کله چې د چين د اقتصاد يادونه کېږي، نو يو لړ شمېرو ته پاملرنه اوړي: غير دولتي تصدۍ د چين د ټولو مالياتي عايداتو څه باندې ۵۰ سلنه، د ناخالص کورني توليد څه دپاسه ۶۰ سلنه، د تخنيکي نوښتونو څه باندې ۷۰ سلنه، په ښارونو او ښارګوټو کې د استخدامي فرصتونو څه دپاسه ۸۰ سلنه او د تصديو د عمومي شمېر څه باندې ۹۰ سلنه جوړوي.
دغه شمېرې د چين په پرمختګ کې د غير دولتي تصديو د فعال رول څرګندويي کوي. په سوسياليستي چين کې چې عامه ملکيت اقتصاد يې عمده برخه جوړوي، غير دولتي تصدۍ او خاوندان يې هم فعال رول لوبوي او د چيني شکله عصريتوب مهم ابادوونکي دي. د چين دولت رئيس شي جين پينګ غير دولتي تصدۍ او خاوندان يې ”زموږ خپل خلک“ بللې دي.
په ۱۹۷۸ کال کې د اصلاحاتو او ورخلاصون تګلارې تر تطبيق وروسته په چين کې غير دولتي تصديو پرمختګ موندلی او په لومړي پيل کې يې يوازې د عامه ملکيت اقتصاد د ګټورې اضافي برخې په توګه داسې رول لوبولی، لکه په يوې لويې کورنۍ کې د عامه ملکيت اقتصاد ”مشر زوی“ او غير دولتي اقتصاد ”لرې خپلوان“. که څه هم غير دولتي اقتصاد ورسره مرسته کوله، خو په هغه موده کې يې مقام او باوري کچه محدوده وه. بيا وروسته د غير دولتي اقتصاد په چټک پرمختګ سره يې ټولنيز ځای پر له پسې لوړ او د هېواد لخوا پېژندل شوی دی او د سوسياليستي بازاري اقتصاد مهمه تشکيلاتي برخه ګرځېدلې ده.
په داسې حال کې چې په ملي اقتصاد کې د غير دولتي اقتصاد خدمتي کچه او ارزښت ورځ تر بلې زياتېږي، د چين حکومت د عامه ملکيت اقتصاد او غير دولتي اقتصاد دواړه د سوسياليستي بازاري اقتصاد د دوو مهمو تشکيلاتي برخو په توګه منلي او د هېواد د بنسټيز اقتصادي نظام په توګه پېژندلي دي. دا د دې ښکارندويي کوي چې غير دولتي اقتصاد له ملي اقتصاد سره برابر ځای لري.
نن د چين پرمختګ نوې زمانې ته ننوتلی او غير دولتي اقتصاد د يو بنسټيز اقتصادي نظام په توګه د هېواد په بنسټيز قانون او د واکمن کمونېست ګوند په اساسنامه کې ليکل شوی دی.
په ۲۰۱۸م او ۲۰۲۵م کلونو کې، چې کله چيني اقتصاد له ګڼو بهرنيو ننګونو سره مخ و، د دولت رئيس شي جين پينګ په وړانديز د غير دولتي تصديو د خاوندانو غونډې جوړې شوې دي. هغه د غير دولتي تصديو له خاوندانو سره مخامخ لیدلي، نظريې يې ورسره تبادله کړي، د ستونزو د لرې کولو لارې يې ورته ښودلي او د دغو تصديو د نوښتونو او نويو پرمختګونو هڅونې يې کړې دي. له دغو دوو غونډو څخه دا پيغام ورکړل شوی: هغه پاليسي، چې واکمن ګوند د غير دولتي اقتصاد له پرمختګ څخه ملاتړ کوي، نه بدلېدونکې ده، د غير دولتي اقتصاد رول نه پر ځای کېدونکی دی، اينده يې روښانه ده او د پرمختګ بالقوه توان يې ځواکمن ښکاري.
د ۲۰۲۵ کال د مې په ۲۰مه نېټه په چين کې د غير دولتي اقتصاد د هڅونې قانون نافذ شوی دی. دا د چين لومړی ځانګړی قانون بلل کېږي چې په خصوصي توګه د غير دولتي اقتصاد د پرمختګ په موخه ټاکل شوی او پکې ليکل شوي چې چين پر سوسياليستي بنسټيز اقتصادي نظام ټينګار لري، د عامه ملکيت اقتصاد ته هراړخيز پرمختګ ورکوي او د غير دولتي اقتصاد د پرمختګ هڅونه، ملاتړ او لارښوونه کوي.
