جاپان له تېرې اوونۍ راهيسې يو لړ ډيپلوماتيک فعاليتونه ترسره کړي، چې په دغې ليکنې کې به یې ځينو ته اشارې ولرو.
د جاپان لومړۍ وزيرې تاکايچي سانای په تېرې يوې اوونۍ کې د ځينو بهرنيو هېوادونو له مشرانو سره لیدنې کړي او خارجه او دفاع وزيران يې په جلا جلا توګه بهرنيو هېوادونو ته په کاري سفرونو تللي دي. د جاپان خبري رسنيو دا د تاکايچي سانای د حکومت ډيپلوماتيکه اوونۍ بللې ده.
نړيوالو خبري رسنيو بیا ويلي، چې د جاپان لومړۍ وزيره تاکايچي سانای د سيمي امنيتي ګواښ مبالغه کوي او په همدې پلمې د ډلو ټپلو د جوړولو، د وسلو صادرولو، د پوځي تجهيزاتو او ځواکونو د زياتولو هڅې کوي او لړیزو خطرناکو کړنو يې د سيمې هېوادونه مجبور کړي چې د خپلو ملي ګټو د ساتلو لپاره ويښ واوسي.
د ډيپلوماتيکو فعاليتونو تر شا خطرناکې توطيې
د جاپان لومړۍ وزيرې تاکايچي سانای تېره اوونۍ د کوريا جمهوريت له ولسمشر لي جای ميونګ سره د لیدنې په ترڅ کې د ستراتيژيک چاپېريال د مخ په سختېدو په پلمه د جاپان او کوريا جمهوريت او له امريکا سره د دغو دوو هېوادونو د همکارۍ پر اهميت ټينګار کړی دی.
هغې د ايټاليې له ولسمشرې جيوګيا مېلوني سره د لیدنې پر وخت د تش په نوم د ”ازادې او ورخلاصې اندو- پاسيفيک سيمې“ مفهوم ياد کړی او د جاپان د دفاعي ځواکونو او ايټالوي ځواکونو ترمنځ د ګډ تمرين وړانديز يې کړی دی او د دې ترڅنګ د جاپان، برېتانيې او ايټاليې په همکارۍ د نوي نسل جنګي الوتکو د ګډې څېړنې هڅونې يې هم کړې دي.
د جاپان خارجه وزير موتيګي توشيميتسو له فليپين او هند څخه د ليدنې په موده کې د ”ازادې او ورخلاصې اندو- پاسيفيک سيمې“ په اړه ورته ډيپلوماتيک تبليغات کړي دي. هغه له فليپين سره د پوځي ملګرتيا په څېر «يو بل ته د مادي او کارګري سرچينو برابرولو تړون» لاسليک کړی او له دغه هېواد سره يې د لا زياتو پوځي تاسيساتو د مرستو د برابرولو ژمنې کړې دي. دغه راز نوموړي په هند کې د جاپان، امريکا، استراليا او هند ترمنځ پر څلور اړخيزو همکاریو هم ټينګار کړی دی.
په ”اندو- پاسيفيک سيمې“ مفهوم د ډله ييز تقابل پارول
جاپاني چارواکو په يادو لړيزو ډيپلوماتيکو فعاليتونو کې څو ځلې د ”ازادې او ورخلاصې اندو- پاسيفيک سيمې “ مفهوم ياد کړی دی. دا مفهوم د جاپان د وژل شوي پخواني لومړي وزير شينزو ابي لخوا وړاندې شوی، وروسته یې ورو ورو پرمختګ وموند او اوس د جاپاني حکومت عمده ډيپلوماتيکه ادعا ګرځېدلې ده. د دغه مفهوم مرکزي محتويات د سيمې امنيتي ګواښ پارول او په سيمه کې د تش په نوم د ملګرو هېوادونو ترمنځ د همکاريو پياوړتيا ده او اصلي بڼه يې د ډلو ټپلو جوړول او د جاپان د پوځي ځواکونو پرمختګ دی.
د جاپان دفاع وزير شينجيرو کويزومي په امريکا کې د هونولولو دفاعي فورم ته ويلي، چې د اندو- پاسيفيک سيمې پر وړاندې بحرانونه شته او د سيمې د پوځي ځواکونو په برابري کې اوس ستر او چټک بدلونونه پېښېږي. د ده په خبره، ټول ملګري هېوادونه بايد د ”ازادې او ورخلاصې اندو- پاسيفيک سيمې“ د جوړولو په پار د خپلو ځواکونو په پياوړتيا د سولې هڅې وکړي. هغه ويلي، جاپان به خپلو ځواکونو ته پرمختګ ورکړي، له امريکا سره به خپله ملګرتيا پياوړې کړي او له اړوندو هېوادونو سره به خپله همکاريزه شبکه پراخه کړي.
د جاپان يادې څرګندونې د دغه هېواد د دننه او هم د ځينو هېوادونو اندېښنې راپورته کړي دي.
د کوريا جمهوريت يونسې پوهنتون پروفيسور مون چونګ ين د ”ازادې او ورخلاصې اندوـ پاسيفيک سيمې“ مفهوم د نورو د مخنيوي او تقابل په موخه جيوپوليتيک اقدامات بللي دي.
د جاپان د خارجه وزارت پخواني لوړ پوړي چارواکي او د دغه هېواد د نړيوالو ستراتيژیو څېړنيز انسټيټوټ ځانګړي سلاکار هيتوشي تاناکا رسنيو ته ويلې، جاپان هڅه کوي چې د ”ازادې او ورخلاصې اندو- پاسيفيک سيمې“ مفهوم په خپرولو سره امريکا ته ځان نږدې کړي او په عين وخت کې له استراليا او هند سره هم خپلې همکارۍ زياتې کړي او په خبره یې، د جاپان د دغو هڅو پايله به سیمه سره وپاشي او ثبات او امنیت به يې ويجاړ کړي.
