په هېواد کې تر اوږده ځنډ وروسته د ولسي جرګې دوه ورځنۍ ټاکنې وشوې چې د خلکو له پراخ هرکلي سره مخ شوې دي. که څه هم د ولسي جرګې دا ټاکنې د مخکنيو هغو په پرتله له ډېرو تخنيکي ستونزو سره ملې وې، خو خلک وايي خوشاله دي چې لږ تر لږه د ولسي جرګې د شپاړسمې دورې غير قانوني دوام ته د پای ټکی اېښودل کېږي.
د کابل ښار د کمپنۍ سيمې په حضرت بلال جامع جومات کې د رايه ورکوونکو په کتار کې ولاړ سميع الله وايي، وړمه ورځ يې په لېست کې نوم نه و، له همدې کبله د رايې ورکولو اجازه ورنه کړل شوه. دی وايي، وروسته يې د سيمې ټاکنيز مرکز ته د رايه ورکوونکو لېست ور ورسېد او اجازه ورکړل شوه چې د خپلې خوښې وړ نوماند ته رايه ورکړي.
د خوشال مېنې په ايوب صابر جامع جومات کې يوه بل رايه ورکوونکي عزيز الله مسير ورځپاڼې ته وويل چې زورواکو او ځينو نوماندانو د رايه ورکولو په دغه مرکز کې لاسوهنې کولې او عامو خلکو ته اجازه نه ورکول کېده چې د خپلې خوښې وړ نوماند ته رايه ورکړي. دی وايي، سره له دې يې هم مقاومت کړی او د خپلې خوښې وړ نوماند ته یې رايه ورکړې ده.
ټاکل شوې وه چې د ولسي جرګې ټاکنې د شنبې پر ورځ وشي، خو د ځينو تخنيکي ستونزو له کبله ټاکنې په هغې لومړۍ ورځ پای ته ونه رسېدې او د ټاکنو کمېسيون پرېکړه وکړه چې د ټول هېواد په ۲۵۲ ټاکنيزو مرکزونو کې د رايه ورکونې بهير دويمې ورځې ته هم وغځوي.
د ټاکنو په لومړی ورځ د ۳ ميليونو په شاوخوا کې افغانانو په ټاکنو کې ګډون کړی و، په داسې حال کې چې په ټاکنو کې د ګډون لپاره ۸.۸ ميليونو کسانو نومليکنه کړې وه.
يوناما يا په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندوی ماموريت له حکومت او د ټاکنو له خپلواک کمېسيون وغوښتل چې له رايه ورکولو پاتې کسانو ته دې هم په ټاکنو کې د ګډون زمينه برابره شي.
حقوقپوه عبدالله عاطف وايي، د ټاکنو د خپلواک کمېسيون دا پرېکړه چې ټاکنې يې دويمې ورځې ته وغځولې غير قانوني وه، خو په وينا يې چې په ټاکنو کې د خلکو د پراخ ګډون لپاره همدا غير قانوني پرېکړه هم يو ښه ګام بلل کېدای شي.
عاطف وايي د ټاکنو قانون د حکم پر بنسټ په ټاکنيزو مرکزونو کې د رايه ورکولو بهير يوازې تر دوو ساعتونو او يا هغه وخت پورې تمديدای شي چې رايه ورکوونکي خلاص شي.
له بلې خوا امنيتي پېښې بل خنډ و چې له کبله يې خلکو په ټاکنو کې ډېر پراخ ګډون ونه کړ. د ټاکنو پروسه ان د نومليکنې له بهيره بيا تر اوسه له سختو ګواښونو سره مخ وه او په لړ کې يې سلګونو ملکي وګړو ته مرګ ژوبله واوښته. په ځينو ولايتونو، په ځانګړي ډول هلمند کې د نوماندانو د ټاکنیزو کمپاينونو غونډې په نښه شوې چې پکې د ولسي جرګې د غړي جبار قهرمان په ګډون ځينو نوماندانو ته مرګ ژوبله هم واوښته.
طالبانو شاوخوا دوې اونۍ وړاندې د يوې خبرپاڼې په خپرولو سره ټاکنې امريکايي دوکه بللې او خبرداری يې ورکړی و چې د بريدونو له لارې به دغه بهير ګډوډ کړي.
که څه هم امنيتي ځواکونو د ټاکنو د بشپړ امنيت ډاډ ورکړی و، خو د ټاکنو په لومړۍ ورځ په نږدې ۲۰۰ امنيتي پېښو کې ۴۴ کسان ووژل شول. د ټاکنو پر ورځ تر ټولو لويه پېښه وشوه چې ۱۵ کسان پکې شهيدان شول.
د کابل د درېيمې ناحيې په جاغوريان جومات کې د رايه ورکولو لپاره راغلې سلطانه اميري وايي، له ټولو امنيتي ګواښونو سره سره له کوره راوتلې او غواړي چې په ټاکنو کې ګډون وکړي. مخکښو نړيوالو څېرو او بنسټونو پر خواله رسنيو د افغانانو شجاعت ستايلی چې له دومره ګواښونو سره سره يې په زړورتيا په ټاکنو کې ګډون وکړ.
