پرون د مارچ اتمه د ښځو نړیواله ورځ وه. په همدې پلمه په کوردننه او بهر د افغان ښځو د حقونو په تړاو غږونه را پورته شول او له اسلامي امارت یې وغوښتل چې ښځو ته د تعلیم، کار او نور حقونه ورکړي. دوی له اسلامي امارت دا هم غوښتي چې ښځو ته په حکومت او سیاست کې ونډه ورکړي او ښځې باید خپلو ټولو حقونو ته لاسرسی ولري. اسلامي امارت بیا وايي چې دوی د ښځو د ټولو هغو حقونو ورکړې ته ژمن دي چې له اسلامي ارزښتونو او افغاني دود سره سم وي.
د ښځو نړیواله ورځ که څه هم یوه سمبولیکه ورځ ده، خو دا ورځ د ښځو د ژوند د بېلابېلو اړخونو په باب بحث ته لاره پرانیزي. دا ځل دا ورځ په داسې حال کې را ورسېده چې اسلامي امارت له وړاندې د ښځو د حقونو پر نقض تورن دی او له دې امله له پراخو بهرنیو فشارونو سره هم مخ دی. لومړی فشار چې اسلامي امارت ورسره مخ و، هغه د ښځو د زده کړو بحث و، چې په وروستیو کې د پوهنتونو په پرانیستو سره دا لانجه تر یوه بریده حل شوه، خو د وري میاشتې په لومړیو کې د ښځینه ښوونځیو پیلېدل او یا نه پلېدل به ددې ستونزې د بل اړخ برخلیک معلوم کړي. ددې تر څنګ د ښځو د کار حق هم هغه څه دی چې اسلامي امارت یې لا هم تر فشارونو لاندې راوستی دی. که څه هم ځینو ادارو ته ښځیه کارکوونکي ورځي، خو لا هم ډېری دولتي ادارو ته د ښځو ورتګ له دې امله بند دی چې ګواکي لازمه او مناسبه فضا نه ده ورته جوړه شوې. له دې امله چې اسلامي امارت ددغو ښځینه کارکوونکو معاشونه او امتیازات نه دي بند کړي، نو ځکه ډېری یې هیله لري چې ښايي یوه ورځ بېرته خپلو دندو ته وغوښتل شي.
داسې ښکاري چې اسلامي امارت هم د ښځو ددغو دوو حقونو په پوره کولو کې کار او فعالیت کوي، خو نړۍ او ځینې افغاني مېرمنې بیا وايي چې ښځې باید په واک کې ور ګډې شي، سیاسي فعالیت وکړي، د بیان ازادي ولري او ددې تر څنګ هغه محدودیتونه باید ترې لرې شي چې اسلامي امارت پرې لګولي دي. له شک پرته چې په دې کې ځینې غوښتنې د افغاني ټولنې واقعیتونو ته په کتو سره افراطي دي او شونې نه ده چې دا غوښتنې دې عملي شي، خو ځینې داسې دي چې منل به یې وخت او ډېر کار ته اړتیا ولري، ځکه چې اوس یې واکمن ذهنیت نه شي منلی.
که د ښځو په اړه افراطي او بهرنۍ غوښتنې یو څنګ ته کړو، له شک پرته چې افغان مېرمنې په ناوړه حالت کې دي او اسلامي امارت له شرعي اړخه مکلف دی چې د دوی حقونه ورکړي. همدا اوس میلیونونه نجونې ښوونځيو او مدرسو ته د تګ فرصت نه لري. دا یې شرعي حق دی او باید ورکړل شي او په ولایتونو او ولسوالیو کې باید د نجونو لپاره نوې مدرسې او ښوونځي جوړ شي. ددې تر څنګ افغان مېرمنې د میراث، په خپله خوښه د نکاح کولو، ملکیت لرلو او نورو مهمو شرعي حقونو له لرلو محرومې دي. اسلامي امارت باید له بهرنیو فشارونو او غوښتنو پرته د خپل شرعي مکلفیت له مخې د ښځو دغو حقونو ته پام وکړي او افغان ښځې له اوسنیو تیارو څخه د رڼا لوري ته بوځي.
