”تاکاچي سانای له دندې استعفا وکړه! ” “ خپلې خبرې بېرته واخله او بښنه وغواړه ” “ مونږ جګړه پاروونکې لومړۍ وزيره نه غواړو “……
سلګونو جاپانيانو د جاپان پلازمېنې توکيو کې د دغه هېواد د صدرات ماڼۍ مخې ته لاريون کړی او د دغه هېواد د لومړۍ وزيرې تاکاچي سانای پر وروستيو خبرو او چلند يې ناخوښي ښودلې ده.
لاريونوالو د جاپان د لومړۍ وزیرې پر ضد شعارونه ورکول او له نوموړې يې د بښنې غوښتنې کوله.
تاکاچي سانای په دې وروستيو کې پر قوانينو او تاريخي واقعيتونو سترګې پټې کړي او د چين د تايوان په اړه يې ناسمې خبرې کړې دي، چې د سيمې پر ثبات او هم پر دغه هېواد يې منفي اغېزې کړې دي. د جاپان ډېرو سياستوالو د نوموړې څرګندونې په کلکو ټکو غندلي او ويلي يې دي، چې تاکاچي سانای هېواد له بحران سره مخ کړی او درانه جرمونه يې کړي دي.
تاکاچي سانای د نومبر په اوومه د جاپان د عوامو مجلس د بودجې کمېټې په یوې غونډې کې ويلي، چې له ستونزو سره د تايوان مخامخ کېدل ښايي د ژوند او مرګ داسې بحران جوړ کړي، چې جاپان يې پر وړاندې د متحدې دفاع حق کارولی شي. نوموړې همدارنګه مجازاً ويلي، چې هېواد يې ښايي پر پوځي لارو چارو د تايوان مسئلې کې ښکېل شي.
تاکاچي سانای د چين له جدي شکايت او احتجاج سره سره بيا هم پښېمانتيا نه ده ښودلې او په پارلمان کې يې د دفاع پر مهال پر دې بیا ټينګار کړی، چې خبرې يې د جاپاني حکومت له قانون سره سمون لري او بېرته به یې وانخلي او نه به هم لاس ترې واخلي.
د تاکاچي خبرو او چلند کورني او بهرني غبرګونونه او کلکې غندنې راپارولې دي.
د جاپان د مشروطه ډيموکراتيک ګوند د پاليسيو د څېړنو شورا رئیس ساتوشي شو د نومبر په ۱۶مه په یوه تلويزيوني پروګرام کې د تاکاچي سانای خبرې غندلي او ويلي يې دي، تاکاچي سانای د امنيتي تضمين په قانون او سيسټم او دغه راز په اړوندو موضوعاتو کافي پوهاوی نه لري.
د جاپان د مشروطه ډيموکراتيک ګوند پارلماني غړي ايچيرو اوزاوا د نومبر په ۱۵مه پر ټولنيزو رسنيو د تاکاچي سانای پر خبرو اندېښنه ښودلي او ويلي يې دي: ((د تاکاچي سانای”تېريګيرې“خبرې ښايي د وارداتو او صادراتو د کمېدو سبب او جاپاني وګړو ته ستر زيانونه ورسوي.)) نوموړي دا هم ويلي، چې د تاکاچي سانای خبرې ښايي ملي بحران رامنځته کړي.
جاپاني خبري رسنيو بیا په بېلا بېلو شننو کې ويلي: جاپان ته د چين د سيلانيانو شمېر ډېر زيات دی، نو د دغه هېواد سیاحتي سکتور ښايي سخت زيانمن شي.
شمېرې ښيي، چين د جاپان تر ټولو لوی سوداګريز همکار، دويم لوی صادروونکی هدف او لومړۍ لويه وارداتي سرچينه ده. د جاپان د توميچي موراياما د خبرو د پراختیا کمېټې مشر فوجيتا تاکاګ ويلي، که د جاپان او چین ترمنځ اړيکې خرابې شي، نو زیانونه به يې جاپانيانو ته رسيږي او ښايي د تاکاچي سانای خبرې او چلند خورا درانه پرېوځي او مسئوليت یې هم هغې ته ورګرځي.
له کله چې تاکاچي سانای د جاپان لومړۍ وزيره ټاکل شوې، نو له پيله د تايوان مسئلې په اړه ناسم بیانونه ورکوي او ځينې ناسمې کړنې ترسره کوي. د بېلګې په توګه هغې د تايوان جلاغوښتونکو ته د جاپان د پاچاهۍ نښانونه ډالۍ کړي او هم يې د هغوی د حمايت په پار د پوځي لارو ګواښ کړی دی.
په شانګهای کې د نړيوالو مسئلو انسټيټيوټ د شمال ختيځ چارو څېړنيز مرکز رئیس څای ليانګ خبري رسنيو ته د مرکې پر مهال ویلي، جاپان د تايوان په مسئله کې د چینايانو پر وړاندې جرمونه کړي او تاریخي مسئوليتونه يې پر غاړه لري. د تاکاچي سانای له خبرو څخه معلومېږي، چې هغې د جاپان تاريخي جنایت ته ځغلنده کتنه نه ده کړې او درس يې ترې نه دی اخيستی، بلکې برعکس یې د يوه چين پېژندنې اصل ننګولی او په عمدي توګه يې له دويمې نړيوالې جګړې وروسته جوړ شوی نړيوال نظم ننګولی دی. تاکاچي سانای نه يوازې د چين او جاپان د اړيکو له سرې کرښې پښه اړولې، بلکې تاريخي عدالت ته يې هم زیان رسولی دی.
د چين د کوه مينتانګ ګوند پخواني رئیسې هونګ شيو جو د تاکاچي سانای خبرې تاریخ ته سپک کوونکې او سياسي مداخله بللې او جدي پوښتنه يې ترې کړې:” د تايوان تنګي چارې په جاپانيانو پسې څه تړاو لري؟ “ هونګ شيو جو دغه راز ويلي:”هر بهرنی قوت چې د تایوان نيول غواړي او د چين مرکزي ګټې ننګوي، نتيجه به ورنه کړي او هرومرو به ناکامېږي! “
