اروپايي کمېسیون د مې په ۲۹مې نېټې په يوې غونډې کې د چين پر وړاندې سوداګريزې پاليسۍ کې تعديلات راوستلي دي.
د اروپايي ټولنې ځينو غړيو د يادې غونډې تر پيل څو ورځې مخکې يوه داسې طرحه وړاندې کړې، چې له مخې يې غواړي د ډېر توليدي ظرفيت په پلمه د چين پر تولیداتو محدوديتونه ولګوي.
اروپايي کمېسيون له ۲۰۲۳م کال راهيسې د چين د ډېر تولیدي ظرفيت مسئلې ته لمن وهي او په دې وروستو کلونو کې يې د دغه هېواد پر وړاندې د سوداګريزې پاليسۍ د جوړولو په برخه کې سخت دريځ غوره کړی دی.
ولې اروپايي ټولنې په سوداګريزې پاليسۍ کې ورځ تر بلې سخت دريځ نیسي او تعدیلات به یې د دغې ټولنې پر غړو هېوادونو څه اغېزه ولري؟
د اروپايي ټولنې ځيني چارواکي وايي، چې دوی د ډمپينګ يا د ډېرو ارزانو نرخونو د صادراتو او سبسایډۍ پر ضد اوږدمهالې دوديزې پلټنې کوي او دغه کړنه يې موثره بللې، ځکه په مستقيمه توګه د يو هېواد لپاره توليدي اندازه ټاکي – که کوم هېواد خپله توليدي اندازه له ټاکلې اندازې زیاته کړي، نو بیا پرې تعرفې لګوي.
په دې مانا، که د يو هېواد د توليداتو اندازه له ټاکلې اندازې څخه زياته شي، نو اروپايي ټولنه پرې د ډېر تولیدي ظرفيت په پلمه پر اړوندو صنايعو سيستماتيک محدوديتونه لګوي.
اروپايي ټولنه پر همدې لارې غواړي، چې پر هر هغه صنعت، چې په اروپايي بازار کې یې د تصرف برخه ډېره وي او يا د سيالۍ توان يې لوړ وي، محدوديتونه لګوي.
دا د اروپايي ټولنې ناڅاپي پرېکړه نه ده
په تېرو دوو لسیزو کې د اروپايي ټولنې د توليدي صنعت د سيالۍ توان مخ په ځوړ روان دی او د همدې مسئلې د هواري لپاره د نورو هېوادونو پر تولیداتو د ډېر تولیدي ظرفیت په پلمه محدودیتونه او بنديزونه لګوي.
ولې د اروپا صنعت مخ په ځوړ دی؟
يو عمده لامل يې دا ښودل کېږي، چې په نړۍ او په تېره بیا اروپا کې د انرژۍ بيې ډېرې لوړې دي او له دې امله یې صنعتي ځنځير، چې پکې انرژي ډېر مهم رول لري، ورو ورو او ګام په ګام ويجاړېږي.
په دې کې شک نشته، چې د اروپا صنعت له ننګونو سره مخ دی، خو دغه ننګونې ورته چين نه دي جوړې کړي او نه هم چيني صنعت پرې اغېز کړی دی.
اروپايي کمېسيون له ۲۰۲۳م کال راهيسې د سوداګريزو پاليسيو د جوړولو له لارې د خپل صنعت د ويجاړېدو مسئوليت پر نورو هېوادونو اچوي او پر همدې پلمې غواړي، چې له خپلو خلکو د صنعتي ځنځير اصلي او پېچلې مسئله پټه کړي.
د اروپايي ټولنې د ډيپلوماتيکو اړیکو کمېسيون راپور د دې ښکارندويي کوي، که دغه ټولنه خپل اکمالاتي ځنځير له سره جوړ کړي يا ورته سخت کار وکړي، نو کالونو ته به اړتيا ولري.
اروپايي ټولنه له سختو ننګونو سره مخ او د سرېښو ډنډ کې ښخه ده او اوس په دې هڅه کې ده، چې خپلې نيمګړتياوې پټې او پړه يې پر نورو واچوي.
ياد راپور وايي، اروپايي ټولنه بايد په سوداګريزه مقابله کې د سختو تدبيرونو له لارې ابتکار په لاس کې واخلي او باید په ډېرې چټکۍ سوداګريز پروټېکشنيزم ته مخه کړي.
حقيقت دا دی، چې د اروپايي ټولنې اقتصاد چوکاټي اپګرېډ ته ډېره اړتيا لري. که دغه ټولنه سوداګريز پروټېکشنيزم غوره کړي، نو د انرژۍ او صنعت چوکاټي اپګرېډ ته به هيڅ ګټه ونه رسوي.
دا يو بد دوران دی: کله چې د اروپايي ټولنې يو صنعت کمزوری وي، نو هڅه به يې دا وي، چې خپل صنعت خوندي وساتي؛ خو د خوندي ساتنې په بهير کې به یې د صنعت د اپګرېډ محرکه قوه کمه او په پای کې به دغه صنعت نور هم کمزوری شي.
اروپايي ټولنه د تش نوم د ډېر توليدي ظرفيت په پلمه پر چين تورونه لګوي. که د موضوع بل اړخ ته راشو، نو اروپايي ټولنې هم په دې وروستیو کلونو کې په چين کې ګڼ شمېر توليدات پلورلي، نو ايا خپل ځان هم د ډېر توليدي ظرفيت مسئله کې ښکېل بولي؟
اروپايي ټولنه بايد دغې مسئلې ته په غور وګوري او د خپل بام واورې باید د بل پر بام وا نه چوي.
