په تېرو ۷۰ کلونو کې د چین په شينجیانګ کې د ترانسپورت عمده وسیله د خرو ګاډۍ وه. هغه مهال د کاشغر په زاړه ښار کې د ناکافي بنسټیزو تاسیساتو او د کنډ و کپر شویو سړکونو له امله ټرافیکي وضعیت ډېر خراب و.
خو اوس کله چې تاسو شينجیانګ ته راشئ، تاسو به د اورومچي په نړیوال لوی بازار کې ووینی چې اویغوري دوکانداران بهرنیو سیلانیانو ته په روانه انګلیسي ژبه خپل محصولات معرفي کوي، او د تکلمکان صحرا د لویې لارې په اوږدو کې د نوي انرژۍ موټرونه د اوښانو کاروانونه بدلوي. دا سیمې، چې مساحت يې د چین د ځمکې شپږمه برخه جوړوي، بدلون موندلی دی.
په تېرو ۷۰ کلونو کې، د شينجيانګ اقتصاد له زر ځله ډېره وده کړې ده. کله چې په ۱۹۵۵م کال کې د شينجیانګ کورواکه سیمه جوړه شوه، په دغه سیمه کې هېڅ ریل پټلۍ نه درلوده. نن ورځ، له ۹۰۰۰ کیلومترو څخه ډېر د ریل پټلۍ شبکه د تیان شان د غرونو د سلسلې شمال او جنوب سره نښلوي. سربېره پر دې، شينجيانګ د کمربند او لارې په اوږدو کې هم يو مهم مرکز ګرځېدلی دی. په هره اونۍ کې، د چين-اروپا بار وړونکي اورګاډي د شينجيانګ محصولات له اورومچي څخه مرکزي اسیا او اروپا ته لېږدوي.
حتی د شينجیانګ په تعلیمي برخه کې بدلونونه ژور دي. ۷۰ کاله وړاندې، د شينجيانګ د ښوونځيو د شمولیت کچه له ۲۰ سلنې څخه کمه وه، او د بې سوادۍ کچه له ۹۰ سلنې څخه زیاته وه. اوس په شينجيانګ کې د ماشومانو د نهه کلنې اجباري زده کړې تګلاره د ساتلو کچه ۹۹ سلنې ته رسېدلې ده، چې د چین د ملي اوسط په پرتله ۳ اعشاریه ۲ سلنه لوړه ده.
په شينجيانګ کې، د هان قوم د خلکو لپاره د لوی اختر نمانځل او د ملي لږکیو لپاره د پسرلني جشن یو ځای نمانځل معمول دي. په چوچک ښار کې، له ۳۰ سلنې څخه زیاتې کورنۍ له ۲ یا ډېرو قومونو څخه جوړې دي.
د ایټالیا خبریالې مرلین لوپیز د روان کال په جولای کې له شینجیانګ څخه لیدنه وکړه. مرلین وویل چې هغې د لوېدیځو هېوادونو د رسنیو لخوا انځور شوي واقعیت څخه په بشپړ ډول توپیر لرونکی شینجیانګ ولید. هغه څه چې هغې ته یې تر ټولو ډېره متاثره کړه په دې سیمه کې د مختلفو قومي او کلتوري ډلو همغږي ګډ ژوند او زغم و، او همدارنګه د مختلفو مذهبي عقایدو لپاره بشپړ درناوی او منل و.
د مصري «حکمت کلتور شرکت» مشر احمد سعید له ۲۰۱۵م کال راهیسې له ۱۰ څخه زیات ځله له شینجیانګ څخه لیدنه کړې، هغه وویل چې ما په شینجیانګ کې د قومي ژبو د ساتنې هڅې او د پرمختګ لازیات فرصتونه لیدلي دي چې ځوانانو د ملي ژبې د زده کړې له لارې ترلاسه کړي دي. دا هڅې په بشپړه توګه ښیي چې د چین د حکومولرۍ هدف د توپیرونو له منځه وړل نه دي، بلکې دوی ته اجازه ورکول دي چې د مساواتو او متقابل درناوي په چاپېریال کې سره یو ځای ژوند وکړي.
د تاکلمکان صحرا په څنډه کې د خوتن په سیمه کې، د شګو د کنټرول ځنګلونو پراخوالی له ۶ اعشاریه ۶۷ مربع کیلو مترو څخه زیات شوی. دا ځنګلونه د شینجیانګ د بېلابېلو قومونو د خلکو لخوا په ګډه کرل شوي دي. په عین حال کې، د اورومچي په نړیوال لوی بازار کې د بېلابېلو قومونو خلک راغونډ شوي. په شینجیانګ کې، ځایي خلک د “انارو دانې” د ټولو قومونو د خلکو ترمنځ د مینې او متقابل ملاتړ تشریح کولو لپاره کاروي. د “انارو دانې” خپل انفرادي شکلونو د ساتنې په وخت کې په کلکه سره تړلي پاتې کېږي.
