړونه، او نور. دا هنرونه نه یوازې د افغانانو لپاره ځانګړې معنی لري، بلکې نړیوال ارزښت هم لري.
د کلتوري هنرونو بیا رغونه به افغانانو ته یو ډول ملي ویاړ ورکړي او له بېلابېلو قومونو څخه د خلکو ترمنځ د یووالي په رامنځته کولو کې به مرسته وکړي. همدارنګه، دا پروسه به د افغانستان د ځوانانو لپاره د یوه نوي فرصت په توګه عمل وکړي. افغان ځوانان، چې ډېری یې له بېکارۍ او مهاجرت سره مخ دي، کولی شي د هنرونو په دې برخه کې خپله علاقه پیدا کړي او په دې لاره کې خپلې وړتیاوې وکاروي. د نوې ټکنالوژۍ په مرسته، د لرغونو هنرونو ډیجیټل کول او نندارې به هم د دې هنرونو نړیوال اهمیت لا زیات کړي او د افغانستان نوم په نړیواله کچه وځلوي.
په دې برخه کې د افغان سرپرست حکومت او خصوصي سکټور رول مهم دی. حکومت باید د هنرونو په برخه کې هڅې وکړي او هغه دودیز هنرمندان چې خپل مهارتونه له یوه نسل څخه بل ته لیږدوي، تشویق کړي. همدارنګه، د خصوصي سکټور پانګونه په دې برخه کې کولی شي د نویو کارموندنو لپاره لاره هواره کړي او په دې توګه د کليوالي او ښاري سیمو لپاره اقتصادي پرمختګ تضمین کړي. د نړیوالو هنري موسسو او سازمانونو ملاتړ هم په دې برخه کې مهم دی. دوی کولی شي د افغان هنرمندانو د روزنې، تجهیزاتو برابرولو، او د نړیوالو نندارتونونو په برابرولو کې مرسته وکړي.
د هنرونو بیا ژوندي کولو بل مهم اړخ د زده کړو او پوهاوي زیاتوالی دی. په ښوونځیو او پوهنتونونو کې د دودیزو هنرونو زده کړه او ترویج به د دې ارزښتناکه میراث ساتنه او وده تضمین کړي. افغان ځوانان چې د زده کړو په برخه کې له مختلفو ننګونو سره مخ دي، کولی شي په دې برخه کې د زده کړو فرصتونه ترلاسه کړي او په دې توګه د خپل هېواد د کلتوري شتمنیو په ژوندي کولو کې مرسته وکړي.
بله مهمه مسئله د لرغونو هنرونو او آثارو د قاچاق مخنیوی دی. د څو لسیزو جګړو او بدبختیو په اوږدو کې د افغانستان ګڼ شمېر تاریخي او لرغوني آثار غلا شوي او په غیر قانوني توګه نورو هېوادونو ته انتقال شوي دي. د افغان سرپرست حکومت دنده ده چې په دې برخه کې جدي ګامونه واخلي او د دې آثارو د ساتنې لپاره نړیوالو سازمانونو سره همکاري وکړي. د دې ترڅنګ، په نړیواله کچه د افغان هنرونو نندارې او نمایشات کولی شي د دې هنرونو لپاره نړیواله پاملرنه جلب کړي او د افغانانو لپاره د نويو عوایدو او کارموندنو فرصتونه رامنځته کړي.
په پایله کې، د افغانستان د لرغونو هنرونو بیا ژوندي کول یوه ملي اړتیا ده. دا نه یوازې د هېواد کلتوري هویت ساتي، بلکې اقتصادي پرمختګ، ملي یووالی، او نړیوال ویاړ هم تضمینوي. افغان سرپرست حکومت، خصوصي سکتور، نړیوالې ټولنې، او ځوانان باید په ګډه په دې برخه کې هڅې وکړي او د یوه نوي کلتوري انقلاب پیل وکړي .
