ټاکل شوې چې د افغانستان د اسلامي جمهوریت مذاکراتي ټیم سبا دوحې ته ولاړ شي او هلته له طالبانو سره د سولې خبرې بیا پیل کړي. دواړو لورو له اوږدو بحثونو او سختو فشارونو وروسته د خبرو پر اصولو او کړنلارې هوکړه کړې او د خبرو د اجنډا په اړه یې لومړني بحثونه هم کړي دي. اوس به دواړه اړخونه هڅه کوي چې د خبرو پر اجنډا توافق وکړي او بیا به اصلي بحثونو ته داخلېږي.
دا ځل به بیا بحثونه سخت، ستونزمن او لانجمن وي؛ ځکه چې له یوه اړخه د سولې په تړاو د دواړو لورو په ارادو او نیتونو کې ستونزې شته او له بله اړخه د دواړو لورو د غوښتنو ترمنځ هم واټن زیات دی. حکومت غواړي چې طالبان اوربند ومني، خو طالبان د نظام پر څرنګوالي، د اوسني حکومت پر برخلیک او د خپلو نورو بندیانو پر خوشې کولو ټینګار کوي. د دې ترڅنګ، دا خبرې په داسې وخت کې بیا پیلېږي چې په امریکا کې د واک لېږد ته تیاری روان دی او لا هم معلومه نه ده چې بایډن د افغانستان په تړاو د ټرمپ تګلاره همغسې مخ ته بیايي او که به څه بدلونونه پکې راولي، ځکه چې تر اوسه بایډن په دې اړه څه نه دي ویلي.
د سولې بین الافغاني خبرې په ښکاره د دوو افغاني لورو ترمنځ دي، چې یوه اړخ ته یې د اشرف غني تر واکمنۍ لاندې حکومت او بل لوري ته یې هم طالبان دي، خو په واقعي مانا دا بین الافغاني خبرې نه دي؛ ځکه چې دوی د امریکایانو، قطریانو او نورو بهرنیانو تر ژور فشار لاندې خبرې مخ ته بیايي. د دواړو اړخونو ترمنځ فضا داسې ده چې که په خپل منځ کې سره پرېښودل شي او بهرنی فشار نه وي، نو کلونه کلونه به هم پر وړو مسایلو توافق ته ونه رسېږي. دغه روحیه خنډ جوړوي او هر ځل دا خنډ د بهرنیانو په ځانګړي ډول امریکایانو په فشار سره له مخې لرې کېږي. پر اصولو او کړنلاره توافق نه کېده او بحثونه ډېر اوږده شول، خو چې کله د امریکایانو فشار راغی، نو بیا توافق وشو. داسې ښکاري چې له دې وروسته به هم همدا حال وي.
په دې خبرو کې یوه بله لویه ستونزه دا هم ده چې د جمهوریت ټیم متحد او پیاوړی نه دی. که څه هم بیا بیا ویل شوي چې دا پیاوړی او متحد ټیم دی، خو د دوی په منځ کې اختلافات دي او ځینې غړي خو یې د سولې او د ستونزو د حل د لارو چارو په اړه ابتدايي معلومات هم نه لري. د دوی په منځ کې اختلافات تل وي، خو دوی هڅه کوي چې پټ یې کړي. له دې سره سره بیا هم د دوی ترمنځ اختلاف رامنځ ته کېږي چې همداسې یو اختلاف پر اصولو او کړنلاره له لومړني توافق وروسته راڅرګند شو او دا دی اوس یو ځل بیا د ټیم او حکومت د دریځ خلاف د ټیم یوه غړي حفیظ منصور ویلي چې د اوسني نظام او ارزښتونو د ساتنې لپاره له موقت حکومت پرته بله لاره نشته. موقت حکومت هغه څه دی چې اشرف غني بیا بیا رد کړی دی.
همدې ته په کتو سره د جمهوریت یو کمزوری، وېشلی او غیر منسجم پلاوی یو ځل بیا د سولې خبرو ته ورځي چې په طبیعي ډول به هم د جمهوریت پر دریځ او هم د سولې پر خبرو اغېز ولري.
