د افغانستان پر بانکي سیستم نړیوال ظالمانه بندیزونه دې لرې شي

په افغانستان کې د بانکي سیستم پر وړاندې لګیدلي نړیوال بندیزونه د عادي افغانانو او سوداګرو لپاره سترې ستونزې را ولاړې کړې دي. دا بندیزونه چې د طالبانو د واکمنۍ له پیل وروسته په افغانستان کې لګیدلي دي، ټول افغانان له ګڼو کړاوونو سره مخ کړي دي او په اقتصادي فعالیتونو یې پراخ منفي اغیز لرلی دی. د دغو بندیزونو په نتیجه کې، افغان سوداګر نشي کولی په بهرنیو بازارونو کې خپلې سوداګرۍ پراخې کړي او د وارداتو او صادراتو په برخه کې له ګڼو محدودیتونو سره مخ دي.
د بانکي سیستم د محدودیتونو له امله، عادي افغانان د پیسو لیږد او ترلاسه کولو په برخه کې له سختو ستونزو سره مخامخ دي. د نړیوالو بانکونو له سیستم سره د اړیکو د بندیدو له کبله، افغانان نشي کولی چې له خپلو خپلوانو، دوستانو او کاروباري شریکانو سره په اسانۍ سره مالي راکړه ورکړه وکړي. دا حالت په ځانګړي ډول د هغو کسانو لپاره ستونزمن دی چې د نړیوالو مرستو او پیسو ترلاسه کولو ته اړتیا لري، لکه زده کونکي، ناروغان او د کورنیو نورو غړي چې بهر ته سفرونه کوي یا په بهر کې ژوند کوي.
سربیره پر دې، د افغانستان پر بانکي سیستم بندیزونه په کورنۍ سوداګرۍ باندې هم لوی اغیز کړی دی. سوداګر نشي کولی چې په اسانۍ سره بهرني مالي منابعو ته لاسرسی ومومي او د سوداګریزو تړونونو لپاره اړینې مالي اړیکې ټینګې کړي. دا بندیزونه د افغاني اقتصاد پراختیا ته خنډ ګرځیدلي دي او د کار او روزګار فرصتونه یې کم کړي دي.
د نړیوالو بندیزونو له کبله، د افغان بانکي سیستم ضعیف حالت د نړیوالو مرستو اغیزمنتیا هم زیانمنه کړې ده. نړیوالې مرستې چې د افغانانو د ژوند د ښه کولو لپاره وړاندې کیږي، نشي کولی په اغیزمن ډول تر مستحقو کسانو پورې ورسیږي. د نړیوالو بانکونو او موسساتو له لارې د مرستو لیږدولو ستونزې د دې سبب شوي چې ډیری مرستې په ناسم ډول وویشل شي او په ځینو برخو کې په هیڅ ډول مرستې نه رسیږي.
د دې ستونزو ترڅنګ، د بندیزونو له امله د افغانستان د مالي سیستم باثباته کولو هڅې هم ناکامې شوې دي. د نړیوالو بندیزونو له کبله، افغان بانکونه نشي کولی چې په نړیوالو مالي بازارونو کې ګډون وکړي او خپلې اړیکې ټینګې کړي. د دې بندیزونو له امله، افغان بانکي سیستم ضعیف پاتې شوی او د بانکي خدماتو پراخیدو ته اړینې پانګونې نه دي شوې.
د اقتصادي ستونزو سربیره، دا بندیزونه د افغانانو په ټولنیزو او بشري اړخونو کې هم جدي اغیز لري. د بندیزونو دوام د تعلیم، روغتیا او نورو ټولنیزو خدمتونو په برخه کې د پرمختګ مخه نیولې ده. د نړیوالو بانکي محدودیتونو له کبله، افغان حکومت او نړیوالې ادارې نشي کولی چې په اغیزمن ډول خدمات وړاندې کړي او د خلکو اړتیاوې پوره کړي. د بندیزونو له امله، افغانان د معیاري تعلیم، روغتیايي خدماتو او ټولنیزو امکاناتو څخه محروم شوي دي.
د بندیزونو لرې کول به افغانانو ته یو نوی فرصت ورکړي چې خپل اقتصادي حالت ښه کړي. نړیوالې ټولنې باید د افغانستان پر بانکي سیستم لګیدلي بندیزونه لرې کړي تر څو افغانان وکولی شي په ازاد ډول مالي فعالیتونه ترسره کړي او خپلې اقتصادي ستونزې حل کړي. دا بندیزونه نه یوازې د افغان سوداګرو او عامو خلکو ژوند اغیزمن کړی دی، بلکې د افغانستان په ټول اقتصاد کې یې د پرمختګ مخه نیولې ده.
د نړیوالو بندیزونو لرې کول به افغانانو ته د یوې نوي پیل فرصت ورکړي او د هغوی اقتصادي وضعیت به ښه کړي. د دې سره به د افغانستان مالي سیستم باثباته شي او افغان سوداګر به وکولی شي په نړیوالو بازارونو کې خپلې سوداګرۍ پراخې کړي، دا به د افغانستان د اقتصادي پرمختګ لپاره یو مهم ګام وي او افغانانو ته به د ښه ژوند فرصتونه برابر کړي.