د تعرفو له لارې د امریکا یواړخیز سیاست او پر نړیوال اقتصاد یې ناوړه اغېزې

په نړیوال سیاست کې اقتصادي ابزار ورځ تر بلې د سیاسي فشار وسیلې ګرځي. له بده مرغه، تر ټولو څرګند مثال یې د امریکا متحده ایالاتو هغه کړنلاره ده چې د تعرفو یا ګمرکي مالیاتو له لارې پر نورو هېوادونو خپل فشار واردوي. یوه تازه نړیواله سروې چې سي جي ټي ان نړیوالې شبکې خپره کړې، ښيي چې د نړۍ ډېری وګړي د امریکا دغه سیاست یو اړخیز، زیان‌وړ او د نړیوال اقتصاد پر وړاندې یو خطر ګڼي.
د سروې له مخې، ډېری ګډونوالو په څرګندو ټکو ویلي چې د امریکا لخوا د متقابلو تعرفو پالیسي نه یوازې د نورو هېوادونو پر وړاندې دښمنانه بڼه لري، بلکې د امریکا د داخلي اقتصاد لپاره هم زیان‌وړ تمامه شوې ده. په ځانګړې توګه، د ډونالډ ټرمپ د ولسمشرۍ پر مهال چې دغه پالیسي په پراخه کچه عملي شوه، امریکایي مصرف کوونکو ته یې ستر مالي زیانونه واړول. شمېرې ښيي چې یوازې د ټرمپ د واکمنۍ په لومړیو کلونو کې، د تعرفو له امله امریکایانو هر کال شاوخوا ۵۷ میلیارده ډالر له لاسه ورکړي.
په یاده سروې کې له ۸۰ سلنه ډېر ګډونوال، یعنې ۸۱.۹۴٪، باور لري چې د تعرفو دغه پالیسي د امریکا خپلې ستونزې نه شي حل کولای. دوی وايي چې دا کار به د امریکا د اقتصادي ودې مخه ونیسي، د عادي خلکو ژوند به سخت کړي، او د مصرف له کمښت سره به د سوداګرۍ بازارونه هم اغېزمن شي. همداراز، دوی دا هم څرګنده کړې چې دا ډول فشارونه د متقابل غبرګون لامل کېږي، او دا امکان شته چې د تعرفو نړیوال جنګ پیل شي.
د تعرفو دا جګړه یواځې یو اقتصادي بحث نه دی، بلکې یو سیاسي جنجال هم دی. کله چې یو لوی ځواک، لکه امریکا، له نړیوالو اصولو او اقتصادي تړونونو سترګې پټوي او هڅه کوي چې نور هېوادونه د فشار له لارې خپلو غوښتنو ته اړ کړي، نو دا د نړیوال اعتماد د له منځه وړلو معنا لري. دا ډول کړنلاره نه یوازې د نړۍ پر اقتصاد مستقیمه اغېزه لري، بلکې د سیاسي بې‌ثباتۍ لامل هم ګرځي. له نړیوالو اصولو سرغړونه کول، د همکارۍ پر ځای د زور سیاست غوره کول، او د خپلې ګټې لپاره پر نورو فشار واردول د شفاف، متوازن او عادلانه تجارت مفکوره له منځه وړي.
همداراز، باید هېر نه کړو چې دا سیاستونه یوازې پر سیاسي سطحه نه، بلکې د عادي خلکو پر ورځني ژوند مستقیم اغېز کوي. کله چې تعرفې لوړې شي، واردات ګرانېږي، او دا ګرانوالی بیا د عامو خلکو جیب ته لېږدول کېږي. خلک مجبوریږي چې یا له اړتیاوو تېر شي، یا ډېر لګښتونه وزغمي، او دا کار د ټولنیز فشار سبب هم کېږي.
په پای کې ویلای شو، چې د تعرفو دا سیاست نه د ستونزو حل دی او نه هم دوامداره ګټه لري. نړۍ باید یو عادلانه او د متقابل درناوي پر بنسټ ولاړ اقتصادي نظام ته ژمنه پاتې شي. که دا وضعیت دوام ومومي، نه یوازې اقتصادي جګړه به لا پراخه شي، بلکې د باور فضا به لا هم له منځه ولاړه شي. نړیواله ټولنه باید د دا ډول زورواکه سیاستونو پر وړاندې ګډ دریځ غوره کړي او د شفافو، برابر، او سوله‌ییزو اقتصادي اړیکو ملاتړ وکړي.