د جګړې پر ځای تفاهم؛ د سیمې د ثبات لپاره د هند او پاکستان د سولې اړتیا

د سیمې حالاتو ته په کتو سره، د هند او پاکستان ترمنځ وروستۍ شخړې یو ځل بیا دا پوښتنه راولاړه کړې چې ایا دا دوه اټومي هیوادونه به د تاوتریخوالي له لارې ستونزو ته حل لاره ومومي، که به یو ځل بیا د سیالۍ، دښمنۍ او بدبختۍ پخوانۍ لوبه تکرار کړي؟ هغه څه چې د وروستیو راپورونو له مخې د دواړو هیوادونو ترمنځ د پوځي مداخلو تر حده رسیدلي او یو بل ته په ګواښونو کې څرګندېږي، د سیمې د راتلونکې لپاره د اندېښنې وړ وضعیت ته اشاره کوي. دا وضعیت نه یوازې د دواړو هیوادونو لپاره زیان لري، بلکې د ټولې سیمې ثبات او پرمختګ هم له خطر سره مخ کوي.
جګړه، تاوتریخوالی او د نظامي قوت مظاهره هیڅکله د سمو او پایدارو حللارو لامل نه دي شوي. برعکس، دا ډول کړنې د ولسونو ترمنځ فاصله زیاته کړې، د اقتصادونو بنسټونه یې لړزولي، او بشري تاوانونه یې اړولي دي. د هند او پاکستان د اوږدې دښمنۍ تاریخ دا ښیي چې هر ځل شخړه شوې، زیان یې ولسونو ته اوښتی، نه سیاسي مشرتابه ته. خلک وژل شوي، کډوال شوي، او د دواړو هیوادونو د پرمختګ پر لاره خنډونه ایجاد شوي.
دا وار هم، که هند او پاکستان د تاوتریخوالي او تورونو پر ځای، د خبرو اترو میز ته کښېني، نه یوازې به خپلې ملي ګټې خوندي کړي، بلکې د سیمې نور هیوادونه به هم د یوې امنې راتلونکې لپاره هیلې پیدا کړي. دا خبره د منلو ده چې دواړه هیوادونه خپل ځان ته ستر ارزښتونه، اندېښنې او ملي ګټې لري، خو دا ګټې باید د جګړې په بڼه ونه څارل شي. د سولې، تفاهم، او ډیپلوماسۍ له لارې ستونزې حل کول یو غوره او انساني انتخاب دی.
سیمه له ګڼو ستونزو، لکه بې وزلۍ، بېکارۍ، د تعلیم کموالي او د چاپېریال له بربادۍ سره لاس او ګرېوان ده. که چیرې د هند او پاکستان مشرتابه د خپلو شخړو پر ځای د ګډو همکاریو، سوداګرۍ، او پر سیمه ییزې همکارۍ تمرکز وکړي، نو دا به د سیمې ټولو ولسونو ته ګټه ورسوي. جګړه د بودیجې او منابعو ضیاع ده، چې باید پر روغتیا، تعلیم او بنسټیزو خدماتو ولګول شي، نه پر وسلو.
افغانستان د دواړو هیوادونو نږدې ګاونډی دی او تل یې هڅه کړې چې د تاوتریخوالي له منځه وړلو او د تفاهم فضا رامنځته کولو ملاتړ وکړي. د هند او پاکستان هره شخړه پر افغانستان مستقیم او غیر مستقیم اغېز لري. که دا شخړې اوږدې شي، نو د سیمې اقتصادي فرصتونه له منځه ځي، سیمه ییز اتصال خنډ سره مخ کیږي، او د عامو وګړو ژوند لا نور سختېږي.
د نړیوالو او سیمه ییزو فشارونو ترڅنګ، همدا د دواړو هیوادونو د ولسونو مسوولیت هم دی چې خپل حکومتونه دې ته اړ کړي چې د سولې پر لور ګام واخلي. د یوې ښې راتلونکې لپاره باید سیاستوال د ولسونو اراده درک کړي، او د شخصي او سیاسي رقابتونو پر ځای، د سولې، پرمختګ او ثبات لپاره تصمیم ونیسي.
په پای کې، دا یو له شواهدو ډک حقیقت دی چې جګړه هېڅکله حل نه دی، بلکې یوه غمجنه لاره ده چې انسانان یې قرباني کېږي. هند او پاکستان باید د تاریخ له دې حقیقت څخه زده کړه وکړي، او د زړورتیا ښکارندویي وکړي، څو د خبرو له لارې د تلپاتې سولې بنسټ کېږدي. که چیرې دا دواړه هیوادونه له شخړو لاس واخلي، دا به نه یوازې د دوی لپاره یو مثبت بدلون وي، بلکې د ټولې سیمې د ثبات، پرمختګ او ښېرازۍ پیل به وګرځي.