د روڼتيا د څار بنسټ او يو شمېر مدني ټولنې وايي، د افغان حکومت له خوا په غيرقانوني توګه د لویو کانونو د استخراج تړونونه په افغانستان کې د جګړې خصوصي کېدو ته لار هواروي.
دوی ټينګار کوي چې د افغانستان له طبیعي زېرمو د جګړې د تمویل په اړه په نړيواله کچه روان بحثونه ورته د منلو نه دي.
د روڼتيا د څار بنسټ ريیس سیداکرام افضلي پرون په کابل کې د افغانستان د کانونو د استخراج د تړونونو او جګړې د خصوصي کولو په تړاو د مدني ټولنو له خوا جوړې شوې غونډې ته وویل، چې نړیوال دې په دې موضوع له سره غور وکړي، ځکه افغان ولس په هېڅ صورت چاته دا اجازه نه ورکوي چې د دوی له طبیعي سرچینو دې د جګړې د تمویل لپاره استفاده وشي.
افضلي زياته کړه: «که دا جګړه د غربي هېوادونو د امنیت د ټینګښت لپاره وي، نو ټول لګښت يې باید موږ ور نه کړو، دا چې د دې جګړې انساني او مالي لګښت دې موږ ورکړو، دا په کوم منطق کې جوړ راځي؟ هغه هېوادونه چې دا فشار راوړي څو د جګړې د تمویل منابع له افغانستانه پیدا کړي، يو ځل بیا دې په دې موضوع له سره کتنه وکړي، حکومت ښايي دا موضوع ومني، خو افغان ملت د دوی په وړاندې کمزوری نه دی او موږ به په هېڅ صورت دا و نه منو چې زموږ له زېرمو دې د جګړې د تمویل لپاره کار واخيستل شي.»
افضلي وايي، نړیواله ټولنه دې د ترهګرۍ پر وړاندې په جګړه کې خپله ونډه مسوولانه ترسره کړي، نه دا چې د دې جګړې ټوله قرباني دې افغانان ورکړي.
نوموړي دغه شان له افغان حکومته وغوښتل چې د افغانستان په شمال کې دې د سروزرو او مسو د کانونو شوي تړونونه ژر تر ژره لغوه کړي.
دا په داسې حال کې ده چې په بدخشان کې د سروزرو او د بلخاب د مسو د کانونو د را ایستلو تړونونه د اکټوبر په پنځمه د کانونو او پېټرولیم د وزیرې او د دوو بهرنیو شرکتونو تر منځ په متحده ایالاتو کې د افغانستان په سفارت کې لاسلیک شول، چې يو لړ غبرګونونه یې هم له ځانه سره لرل.
خو د دغو تړنونو د لاسلیک کېدو په تړاو تر غبرګونونو وروسته ولسمشرۍ ماڼۍ وویل، چې د یادو تړونونو لاسلیک کېدل هېڅ ډول ستونزه نه لري او په دې اړه یې د روڼتيا د څار بنسټ د مشر څرګندونې بې بنسټه او د عامه ذهنيتونو د ګډوډولو یوه هڅه وبلله.
بل خوا د کانونو او پېټرولیم وزارت هم د روڼتيا د څاربنسټ او مدني ټولنو دا اندېښنې بې ځایه بولي، چې ګوندې د افغانستان له طبیعي زېرمو د جګړې د تمویل لپاره ګټه اخيستل کېږي.
د دغه وزارت ویاند عبدالقدیر مطفي ازادي راډيو ته ويلي: «زموږ د کانونو له کیندنې يوازېنی هدف د افغانستان اقتصادي پياوړتیا ده او د افغانستان له منابعو د خلکو د خیر ښېګنې لپاره موثره ګټه اخيستل دي.»
خو له دې ټولو سره سره د افغانستان د حقوق پوهانو ټولنې مرستیال ګل احمد مددزی وايي، د نړیوالو د ناسمو پرېکړو له مخې، په افغانستان کې جګړه ورځ تر بلې اوږدېږي او دا به لویه بې انصافي وي، چې اوس دې د افغانستان له طبیعي زېرمو د جګړې د تمویل لپاره ګټه واخيستل شي.
ښاغلی مددزی له افغان حکومته غواړي چې نور دې قانون ماتونه پرېږدي او د افغانستان د طبیعي زېرمو په وړاندې دې مسوولانه عمل وکړي.
