د منځني ختیځ د روانو تاوتریخوالو په اړه د پانګوالو دوامدارو اندېښنو د بازار باور کمزوری کړی دی.
په دې اوونۍ کې د نیویارک د ونډو بازار ډېر متزلزل شو او د مارچ په ۲۰مه نېټه د امریکا د ونډو درې عمده شاخصونه ډېر ټيټ شوي دي.
په همدغه ورځ د دوجونس صنعتي شاخص د تېرې ورځې په نسبت صفر اعشاریه ۹۶ سلنه راټيټ شو، د ستاندرډ پورس (Standard & Poor’s) د ۵۰۰ ډولو ونډو شاخص په سلو کې یو اعشاریه ۵۱ برخه راټيټ شو او د ناسداک اندیکس （NASDAQ Composite Index）شاخص په سلو کې ۲ اعشاریه ۰۱ برخه راټیټ شوی دی. په همدغه اوونۍ کې د نیویارک د ونډو بازار درې عمده شاخصونه په جلا جلا توګه ۲ سلنه راټيټ شول.
پر ایران د امریکا او اسرائیل نظامي بریدونه درېیمې اوونۍ ته غځېدلي او له دې سره ډېرو پانګوالو خپل پلانونه تنظیم کړي او د مارچ په ۲۰مه نېټه د نیویارک د ونډو بازار کې د اسهامو پلورلو اندازه ډېره لوړه وه.
د امریکا د انتیرکتیف بروکیرس (Interactive Brokers) لوړپوړي اقتصاد کارپوه جوس توریس په دې اړه وویل، پانګوالو په لومړي سل کې ګمان کاوه چې پر ایران بریدونه لنډمهاله وي، خو اوس دغه جنګ دوام لري، نو د پانګو بازار هم زیانمن شوی دی.
د امریکا د کروکس پولي شرکت مشهور پانګوال ډاویډ لوټ وویل، په همدغه اوونۍ کې د نیویارک د ونډو بازار ګراف بې ساري ټیټې درجې ته رسېدلی، چې دا ښيي تر اوسه بازار خپل ټيټ حد نه وي موندلی او د منځني ختیځ د شخړو منفي اغېزه د بيا ارزونې په حال کې ده.
رویترز د مارچ په ۲۰مه نېټه خبر ورکړ، د شخړې له امله له هرمز تنګي د بيړيو تګ راتګ بند شوی دی، نو عراق اعلان وکړ، هغه تيل لرونکې سيمې چې د بهرنیو شرکتونو لخوا استخراج کېږي، له ستونزو سره مخ دي.
د منځني ختیځ وضعیت د ترینګلتیا له امله، په همدې ورځ په نړیوال بازار کې د نفتو بیه بیا لوړه شوه. د نیویارک د توکو معاملو ادارې د راتلونکي اپریل لپاره د سپکو اومو نفتو بیه ۲،۱۸ ډالره لوړه شوې او د هر بیرل بیه ۹۸ اعشاریه ۳۲ ډالرو ته رسېدلې چې په سلو کې ۲ اعشاریه ۲۷ برخه لوړه شوې ده. د راتلونکې مې میاشتې لپاره د اومو نفتو بیه ۳،۵۴ ډالره لوړه شوې او د هر بیرل بیه ۱۱۲ اعشاریه ۱۹ ډالرو ته رسېدلې یعنې په سلو کې ۳ اعشاریه ۲۶ لوړه شوې ده.
د ګین کاپیتل ګروپ اقتصادي شنونکي جامس ستانلې وویل، که د نیویارک بازار کې د اومو نفتو د هر بیرل بیه د روانې اوونۍ په پای کې سلو ډالرو ته ورسېږي، نو د ونډو او اسهامو په بازارونو کې دوامدارې اغیزې رامنځته کړي.
د مورګن ستانلي مشر اقتصادي کارپوه میکل ګاپن وویل، دغه ارګان د نفتو د لوړې بیې له امله د سږ کال لپاره د امریکا د اقتصادي زیاتوالی وړاندوینه ټيټه، انفلاسیون او د بېکارۍ کچه يې لوړه کړې، د امریکا مرکزي بانک د سود کچې د ټيټوالي وړاندوینه یې ځنډولې ده.
دا چې بازار اندېښنه لري چې د پیسو پړسوب په اثر عمده مرکزي بانکونه ممکن د پیسو تنګې تګلارې غوره کړي، په همدغه اوونۍ کې په نړیوال بازار کې د سرو زرو بیه له ۱۹۸۳ کال راهیسې له بې سارې ټيټوالي سره مخ شوه. پر ایران د امریکا او اسرائیل د بریدونو له پیلېدو راهیسې، د سروزرو بیه په دوامداره توګه ټيټه شوې ده.
د مارچ په ۲۰مه نېټه د نیویارک د توکو معاملو ادارې کې د راتلونکي اپریل لپاره د هر اونس (ounce) سروزرو بیه نږدې ۴۵۷۴ ډالرو ته لوېدلې، چې د سږ کال په پيل کې د هر انس بيه يې په۵۵۰۰ ډالرو ښودلې وه.
