د ایران له خوا د افغان کډوالو د مالي حقونو غصب د منلو نه دی

په دې وروستیو کې ایران له خپلې خاورې لکونه افغان کډوال په زوره وایستل. دا پېښه یوازې د مهاجرت له یوې نوې څپې سره تړاو نه لري، بلکې تر ټولو لویه اندېښنه یې هغه اقتصادي او حقوقي زیان دی چې د لسګونو کلونو د زحمتونو او خولو په بدل کې پر افغان کارګرانو او کډوالو وتپل شو. په سلګونو زره افغانانو د ایران په کارځایونو کې د کلونو په اوږدو کې ستړې کوونکې او درنې دندې ترسره کړې، خو کله چې له هېواده وایستل کېږي، نه یوازې یې له کورونو او شتمنیو سره بې‌رحمانه چلند کېږي، بلکې د دوی حق الزحمه او مالي حقوق هم نه ورکول کېږي. دا یو ښکاره ظلم دی او د نړیوالو بشري اصولو او اقتصادي قوانینو خلاف عمل ګڼل کېږي.
ایران د افغان کډوالو له اوږدمهاله کار او خدمت څخه سترې ګټې اخیستي دي. د افغانستان میلیونونه وګړي په ایران کې د ساختماني، فابریکوي، کرنیزو او ګڼو نورو سختو کارونو په ډګرونو کې د هغه هېواد د اقتصاد د پرمخ وړلو لپاره اوږده کلونه زحمتونه او خولې تویې کړې دي. اوس چې په زرګونو کورنۍ په بې‌رحمانه توګه شړل کېږي، د دوی د حقونو نه ورکول د افغان ولس پر زخمونو بله درده‌وونکې څپه ده. دا نه یوازې د انسانیت خلاف کړنه ده، بلکې د دواړو هېوادونو د اړیکو د خرابېدو لامل هم کېدای شي.
افغان حکومت ته په کار ده چې د خپلو خلکو د حقونو د خوندي کولو لپاره بې‌پروا پاتې نه شي. که افغان کډوال په ایران کې له خپلو ټولو مالي حقونو بې‌برخې کېږي، دا به د یوه ستر ملي زیان په توګه تاریخ ته پاتې شي. افغانستان باید په ښکاره توګه له ایران سره سپینې او جدي خبرې وکړي، څو ټول هغه افغان کارګر چې کلونه یې د سختو شرایطو لاندې کار کړی، خپلو قانوني مزدونو ته ورسېږي. د دې ترڅنګ د افغانستان د بهرنیو چارو او کار اړونده ادارې باید په ګډه یو داسې میکانیزم جوړ کړي چې د ټولو ایستل شویو افغانانو حسابونه تعقیب کړي او هېڅوک د خپلو حقونو له ترلاسه کولو بې‌برخې پاتې نه شي.
دا موضوع یوازې د دولت مسوولیت نه دی، بلکې نړیوالې ټولنې ته هم پکار ده چې بې‌تفاوتي ونه کړي. د کډوالو او کارګرو د حقونو نه ادا کول د نړیوالو کنوانسیونونو ښکاره سرغړونه ده او نړیوالې ټولنې، په ځانګړي ډول د کار نړیوال سازمان، باید د افغانانو د حقونو په اعاده کې له افغانستان سره ودریږي.
افغان ولس د تل لپاره د خپلو وګړو د هڅو، کار او قربانیو قدرداني کوي. دا به د افغان حکومت د صداقت، جرئت او د ولس د استازیتوب یوه مهمه ازموینه وي چې څومره د خپلو خلکو د حقونو په دفاع کې کلک دریږي. له ایران سره د افغان کډوالو د مالي حقونو په اړه سپینې، ښکاره او جدي خبرې کول نه یوازې د افغانانو د حقونو د اعادې لپاره اړینې دي، بلکې د راتلونکي لپاره د دواړو هېوادونو د اړیکو د روښانه کولو یوه مهمه وسیله هم ده.