پر افغان بانکي سکتور د بندیزونو دوام او درېیمه لار

په افغانستان کې د سیاسي بدلون وروسته، پر بانکي سکتور د نړیوالو بندیزونو تقریباً درې کاله پوره کیږي. دا بندیزونه، چې د امریکا متحده ایالاتو لخوا په سر کې لګیدلي، د افغانانو ورځینی ژوند او سوداګري یې له ګڼو ستونزو او ننګونو سره مخ کړي دي.
د بانکي بندیزونو له امله، افغانان او سوداګر په خپلو ورځینیو فعالیتونو کې له پراخو ستونزو سره مخ دي. بانکي سیسټمونه فلج شوي، د پیسو لیږد ستونزمن شوی، او د نړیوالو بازارونو سره د اړیکو ټینګښت نږدې ناممکن شوی دی. ددې وضعیت له امله، عام افغانان هره ورځ درنه بیه ورکوي، په داسې حال کې چې د افغان سرپرست حکومت پر فعالیتونو باندې لږ تاثیر لري.
د دې ستونزې د حل لپاره یوه درېیمه لار شته چې د سیمې هیوادونه، په ځانګړې توګه چین، روسیه، منځنۍ آسیا هیوادونه او ایران، باید خپلو منځو کې ګډې مالي ادارې یا د بانکي راکړو ورکړو سیستمونه جوړ کړي. د دې لارې د عملي کیدو لپاره، دا هیوادونه باید د امریکا د خوښې خلاف خپلمنځي مالي ادارې یا ګډ بانکونه رامنځته کړي تر څو عام افغانان او سوداګر خپلې ورځینی راکړې ورکړې په اسانۍ سره ترسره کړي.
دا درېیمه لار کولی شي چې د افغانانو لپاره یو بدیل مالي سیستم رامنځته کړي چې د نړیوالو بندیزونو اغیزه راکمه کړي. د سیمې هیوادونه، چې د افغانستان سره ژورې تاریخي، اقتصادي او فرهنګي اړیکې لري، کولی شي چې په دې برخه کې یو اغیزمن رول ولوبوي.
دغه راز د سیمې هیوادونو همکاري او یو ګډ مالي سیستم جوړول نه یوازې د افغانانو ستونزې حلولی شي، بلکې دا د سیمې د هیوادونو لپاره هم یو لوی فرصت دی چې د یو بل سره خپل اقتصادي او سوداګریزې اړیکې ټینګې کړي. ددې لپاره، ضروري ده چې دا هیوادونه په ګډه کار وکړي او یو داسې سیستم جوړ کړي چې د نړیوالو بندیزونو څخه په اغیزمنه توګه تیریږي او د افغانانو لپاره یو پایدار مالي او اقتصادي نظام رامنځته کوي.
بانکي بندیزونه د افغانانو ورځینی ژوند سخت کړی دی. خلک نشي کولی خپلې پیسې په ازادانه توګه ولېږدوي، کاروباریان له نړیوالو سوداګریزو شریکانو سره په اسانۍ سره سوداګري نشي کولی، او د پیسو د ترلاسه کولو او لېږلو پروسې ډېرې ستونزمنې شوي دي. په داسې حال کې چې افغان سرپرست حکومت د دې بندیزونو له اغېزو پرته ځینې چارې اداره کولی شي، خو عادي خلک او سوداګر په ډېر سخت حالت کې دي.
په دې حالت کې، د سیمې هیوادونه لکه چین، روسیه، منځنی آسیا هیوادونه او ایران کولی شي چې د یوې درېیمې لارې په توګه د بانکي همکارۍ یو نوی سیسټم رامنځته کړي. دا سیسټم به د سیمې هیوادونو تر منځ د مالی راکړې ورکړې یو مستقل سیستم وي چې د امریکا د بندیزونو څخه پرته کار کولی شي.
د دې سیسټم رامنځته کول به د افغانانو لپاره یو بدیل مالي سیستم وي، چې د نړیوالو بندیزونو اغېز کموي او د افغانانو لپاره یو پایدار مالي او اقتصادي نظام رامنځته کوي. دا به نه یوازې د افغانانو ستونزې حل کړي، بلکې د سیمې هیوادونو لپاره هم یو لوی فرصت دی چې د یو بل سره خپل اقتصادي او سوداګریزې اړیکې ټینګې کړي.