د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې د پرله پسې جګړو، نښتو او چاودنو خبرونه دي. هره ورځ د لسګونو امنیتي ځواکونو او طالبانو د وژلو ادعاوې کېږي. د افغانستان د خلکو د هیلو او غوښتنو خلاف جګړه زیاته شوې، چې پکې د ښکېلو لورو ترڅنګ هره ورځ بې ګناه ملکي وګړي هم وژل کېږي. له دې سره د سولې هڅې هم په ټپه ولاړې ښکاري. نه یوازې د سولې خبرې روانې نه دي، بلکې ښکاري چې له جدي خنډونو سره هم مخ شوي دي.
د سولې ټولې هڅې ولاړې ښکاري، ځکه چې د استانبول غونډه ځنډېدلې او په دوحه کې هم خبرې نشته. له دې سره هممهاله دواړه لوري د جګړې ادبیات هم کاروي. جګړه زیاته شوې او وېره ده چې لا به زیاته شي. طالبان له دې امله له خبرو په شا شوي، چې وايي امریکا ورسره ژمنې نه دي عملي کړي او دولت بیا طالبان ملامتوي چې له حکومت سره له خبرو تښتي او د سولې اراده نه لري. امریکايي ځواکونه تر سپټمبر میاشتې پورې له افغانستان څخه وځي او که تر دې وخته د سولې په برخه کې اساسي پرمختګ ونه شي، نو د لا زیاتې سختې او خونړۍ جګړې وېره ده. د دې حالت د ماتولو لپاره دواړه اړخونه باید نرمښت وښيي. د پاتې طالب بندیانو د خوشې کولو لړۍ باید پیل شي او له ملګرو ملتونو هم وغوښتل شي چې طالب مشران له تور لېست څخه وباسي. له دې سره سم طالبان باید اوربند وکړي او په دې ډول د سولې په برخه کې یو مهم پرمختګ وکړي.
اوس مهمه دا ده چې دواړه لوري پر دې ولس زړه وخوږوي او پرېږدي چې په جګړه او غربت کې را ګیر ولس لږ د ارام ساه واخلي. اوس د ضد وخت نه دی او دا ضد د افغانانو د وینې تویېدنې او وژنې د دوام سبب ګرځي. دا هغه وخت دی چې هر لوری له خپله اړخه باید حسن نیت وښيي. طالبان دې د یو څه وخت لپاره د حکومت کړنې هېرې کړي، له خپله اړخه دې تاوتریخوالی کم کړي او ولس او نړۍ ته دې وښيي چې دوی د سولې غوښتونکي دي. حکومت دې هم د طالبانو بریدونه هېر کړي، د بندیانو د خوشې کولو پروسه دې پیل کړي او له خپله اړخه دې د سولې ضد څرګندونه او دریځونه پرېږدي. که یو لوری هم یو اړخیز مثبت ګامونه واخلي، بل لوری به مجبور شي، چې مثبت ګامونه واخلي. اوس د جګړې له ښکېلو اړخونو یو مثبت او د سولې حرکت هم مهم دی او مخامخ د باور په زیاتولو او د جګړې په کمولو کې رول لري. له همدې امله پکار ده چې دواړه اړخونه له خپله اړخه د مثبتو ګامونو په اخیستو او د حسن نیت په ښکاره کولو کې سیالي وکړي.
د ښکېلو اړخونو اوسني دریځونه د جګړې دوام سبب شوي دي. پر دغو دریځونو ټینګار به جګړه وغځوي او د سولې په برخه کې به خنډونه هم زیات کړي. د دې وېره هم شته چې د دغه حالت دوام به یو مخ د سولې پروسې د له منځه تللو او د جګړې پخواني حالت ته د ور ګرځېدو سبب شي. له همدې امله پکار ده چې د سولې له اوسني فرصت څخه ګټه واخیستل شي او د جګړې مخه ونیول شي.
