ټولو ته معلومه ده چې د فبرورۍ په شپږمه نېټه په ترکیه او سوریه کې زوروره زلزله وشوه چې له امله يې دوه لکو تنو ته مرګ ژوبله اوښتې او ډېری کسان زيانمن شوي دي. تر زلزلې وروسته ډېرې ژغورونکې ډلې د ترکیې زلزله ځپلو سیمو ته لېږدول شوي، خو پر سوريې د امريکا د لګېدلو بنديزونو له کبله دغه هېواد ته د ژغورونکو ډلو لېږل له ستونزو سره مخ دي چې زلزله ځپلي وګړي حتی په لاسونو له کنډوالو څخه ژوندي کسان را پيدا کړي دي. د سوريې لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړي استازي پر لوېديځو هېوادونو غږ کړی چې د سوريې له زلزله ځپلو سيمو سره د مرستو پر وړاندې خنډونه جوړ نه کړي او د زلزله ځپلو وګړو د ژغورنې کار ته سیاسي رنګ ورنه کړي. په دې هکله د چین د ميډيا ګروپ خبريالې د ازمون ميډيا ګروپ له سياسي شنونکي جاوید غورځنګ سره مرکه وکړه. هغه وويل چې امريکا يوازې خپلو ګټو ته پاملرنه کړې، خو په سوريه کې بشري ناورین له پامه غورځوي.
له اوږدې مودې راهيسې په سوريه کې امريکايي ځواکونه په غیرقانوني توګه د لېونيو په څېر د دې هېواد نفت او غلې دانې غلا کوي چې سوريايانو ته يې ډېر زيانونه رسولي دي. د سوريې د خبري رسنيو د خبر له مخې د روان کال د جنورۍ په څلورمه نېټه امريکايي ځواکونو د شاوخوا شپېتو موټرو په وسيله له سوريې څخه ډېر نفت او غنم په عراق کې امریکايي پوځي اډې ته لېږدولي دي. په حقيقت کې امریکا په تېرو لسګونو کلونو کې په زور او پخپله خوښه پر دغه هېواد غير قانوني بندیزونه لګولي او تر سختې زلزلې وروسته بیا هم د خپلو بنديزونو د لغوه کولو نيت نه لري . په دې هکله ښاغلي غورځنګ ويلي چې امریکا د نړی په کره کې یوازې د خپلو سیاسي، امنیتي او اقتصادي ګټو پر بنیاد سیاست مخکې وړي. د دوی لپاره دا مهمه نه ده چې په سوریه کې زلزلې کېږي، خلک يې د دې زلزلو له امله وژل کېږي او بشري ناورین پکې رامنځته کېږي. دوی د خپلو ګټو لپاره افغانستان ټوټه ټوټه کړی، نو بيا سوريه ورته څه اهميت لري! امریکا د دې پر ځای چې داخلي تولیدات زیات کړي او نړیوال مارکېټ ته مستقیم لاسرسی پیدا کړي. د سیمې نورو هېوادونو چې هلته بې شمېره ذخایر دي، امریکا یې د دوی له اجازې پرته له دوی غلا کوي او په دې غلا د خپل هېواد اقتصاد ته وده ورکوي. همداشان یې د افغانستان مالي پانګه هم د غلا په شکل له ځان سره ساتلې ده. او په یوې او بلې پلمې سره یې د خپلو اقتصادي ستونزو په له منځه وړو کې استفاده کوي.
امريکا د خپلو ګټو لټولو لپاره په سوريه کې غني سرچينې غلا کړې او بنديزونه يې هم ورباندې لګولي چې له امله يې تر اوسه په زلزله ځپلو سيمو کې وضعيت خراب دی. خو تر سختې زلزلې وروسته د افغانستان او چين په شمول ډېرو هېوادونو له زلزله ځپلو سيمو سره مرسته کړې، په چين کې نه یوازې حکومت يې سوريې ته نغدې پيسې او مرستندويه توکي برابر کړي، بلکې ډېرو چیني انټرنټ کاروونکو هم سوريايانو ته بسپنه ورکړې. په دې اړه ښاغلي غورځنګ وويل چې ما وړاندې یادونه وکړه، امریکا په فعلي نړۍ کې د یوه غله حیثیت لري؛ چې له یو بل کور غلا کوي. امریکا د همدې اقتصادي مفاداتو په پار په سوریه او د نړۍ په ځینو نورو هېوادونو بندیزونه لګولي دي. د نړۍ په کره کې هغه هېوادونه چې بشري حقوقو، بشر دوستۍ او مرستې رسونې ته پر وخت رسیدګي کوي او نه په کوم سیاسي او نورو شرایطو چا ته مرستې نه ورکوي بلکې د یو دوست هېواد په څېر د مقابل هېواد سره ګډې همکارۍ کوي. چین هغه هېواد دی، چې د نړی هر هېواد ته بغیر له کوم قید او شرط پرته خپلې مرستې رسوي او د همدې بې قیده و شرطه مرستو له برکته نن د نړیوالو ولسونو د سرټکی دی.
که څه هم اوس امريکا د نړيوالې ټولنې تر فشارونو لاندې د سوريې له زلزله ځپلو سیمو سره د بشري مرستو لپاره پر سوريې محدوديتونه کم کړي، خو ټول بنديزونه يې نه دي لغوه کړ، چې په سوريه کې حالت لاهم ډېر سخت دی. د مرکې په پای کې ښاغلي غورځنګ داسې ويلي چې امریکا د خپلو سیاسي ګټو مطابق سیاست کوي. دا چې په سوریه کې وضعیت کړکېچن دی، د بندیزونه دا کموالی هم موقت دی او د وضعیت له ښه کېدو وروسته بیا همدا حالت راتلونکی دی. ځکه امریکا تل دروغ وایي او د حقیقت ژبه نلري.
（撰稿：余海芳 初审：唐诗玉 审定：陈重 签稿：席猛）
