نړیوال نظم؛ د ټرمپ له ټاکل کېدو وروسته د کړکېچ په لور

په تېرو څو کلونو کې نړیوال نظم داسې یو حالت ته رسېدلی چې د بې ثباتۍ او کړکېچ نښې پکې څرګندې دي. دې حالت ته د ټرمپ د واکمنۍ په تیره دوره کې ډېر شدت ورکړل شو. د ډونالډ ټرمپ پالیسۍ، چې د فیوډالیزم د یو ډول بیارغونې په څېر وې، د نړیوالو مسائلو لپاره نه یوازې د حل لارې په توګه ونه ګڼل شوې، بلکې د ډېرو نویو ستونزو لامل هم وګرځېدې.
ټرمپ د خپلې واکمنۍ پر مهال یوازې د امریکا داخلي مسائلو ته پام وکړ او نړیوال نظم یې په پام کې ونه نیوه. دا هغه وخت و چې نړۍ د یوې داسې رهبرۍ اړتیا لرله چې نړیوالې ستونزې په جدي ډول وڅېړي او همکارۍ ته زمینه برابره کړي، خو برعکس د ټرمپ په دور کې د امریکا د یواړخیزو پالیسو له امله نه یوازې اروپا، بلکې آسیا او افریقا هم د ستونزو سره مخامخ شول.
اوس چې ټرمپ بیا واک ته رسیدلی او خپلې تیرې پالیسۍ بیا تکراروي د نړۍ نور مشران، په ځانګړې توګه د چین، روسیې، هند، او اروپایي اتحادیې مشران باید دا مسله ښه درک کړي چې د ټرمپ د پالیسو اغېزې یوازې په امریکا پورې محدودې نه دي. د ټرمپ په دوره کې د نړیوالې همکارۍ د کچې کمښت، د سوداګریزو جګړو زیاتوالی، او د نړیوال اقلیم بدلون په اړه بې پروایي نړۍ یوې خطرناکې لارې ته ورسوله.
چین او روسیه چې د نړیوالو سیاسي معادلو دوه مهم لوبغاړي دي، باید د داسې یوه نظم پر بیا جوړولو کار وکړي چې د ټولو هیوادونو لپاره مناسب او عادلانه وي. هند، چې د یوه راڅرګندېدونکي ځواک په توګه را څرګند شوی، کولی شي د خپلو ګاونډیو سره په همکارۍ نړۍ ته د ثبات یو ښه مثال وړاندې کړي. د اروپایي اتحادیې مشران هم باید هڅه وکړي چې د ټرمپ د تفرقې پالیسۍ اغېزې له منځه یوسي او د نړیوالې همکارۍ روحیه بیا ژوندۍ کړي.
نړۍ د داسې یوه نظم اړتیا لري چې یوازې د یو یا څو هیوادونو د ګټو پر بنسټ نه وي، بلکې د ټولو خلکو لپاره د پرمختګ، سولې، او عدالت ضامن وي. د ټرمپ او ورته نورو رهبرانو پالیسۍ نړۍ ته دا درس ورکړ چې یوازې ځانغوښتنه او خپلواکۍ د نورو په قیمت پایښت نه لري.
د دې لپاره چې نړۍ یو ځل بیا د ثبات او پرمختګ پر لور لاړه شي، اړینه ده چې مشران په ګډه کار وکړي، خپل منځني اختلافات یوې خوا ته کړي او د نړیوالو ستونزو لپاره ګډې حل لارې ومومي. که د نړۍ مشران اوس هم د ټرمپ د پالیسو په څېر کړنلارې تعقیبوي، نو راتلونکې نسلونه به د یوې بې ثباتې نړۍ میراث ولري.
دغه سرلیکنه په دې هیله پای ته رسېږي چې نړۍ د خپل نظم د بیا رغونې لپاره جدي ګامونه واخلي او مشران په خپلو اقداماتو کې د انسانیت ګډې ګټې په پام کې ونیسي.