د امريکا حکومت په وروستيو کې ويلي، چې د غزې له جګړې وروسته به د دې سیمې د لنډمهالې ادارې د نظارت لپاره د سولې کمېټه جوړه کړي او څو هېوادونو ته يې بلنه هم ورکړې، چې په دې بهیر کې ورسره برخه واخلي.
څو خبري رسنيو ويلي، چې امريکا په دغه جريان کې د برخې اخيستنې لپاره له يادو هېوادونو څخه د يو ميليارډ امریکايي ډالرو غوښتنه کړې ده. واشنګټن غواړي، چې د دې کمېټې ځای د ملګرو ملتونو له مقام سره برابر کړي، خو دغه کړنه به یې د ملګرو ملتونو واک او کاري ميکانيزم ته زيانونه ورسوي.
سپينې ماڼۍ د جنورۍ په ۱۶مې نېټې په يوې اعلامیې کې د دې کمېټې د غړو لېست خپور کړی او پکې يې ويلي، چې د امريکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ به د دې کمېټې رئيس وي او اجرائيوي کمېټه به يې اووه غړي ولري، چې د امريکا بهرنيو چارو وزير روبيو او د ولسمشر ځانګړی استازی ویټکوف به هم پکې شامل وي.
نيکولا مولادنوف، چې پخوا يې د منځني ختيځ د سولې د جريان په اړه د ملګرو ملتونو د ځانګړي همغږي کوونکي په توګه دنده ترسره کوله، د دې کمېټې او د فلسطين د تخنيکي چارواکو ترمنځ د اړيکو دنده به پرغاړه ولري.
دغه کمېټه به څه ډول رول ولوبوي؟
سپينه ماڼۍ وايي، دغه کمېټه به په غزې کې د شخړو د پای ته رسېدو لپاره د امریکا د شل فقره ييز پلان د پلي کولو لپاره ډېر مهم رول ولوبوي او له شخړو څخه د سولې او پرمختګ په لور د غزې د روانېدو لپاره به د ستراتيژيک نظارت، نړيوالو سرچینو د برابرولو او د اړوندو مسؤليتونو د تضمين لپاره هم ښه رول ولوبوي.
خو د غزې خلکو د دغې کمېټې د رول په اړه محتاطه رويه غوره کړې ده. د غزې د اوربند تړون د تېر کال په اکتوبر کې لاسليک شو، چې په دې سره د دې تړانګې په زياترو سيمو کې اوربند نافذ شوی دی، خو له ځينو سیمو څخه يې اوس هم د بريدونو او پېښو راپورونه ورکول کېږي. د دې ترڅنګ اسرائيل هم غزې ته پر مرستندويه توکو محدودیتونه لګولي دي.
د فلسطين د سیاسي چارو شنونکي صامیر رسنیو ته ويلي، چې یاده کمېټه به د امريکا له خوا کنټرولېږي او په خبره یې، د ملګرو ملتونو له ميکانيزم پرته بله اداره يا کمېټه د فلسطينيانو د حقونو ساتنه نشي کولی. که څه هم په همدې چوکاټ کې د فلسطين د تخنيکي چارواکو کمېټه جوړه شوې، خو خلک شک لري، چې دغه کمېټه څومره واک او سرچينې لري او څومره مهم رول لوبولی شي؟
د ملګرو ملتونو په څېر د بل سازمان جوړونه څه معنی لري؟
روېټرز په يوې ليکنې کې ويلي، چې امريکا د سولې کمېټې د جوړولو لپاره شاوخوا شپېتو هېوادونو ته بلنه ورکړې، خو تراوسه یوازې د هنګري صدراعظم اوربان څرګند ځواب ورکړی دی. ټرمپ په وروستيو کې روېټرز سره په مرکې کې ويلي، چې «د سولې کمېټه» به تر هر څه لومړی د غزې ستونزې حل کړي او بيا به د نورو شخړې لرې کړي.
ځينو ډيپلوماتانو، چې له خپلو نومونو څخه يې ډډه کړي، رسنيو ته ویلي، ډېری هغو هېوادونو، چې د ټرمپ بلنه یې ترلاسه کړې، په يادې کمېټې کې د ګډون په اړه محتاطه رویه غوره کړې او دوی اندېښنه لري، چې د امریکا له دغې کړنې څخه د بل ملګرو ملتونو د جوړولو نيت ښکاري، چې دا به د ملګرو ملتونو واک او رول ته زيان ورسوي.
يوه ډيپلومات رسنيو ته ويلي، چې د ټرمپ په بلنليک کې تش په نوم منشور هم شامل دی، خو دغه چاره یې د دې ښکارندويي کوي، چې ښايي د ملګرو ملتونو پر وړاندې بل موازي سازمان جوړ شي، چې دا د ملګرو ملتونو د بنسټيزو اصولو سپکاوی دی.
