افغانستان کې د غنمو د تولید وده: د زراعتي پیاوړتیا لپاره یوه نوې هیله

سږ کال افغانستان کې د غنمو حاصلاتو کې لس فیصده وده د زراعتي سکتور او اقتصادي پیاوړتیا لپاره یوه ارزښتناکه لاسته راوړنه ده. دا زیاتوالی په داسې وخت کې رامنځته شوی چې د افغانستان خلک له بېلابېلو اقتصادي او خوراکي ستونزو سره مخ دي، او د هېواد زراعت یې د حل یوه مهمه سرچینه بلل کېږي. د دې لاسته راوړنې د دوام لپاره افغان سرپرست حکومت ته په کار ده چې بزګرانو ته دوامدار ملاتړ برابر کړي او داسې ګامونه پورته کړي چې دا مثبت پرمختګ نور هم پیاوړی او بنسټیز شي.
افغانستان یو زراعتي هېواد دی او د غنمو په تولید کې زیاتوالی د خوراکي خوندیتوب د لوړېدو په لور یو مهم ګام ګڼل کېږي. غنم د افغانانو اصلي خوراکي ماده ده او د داخلي تولید زیاتوالی کولی شي چې د خوراکي موادو د وارداتو اړتیا راکمه او هېواد له اقتصادي پلوه خپلواکه کړي. د دې حاصلاتو زیاتوالی نه یوازې بزګرانو ته ګټه رسوي، بلکې په ټولیز ډول د افغانستان اقتصاد ته هم یو مثبت اغېز لري.
د غنمو د حاصلاتو زیاتوالي لپاره مهمه ده چې افغان سرپرست حکومت د غنمو د ذخیره کولو لپاره مرکزي سیلوګانې جوړې کړي. دا سیلوګانې د غنمو د ساتنې لپاره خوندي او معیاري ځایونه دي چې په دې سره به د غنمو ضایعات راکم او بزګرانو ته یو باثباته بازار برابر شي. د افغانستان حکومت باید هڅه وکړي چې د دې سیلوګانو د جوړولو لپاره په نړیوالو معیارونو برابر سیستمونه رامنځته کړي، څو بزګران وکولی شي خپل حاصلات په اسانۍ سره ذخیره کړي او په مناسب وخت کې یې وپلوري.
په هغه صورت کې چې حکومت له بزګرانو څخه د غنمو پېر وکړي، بزګران به د پېرودنې په دې بهیر کې یو ثابت اقتصادي ملاتړ ولري. دا به نه یوازې بزګرانو ته د غنمو د پلور یوه باثباته سرچینه وي، بلکې دوی به د غنمو د کښت کولو لپاره نور هم وهڅول شي. د دې لپاره اړینه ده چې حکومت د بزګرانو حاصلاتو ته یو مناسب قیمت وټاکي او دغه محصول په مستقیم ډول له دوی څخه وپېري، ترڅو دوی د خپلو حاصلاتو په اړه باور ترلاسه کړي او په راتلونکو کلونو کې هم د غنمو د کښت کولو ته زړه ښه کړي.
افغانستان کې د غنمو د تولید زیاتوالی هغه وخت دوامداره ګټه لرلای شي چې حکومت د زراعت په برخه کې د عصري او نوو ستندردونو پلي کولو ته جدي پاملرنه وکړي. دا ستندردونه باید د خاورې تحلیل، د اوبو مدیریت، د تخمونو کیفیت، د کښت پرمختللې میتودونه، او د حاصل اخیستلو عصري لارې چارې په بر کې ولري. د دې ټولو تدابیرو له لارې به افغان بزګران وکولی شي چې د غنمو د تولید کچه لا لوړه کړي او هېواد له بهرنیو غنم‌و وارداتو څخه ځان بسیا کړي.
د غنمو د تولید زیاتوالی یوازې په فزیکي زیربناوو تحقق نه مومي، بلکې حکومت باید بزګرانو ته په مالي او تخنیکي برخه کې هم ملاتړ برابر کړي. حکومت کولی شي چې د پورونو او قرضو له لارې بزګرانو ته مالي ملاتړ برابر کړي، څو دوی وکولی شي د زراعت په برخه کې نوې ټکنالوژي او عصري وسایل وکاروي. سربېره پردې، د کرنې وزارت باید د بزګرانو لپاره تخنیکي مشورې او روزنیز پروګرامونه پیل کړي، ترڅو دوی د غنمو د تولید په برخه کې عصري او اغېزمنې طریقې زده کړي.
په ټوله کې، د غنمو حاصلاتو کې لس فیصده زیاتوالی د افغانستان د زراعت او خوراکي خوندیتوب لپاره یوه لویه بریا ده. حکومت باید له دې فرصت څخه په ګټې اخیستنې د زراعت سکتور نور هم پیاوړی کړي او بزګرانو ته دوامدار ملاتړ برابر کړي. د مرکزي سیلوګانو جوړول، له بزګرانو څخه د غنمو پېر اخیستل، او د نوو ستندردونو په تطبیقولو سره به افغانستان وکولی شي چې د غنمو په برخه کې ځان بسیاینې ته ورسیږي.
د حکومت ژمن او دوامدار ملاتړ کولی شي چې بزګرانو ته د زراعت په برخه کې یو باثباته راتلونکی برابر کړي او افغانستان د خوراکي خوندیتوب په برخه کې ځان‌بسیا کړي. دا به نه یوازې د بزګرانو اقتصادي حالت ښه کړي، بلکې د ټول هېواد اقتصاد ته به هم یو مثبت اغېز ورکړي.