افغانستان د لوړو زده کړو موسسه چې په کابل ښار کې موقعیت لري، د ۱۳۹۱ کال د مېزان میاشتې په لسمه نېټه یې پر فعالیت پیل وکړ، چې په لومړیو کې یې یوازې د حقوقو او سیاسي علومو پوهنځی درلود، خو له هغه وروسته یې د پوهنځیو شمېر ډېر کړ او په ۱۳۹۴ کال کې یې په نړیوالو اړیکو ډېپارټمنټ کې د ماسټرۍ پروګرام هم پیل کړ. د افغانستان د لوړو زده کړو موسسې مالي او اداري مسوول ښاغلي حسیب الله وویل، اوسمهال دوی دوه پوهنځي لري چې د حقوقو او سیاسي علومو پوهنځی یې نړیوالې اړیکې او د مطالعاتو پراختیا ډېپارټمنټونه لري.
ښاغلي حسیب الله وویل، دوی د لسانس او ماسټرۍ په دواړو پروګرامونو کې ټول ۶۰۰ محصلین لري، چې له دې ډلې ۱۵۰ یې ښځینه محصلینې او پاتې نور یې نارینه محصلین تشکیلوي.
ښاغلي حسیب الله زیاته کړه، دوی تر دې تمه له خپلو دوو پوهنځیو څخه په اتو دورو کې ۴۵۰ محصلین د لسانس په کچه فارغ کړي او ۱۵۰ یې له ماسټرۍ پروګرام څخه فارغ شوي او ټولنې ته یې د خدمت په موخه وړاندې کړي دي.
د افغانستان د لوړو زده کړو موسسې د مالي او اداري مسوول ښاغلي حسیب الله په وینا، دوی هر کال خپلو دوو پوهنځیو ته شاوخوا ۶۰ محصلین د لسانس دورې لپاره د لوړو زده کړو په موخه جذبوي او د ماسټرۍ پورګرام لپاره هر کال ۹۰ کسان جذبوي او د لوړو زده کړو اسانتیاوې ورته برابروي.
ښاغلي حسیب الله همدا راز وویل، دوی د خپلې لسانس دورې محصلینو لپاره ځانګړی تخفیف په پام کې نیولی، داسې چې ښځینه محصلینو ته په خپل سمیستروار فیس کې ۳۰ سلنه او نارینه محصلینو ته ۲۰ سلنه تخفیف ورکوي. د نوموړي په وینا، د ماسټرۍ دورې محصلینو ته تخفیف نه لري.
ښاغلي حسیب الله زیاته کړه، دوی د ورځې په دوو درسي ټایمونو کې تدریسي چارې پر مخ وړي، چې یوه یې سهارنۍ دوره ده چې د سهار له اتو د غرمې تر یوولسو بجو دوام کوي او بله یې ماښامنۍ دوره ده چې د ماذیګر له پنځو د ماښام تر اتو بجو دوام کوي. د دغه موسسې مسوولین وايي، ځکه یې سهار وختي او د شپې ناوخته درسي ټایمونه جوړ کړي، چې ډېری محصلین یې یا رسمي دندې لري او یا هم د ورځې په اوږدو کې پر یو شخصي کاروبار لګیا وي.
د افغانستان د لوړو زده کړو موسسې یاد مسوول وویل، دوی د لسانس دورې لپاره ټول ۶۰ استادان لري، چې لس تنه یې ښځینه استادانې او پاتې نور یې نارینه دي. د نوموړي په وینا، له دې ډلې یې ډېری برخه د ماسټرۍ تر کچې لوړې زده کړي لري او پاتې استادان چې ماسټري یې نه ده کړې، ډېر ژر به ورته دا فرصت هم برابر کړي. ښاغلي حسیب الله زیاته کړه، د ماسټرۍ پروګرام د تدریسي چارو لپاره ټول پنځه استادان لري چې ټول یې په نړیوالو اړیکو کې د دوکتورا تر کچې لوړې زده کړې لري او د افغانستان د لوړو زده کړو په موسسه کې تدریسي چارې پر مخ وړي.
ښاغلي حسیب الله وویل، دوی د افغانستان د لوړو زده کړو په موسسه کې د خپلو محصلینو لپاره کتابتون لري، چې تر ۳۲۳۰ جلده پورې مهم او تخصصي کتابونه لري. نوموړي همدا راز وویل، دوی پر فزیکي کتابتون سربېره، الکترونیکي کتابتون هم لري چې تر ۴۰۰۰۰ پورې کتابونه پکې دي او محصلین کولای شي وخت ناوخت ورته مراجعه وکړي او خپل د اړتیا وړ مالومات ترې تر لاسه کړي.
ښاغلی حسیب الله زیاتوي چې افغانستان د لوړو زده کړو موسسه په هېواد کې د ننه له ډېرو پوهنتونونو لکه جامي پوهنتون، خورشید پوهنتون او داسې نورو سره علمي او اکاډمیکې اړیکې لري او پر دې سربېره له هېواده د باندې د هندوستان او ایران هېوادونو له ځینو پوهنتونونو سره هم علمي اړیکې لري، چې وخت ناوخت ورسره په متقابل ډول علمي تجربې شریکوي او خپل محصلین د علمي پروګرامونو د څارلو په موخه ورلېږي.
ښاغلي حسیب الله زیاته کړه، دوی تر دې دمه خپلو فارغو محصلینو ته په لوړو زده کړو وزارت کې ثبت او راجستر شوي شاوخوا ۳۰ ډیپلومه توزېع کړي دي او پاتې نورو ته یې سرټېفیکټونه او ترانسکرېپټونه توزېع کړي، څو یې له حقوقو څخه ګټه واخلي.
ښاغلی حسیب الله زیاتوي چې افغانستان د لوړو زده کړو موسسه د خپلو محصلینو د علمي سویې د لوړاوي په موخه ځینې پروګرامونه لري، لکه د بازار موندنې مرکز رامنځته کول، په موسسه کې د ننه شنه او ارامه فضا، مجهز کتابتون، ورزشي سټډیوم او ډېر علمي او تجربوي پروګرامونه، ورکشاپونه او سمینارونه هغه څه دي چې د محصلینو د علمي سویې د لوړولو په برخه کې یې اسانتیاوې رامنځته کړې دي.
ښاغلي حسیب الله زیاته کړه، دوی د موسسې د لا بډاینې او پرمختګ لپاره ځینې پلانونه لري، چې په نږدې راتلونکي کې به یې عملي کړي، چې له هغې ډلې کولای شو پوهنتون ته د موسسې ارتقاع، د نوو پوهنځیو رامنځته کول، د ماسټرۍ پروګرام لپاره د نورو رشتو ټاکلو او ځینو نورو ته اشاره وکړو.
ښاغلي حسیب الله همدا راز وویل، دوی له لوړو زده کړو وزارت څخه غواړي چې د لوړو زده کړو خصوصي موسسو ته دې لا ډېره پاملرنه وکړي، اسانتیاوې دې ورته برابرې کړي، د لوړو زده کړو له خصوصي موسسو سره دې خپلې همکارۍ زیاتې کړي او د خصوصي موسسو د اداري چارو د پرمخ بېولو لپاره دې ځانګړې پاملرنه وکړي او شفافیت دې پکې رامنځته کړي څو دوه اړخیز چلند نه وي شوی او د یادو موسسو علمي او ښوونیزې چارې پر وخت او غوره توګه پر مخ تللې وي.
د دغه موسسې مسوولین وايي، که لوړو زده کړو وزارت دوی ته د تدریس لپاره یو دایمي ځای په واک کې ورکړي، دا چاره به یې د محصلینو پر وړتیاوو ښه اغېز ولري؛ ځکه دوی به په ارام او ډاده زړه هلته زده کړې کوي. د حسیب الله په خبره، له یوه ځایه بل او له بل ځایه بل ته یې د موسسې انتقال دوی او محصلین له ډېرو ستونزو سره مخ کړي دي.
