د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پمپیو ویلي چې په دوحه کې د طالبانو او امریکا ترمنځ له هوکړې وروسته په افغانستان کې یو امریکايي سرتېری هم نه دی وژل شوی. نوموړي ویلي چې دا لوی پرمختګ دی او په افغانستان کې د ټرمپ تګلاره بریالۍ ده. ارګ وايي چې امریکايي سرتېري ځکه نه دي وژل شوي، چې طالبان له حکومت او افغانانو سره جګړه کوي او طالبان بیا وايي چې دا ښيي چې دوی د دوحې تړون ته ژمن دي او که په داخلي برخه کې هم کوم توافق کېږي، نو دوی به همداسې ژمن پاتې کېږي.
د پمپیو دا خبرې هر افغان ته له درده ډکې دي. د افغانستان جګړه یوه امریکايي جګړه وه او لا هم ده. جګړه امریکا پیل کړه، امریکا وغځوله او لا هم د امریکايي ګټو لپاره روانه ده. پخوا که په دې جګړه کې افغانان وژل کېدل، خو یو یو درد به یې امریکا ته هم رسېده، خو له بده مرغه امریکايي ځواکونه اوس په خپلو اډو کې خوندي دي، افغانان یو بل سره وژني او لا هم معلومه نه ده چې تر کله به د افغانانو وژنه همداسې روانه وي.
امریکا په افغانستان کې لومړی امنیتي تړون د همدې لپاره وکړ چې سرتېري یې اډو ته ور ټول شي او مرګ ژوبله یې کمه شي. دا هغه وېره وه چې پخواني ولسمشر حامد کرزي لرله او هغه په زغرده دا خبره کړې هم وه او له همدې امله امنیتي تړون هم لاسلیک نه شو، خو ولسمشر غني تړون لاسلیک کړ. امریکايي ځواکونه په اډو کې تر ډېره خوندي شول او مرګ ژوبله یې ډېره راکمه شوه. له دې امله چې بیا هم ګواښ و او وېره وه چې دا ګواښ به طالبانو ته د پرمختللو وسلو په رسېدو سره لا زیات شي، نو ځکه یې د سولې خبرې پیل کړې او د دوحې له هوکړې وروسته اوس دا دی امریکایان پوره خوندي شوي دي. خبره یوازې دا هم نه ده چې امریکایان خوندي شوي، بلکې د امریکا لګښتونه هم میلیاردونه ډالره راکم شوي دي او سرتېرو ته یې د خوندي وتلو لاره برابره شوې ده.
ښايي د جګړې ښکېل لوري دا حالت توجیه کړي، مقابل اړخ ملامت کړي او یا بل دلیل ووايي، لکه اوس یې چې ویلی دی، خو دا په رښتیني مانا هر افغان ته له درد، غم او خپګان څخه ډک حالت دی او د پمپیو خبره د هر افغان زړه دردوي. دا د خواشینۍ خبره ده چې اشغالګر ځواکونه خوندي دي او یا هم خوندي وځي، خو افغان لا هم په وینو کې مزل کوي او هره شېبه یې وینې او خوښې په بمونو او مرمیو سوځېږي.
اوس هغه وخت دی چې دا حالت بدل شي. که امریکا خوندي وي، افغان هم باید خوندي وي. د سولې روانې خبرې باید په جدیت سره مخ ته یووړل شي، دا خبرې باید ژر پایلې ته ورسېږي او په دې برخه کې هر ډول غلفت د افغان وژنې د دوام سبب ګرځي. ټول اړخونه باید ژر تر ژره یوه داسې تړون او توافق ته لاره هواره کړي چې ټول افغانان خوندي کړي او بیا موږ همداسې یو خبر ولرو چې له توافق وروسته یو افغان هم په جګړو کې نه دی وژل شوی.
