د افغان سولې لپاره د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد له افغان حکومت څخه غوښتي، چې له طالبانو سره د خبرو لپاره نوی، ملي او پراخ مذاکراتي ټیم وټاکي. اصلي غوښتنه دا ده چې د سولې په پروسه کې باید د حکومت، سیاسي ګوندونو، قومونو او مدني ټولنې استازي وي چې دا چاره به د افغان دریځ له پیاوړتیا سره مرسته وکړي. اوسنی ټیم حکومتي دی چې د ولسمشر د دفتر رییس یې مشري کوي او غړي یې هم تر ډېره ناپېژندل شوي، غیر سیاسي او کمزوري خلک دي، چې له وړاندې پرې په کور دننه هم پراخې نیوکې وې. حکومت منلې چې په ټیم کې به بدلون راولي، خو حکومتي بدلون څه دی او د څه ډول بدلون غوښتنه ده؟
د سولې په روانو خبرو کې چې امریکا او طالبان یې پر مخ وړي، د افغان حکومت استازي نشته. په شوو خبرو کې د سیمې هېوادونه هم ور ګډ شول او په دې تړاو وروستی بدلون د مسکو غونډه وه چې طالبانو له ډېرو افغان سیاستوالو سره دوې ورځې پر سوله او د افغانستان پر راتلونکي خبرې وکړې. په دغو ټولو خبرو کې حکومت نه و او طالبان لا هم ټینګار کوي چې له حکومت سره خبرې نه کوي. په مسکو کې سیاستوالو او تر هغه وړاندې امریکا بیا بیا له طالبانو غوښتي چې له افغان دولت سره کېني، خو طالبانو دا خبره رد کړې دي. اوس داسې ښکاري چې ښايي طالبان دا خبره ومني، خو ځینې ګامونه باید واخیستل شي. لومړی بدلون به دا وي چې د حکومت، سیاسي ګوندونو، فعالینو او مدني ټولنې ګډ پلاوی به ټاکل کېږي، چې ښايي رهبري یې هم حکومت ونه کړي. که حکومت یې په رهبرۍ ټینګار کوي، نو طالبان به بیا خبرو ته نه حاضرېږي، خو که مشري یې کوم بل افغان سیاستوال وکړي، خو حکومتي استازي هم پکې وي، نو طالبان به له دغه پلاوي سره ګوري. اوس حکومت غواړي پلاوی بدل کړي، سیاسیون او نور افغانان پکې ور ګډ کړي، خو نه غواړي چې رهبري یې له حکومت څخه واخیستل شي. امریکا او له حکومت څخه د باندې سیاستوال غواړي چې په دغه ټیم کې حکومتي استازي وي، خو مشري به یې حکومتي چارواکي نه کوي. امریکا او ځینې سیاستوال ځکه پر دې ټینګار کوي چې که داسې نه وي، نو طالبان بیا هم له دغه ټیم سره خبرو ته نه حاضرېږي او په پایله کې به د سولې خبرې له خنډ او ځنډ سره مخ کېږي.
د افغانانو لپاره بیا دا مهمه نه ده چې د افغان پلاوي مشري څوک کوي، بلکې غواړي حکومت، سیاسي ګوندونه، مدني ټولنې او نور فعالین ټول په یوه ټیم کې را ټول شي. دا پلاوی باید یو غږ ولري، د خلکو استازیتوب وکړي، د ملي ګټو او ارزښتونو د ساتلو هڅه وکړي او دغه راز د سولې د پروسې په بریالیتوب کې پوره مرسته وکړي. اوس حکومت ته پکار ده چې پر داسې دریځ ټینګار ونه کړي، چې ستونزې پیدا کړي او د سولې خبرې له ځنډ او خنډ سره مخ کړي.
