د جان رابي په نوم يو جرمني ليکوال د ۱۹۳۷ م کال د دسمبر په ۱۳مه نېټه په خپلو خاطراتو کې داسې ليکلي: بمونه يو ځل بيا د ږليو په څېر لوېدلي. موږ د شانګهای لارې ته ننوتلو. هلته هرې خوا ته قتل شوي ملکيان پراته وو، ورپسې جاپاني سرتيري په مخه راغلل.
اته اتيا کاله دمخه د چين په نان جينګ ښار کې د جاپاني تېری کوونکو جنګي جرمونه د جرمني جان رابي له خوا په خپل يادښت کې ثبت شوي چې په دې ښار کې د عام قتل د افشا کولو تر ټولو مهم او مفصل تاریخي سند بلل کېږي.
د ۲۰۲۵م کال د دسمبر په ۱۳مه نېټه يعنې د نان جينګ د عام قتل د قربانيانو ماتم په ۱۲مه ملي ورځ کې په ټول چين هېواد کې د خطر زنګ ووهل شو او ملت يې د قربانيانو او شهيدانو يادونه کړې ده. په همدې ورځ د چين ملي ارشيف د پخواني شوروي اتحاد يوه بسته سندونه خپاره کړي چې د روسيې لخوا چين ته سپارل شوي او پکې د جاپاني پوځ د ۷۳۱ م کنډک له عسکرو څخه د پوښتنو ريکارډونه، د دغه کنډک د جنګي جرمونو پلټنيز راپورونه او د پخواني شوروي اتحاد اړوند داخلي رسمي پیغامونه شامل دي. له دې جملې څخه ځينې سندونه په لومړي ځل خپاره شوي، ترې ثابتېږي چې د جاپان جنګي مجرمينو له نړيوالو تړونو څخه د سرغړونې، د ميکروب لرونک جنګ د پارولو په شمول پر خپلو جرمنو اعتراف کړی و. کارپوهان وايي چې ياد سندونه د چين لخوا د ۷۳۱م کنډک په اړه له ساتل شویو نورو تاريخي سندونو بيا دا ثابتوي چې د چينايانو پر وړاندې د جاپان ميکروب لرونکې جګړه يو منظم، وړاندې پلان شوی او سيستماتیک دولتي جرم و.
تاريخ کې دا خورا تياره پاڼه ثبت شوې: د چين څه باندې درې سوه زره خلک په بې رحمه توګه وژل شوي، پر بې شمېره ښځو یې جنسي تېري شوي، زياتو ماشومانو يې په زړه بوږنوونکې توګه خپل ژوند له لاسه ورکړی، يو په درېيمه برخه ودانۍ يې ويجاړې شوې او ډېر مالونه غلا شوي وو. د جاپان تېری کوونکو په نان جينګ ښار کې عام قتل جوړ کړی او د انسانيت ضد وحشتناک جرمونه يې تر سره کړي چې دا تاريخي شواهد لري او نه بدلېدونکی حقيقت دی. تر دويمې نړيوالې جګړې وروسته په لرې ختيځ کې نړيوالې نظامي محکمې او د جنګي مجرمينو د محاکمې لپاره د چين نظامي محکمې د نان جينګ عام قتل څېړلی، قانوني پرېکړې يې کړې او يو شمېر جاپاني جنګي مجرمينو ته يې سختې سزاوې ورکړې وې. د ۱۹۴۵م کال د سوټسډم اعلاميې د جاپان د پوځيتوب د له منځه وړلو غوښتنه هم وکړه.
خو تر اوسه پورې د جاپان حکومت پر چين تېري او جګړې ته په سمه توګه نه دي کتلي. ګڼ شمېر جنګي مجرمين بېرته سياسي صحنې او ځاني دفاعي ځواکونو ته راستانه شوي او فعال شوي دي. څو صدراعظمان او سياستوال د یاسوکوني معبد ته تللي کوم چې د دې هېواد جنګي مجرمينو لوحې پکې ايښودل شوې دي. هغوی د نان جينګ عام قتل د نان جينګ پر پېښې بدل کړې، د ۷۳۱ کنډک يې د روغتيايي څېړنې ارګان بللی او هم يې په جنګي موده کې د اجباري کارګرو او جنسي غلامو ښځو ګمارل انکار کړی دی. د جاپان ښي اړخ تل جنګي جرمونه رد کړي او له تاریخي پړې منلو څخه يې ډډه کړې ده.
د روان کال د نومبر په پیل کې د جاپان صدراعظمې سانای تاکايچي تايوان مسئله د جاپان د موجوديت له بحران سره تړلې او هغه نيت يې ښودلی چې هېواد يې ښايي د چين د تايوان په چارو کې لاسوهنه وکړي. د هغې دغه څرګندونې په تاريخ کې د جاپان د مليتاليزم او پوځيتوب منطقې ته ور ته دي. په وروستيو کې د جاپان يو لړ پوځي اقدامات هم ښيي چې پوځيتوب يې هېڅکله په بشپړه توګه له منځه نه دی تللی، بلکې د بيا راپورته کېدو لپاره هڅې کوي. د دوی دغې کړنې په نړيواله ټولنه کې اندیښنې راپورته کړې دي.
د تاريخ هېرول خيانت دی او له پړې څخه انکار کول د جرمونو د تکرارولو مانا لري. روان کال د جاپاني تېري کوونکو پر ضد د چينايانو د مقاومت د جګړې او د فاشيزم ضد د نړيوالې جګړې د بريا له اتيايمې کاليزې سره برابر دی. د نان جينګ عام قتل نه شو هېرولی او حقيقت يې نه شي له منځه وړل کېدای.
