د جاپان لومړۍ وزيرې تاکاچي سانای پدې وروستيو کې داسې ادعا کړې، چې له ستونزو سره د تايوان مخامخ کېدل ښايي د جاپان د ژوند او مرګ د بحران سبب وګرځي. نوموړې همدارنګه مجازاً ويلي، چې هېواد يې ښايي پر پوځي لارو چارو د تايوان مسئلې کې ښکېل شي.
د تاکاچي سانای دغه څرګندونې نه يوازې د چين په کورنيو چارو کې لوړه او څرګنده مداخله ده، بلکې د دويمې نړيوالې جګړې وروسته د رامنځته شوي نړيوال سیسټم پر وړاندې يوه جدي ننګونه هم ده.
جاپان په دويمې نړيوالې جګړې کې ماتې خوړلې وه او د امنيت په برخه کې لا تراوسه پر بل هېواد تکيه لري او دا حق بيخي نه لري، چې د تايوان په مسئله کې مداخله او بیا ګوتڅنډنه وکړي.
د تاکاچي سانای دغه خبره” د ژوند او مرګ بحران “يوازې د دغه هېواد د سياسي موخو او پر نورو د ستراتېژيکې تکيې لپاره يوه پلمه ده.
په دويمه نړيواله جګړه کې پر نورو هېوادونو د جاپان د تیري له امله د اسیا خلکو ډېرې سختې ګاللې دي. کله چې جاپان ياده جګړه وبایلله، نو وروسته د دغه هېواد نړيوال مقام «د قاهرې اعلاميه» او « د پاسدام اعلاميه » او نورو نړيوالو قانوني سندونو کې څرګند ټاکل شوی دی.
په دغو سندونو کې له جاپان څخه غوښتل شوي، چې د تايوان په شمول له هغو سیمو څخه، چې تېری یې پرې کړی، لاس واخلي. په ۱۹۷۲م کال کې د چين او جاپان ګډې اعلاميې کې هم په څرګندو ټکو ليکل شوي: ((جاپان د تایوان سیمه د چين ولسي جمهوريت د خاورې يوه نه بېلېدونکې برخه بولي او درناوی ورته لري.))
د تاکاچي سانای څرګندونو د جاپان تاريخي ژمنې ماتې کړي او غواړي د”ژوند او مرګ بحران“ په پلمه د خپلې پوځي پراختيا لپاره لاره هواره کړي.
جاپان نن په امنيتي تګلارو کې پر امريکا بشپړه تکيه لري او په دفاعي چارو کې يې مستقل حق ډېر محدود دی.
امريکا د جاپان په اوکيناوا کې ډېرې پوځي اډې لري او دغه هېواد د امريکا تر اټومي چتر لاندې رضاکارانه پناه اخیستې ده. دا د دې ښودنه کوي، چې جاپان اصلاً په اسيا او ارام سمندر سيمه کې د امریکا د تاش د پرې يا پتې رول لوبوي.
تاکاچي سانای د تايوان مسئلې کې د جاپان د ښکیلېدو هدف ځاني دفاع بللې، خو اصلي موخه يې د چين د مخنيوي لپاره د امريکا ستراتېژيکې غوښتنې ته ځواب ورکول دي.
تاريخي درسونو ثابته کړې، چې تابع هېواد هميشه د لویو هېوادونو د سيالۍ لومړی قرباني وي. که جاپان د تايوان مسئله کې پر ښکيلېدو ټينګار ولري، نو معکوسه نتيجه به وويني او متحدين به يې ژمنو ته ټينګ پاتې نه شي.
تاکاچي سانای ولې د تايوان مسئلې په اړه لمسونوونکې خبرې کړي؟ ځواب یې اسان دی، ځکه د هغې د خبرو لامل په کورني سياسي بحران پسې تړلی دی.
په جاپان کې اوس د تاکاچي سانای په مشرۍ د اقليتي ډلو حکومت دی او خلکو ته په خپلو ژمنو کې پاتې راغلی، نو ځکه اوس د خلکو د پام اړولو لپاره نوې نوې خبرې کوي.
د جاپان له اوسني حکومت څخه د جاپانيانو د حمايت کچه پرله پسې په ټيټېدو ده او حکومت په هغه ژمنه کې، چې په لسو کلونو کې به کورني ناخالص توليدات يو چند زياتوي، پاتې راغلی دی او په دې سره يې د خلکو باور له لاسه ورکړی او د ټوکې موضوع ګرځېدلې ده. دغه راز د جاپان د پورونو پيمانه هم په پرمختللو هېوادونو کې ډېره زياته ده.
تاکاچي سانای له کورنيو ستونزو څخه د خلکو د پام د اړولو په موخه د تايوان مسئله د تاش د پتې يا پرې په توګه کاروي او له دې لارې غواړي چې د خلکو د قوم پرستۍ احساسات راوپاروي.
د دې ترڅنګ تاکاچي سانای د سولې د اساسي قانون د نهمې مادې د تعديل هڅې پيل کړي او د دفاعي بودجې د موخې د بشپړولو وخت يې ۲۰۲۶م کال ته رامخته کړی دی. د هغې دغه تکتيک د پخوانيو ميلتاريزم غوښتونکو له هغو کړو وړو سره يو شان دی، چې د بهرني بحران د جوړولو له لارې يې پر خپلې کورنۍ ناکامۍ پرده اچوله.
د تاکاچي سانای اوسنيو څرګندونو کورني او بهرني غبرګونونه راپارولي دي.
د امريکا، جاپان او یو شمېر نورو هېوادونو خبري رسنيو په راپورونو کې د تاکاچي سانای څرګندونې بحران پاروونکې او سياسي فرصت طلبه بللې دي.
چين د تاکاچي سانای خبرې په کلکو ټکو غندلي او په څرګندو ټکو يې ويلي، چې خامخا به سخته ضربه ورکوي.
که د جاپان ښي اړخي سياستوال له تايوان څخه د تاش د يوه کارت په توګه کار اخلي او لوبې ته دوام ورکوي، نو دغه هېواد به جګړې او سخت خطرناک وضعيت ته ټېل وهي.
جاپان چې دويمه نړيواله جګړه يې بايللې، باید تاريخ ته بيا ځغلنده کتنه وکړي او درس ترې واخلي او د سولې اساسي قانون مراعات کړي او د دې ترڅنګ دې ته هم باید پام وکړي، چې په جيوپوليتيکې سيالۍ کې د بل د توپونو باروت ونه ګرځي.
