په افغانستان کې د سولې د وروستیو هڅو په تېزېدو سره د مشرانو جرګې غړي وايي، د افغان سولې لپاره د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد او حکومت ترمنځ د سولې په تړاو څرګندونو کې توپیر لیدل کېږي چې دا د اندېښنې وړ مسئله ده.
د جرګې یوشمېر غړو د سې شنبې د ورځې په عمومي ناسته کې وویل چې لومړی باید د سولې هڅې همغږې شي.
د دې جرګې رییس فضل هادي مسلمیار د سناتورانو له دغو اندېښنو وروسته وویل چې مشرانو جرګه د سولې له پروسې ملاتړ کوي، خو باید په دغه پروسه کې د ملي شورا د غړو نظر هم وپوښتل شي.
نوموړي وويل: «د زلمي خلیلزاد له تګ راتګ او د سولې له خبرو څخه ملاتړ کوو او ورته ژمن یو او کومې خبرې چې سناتورانو وکړې، زه دومره وایم چې سوله د جګړې د خلاصون لپاره یوازینۍ لاره ده، خو موږ ته باید سهمیه راکړل شي، څو د سولې په روان میکانېزم او بحثونو کې شریک واوسو».
د افغان سولې لپاره د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد دوې اونۍ مخکې په قطر کې له طالب استازو سره تر خبرو وروسته هیله وښوده چې د ولسمشرۍ له ټاکنو مخکې به یوې سیاسي هوکړې ته ورسېږي.
خو افغان ولسمشر محمد اشرف غني بیا د جنیوا په نړیوال کنفرانس کې د سولې پر نقشې د خبرو پر مهال وویل، له طالبانو سره د سولې بهیر، په ټولنه کې د هغو یوځای کېدل او په ډيموکراټیکه پروسه کې یې شاملېدل پنځه کاله وخت غواړي.
په ورته وخت کې د افغانستان د بشري حقونو خپلواک کمېسیون وايي، که خلک د سولې له پروسې بې خبره پاتې شي، دا به د خلکو او حکومت ترمنځ واټن رامنځته کړي.
د دغه کمېسیون مشرې سیما سمر تېره ورځ یوې ناستې ته په وینا کې وویل: «د سولې لپاره هره پروسه چې په پام کې نیول کېږي، باید اکثریت خلک په جریان کې وي، لږ تر لږه ۷۰ سلنه معلومات باید له خلکو سره شریک شي او خلک باید پوه شي چې څه تېرېږي؟ له هغې پرته به دا د خلکو او حکومت ترمنځ واټن رامنځته کړي».
خو په دغه غونډه کې د ولسمشر دویم مرستیال سرور دانش وویل چې د سولې په میکانېزم کې د خلکو ټولو اندېښنو ته ځای ورکړل شوی دی.
دانش زیاته کړه: «دغو اندېښنو ته په پام، حکومت چې د سولې لپاره کوم میکانېزم جوړ کړی، دا ټولې اندېښنې په پام کې نیول شوې او په دغه طرحه کې د تېرو ۱۸ کلونو لاسته راوړنې او د بشري حقونو پر خوندیتوب ټینګار شوی دی».
