د جاپان صدراعظمې سانای تاکایچي په دې وروستیو کې اعلان وکړ چې په تایوان کې احتمالي حالت کولی شي د جاپان لپاره “ناورین” رامنځته کړي چې د تایوان په مسئله کې د احتمالي نظامي مداخلې او د چین په کورنیو چارو کې په کلکه د لاسوهنې په مانا ده. د هغې د ناسم بیان منفي اغېزه لاهم خپرېږي.
په ۱۹۹۵ کال کې، د وخت جاپاني صدراعظم تومیچي مورایاما “مورایاما بیان” خپور کړی و چې د دویمې نړیوالې جګړې په ترڅ کې د جاپان د تېري بښنه یې وغوښته او صادقانه افسوس یې څرګند کړ. په دې وروستیو کې، د تاکایچي د غلطو څرګندونو له امله، نه یوازې جاپانیان په بې رحمۍ سره جګړې ته اړ ایستل شوي، بلکې د چین او جاپان ترمنځ په سختۍ سره ترلاسه شوی باور هم له منځه تللی دی.
د تاکایچي څرګندونو چینایانو ته زیانونه رسولي دي. د امریکا کارپوه جیفري هال په دې وروستیو کې له یوې جرمني رسنۍ سره د مرکې په وخت کې وویل، تاکایچي د جاپان له خوا د چین د یرغل تیاره تاریخ یادونه راپارولې ده. له ۹۰ کلونو دمخه، د جاپاني ميلیتاريزم په مکرر ډول د “ناورین” په پلمه د چین پر وړاندې د یرغل پیل کړی دی. اوس جاپان یو ځل بیا په “ناورین” ټینګار کوي چې شکونه راپورته کوي چې دغه هېواد ممکن پخوانۍ غلطۍ بیا تکرار کړي.
سانای تاکایچي د چین په کورنیو چارو کې د لاسوهنې لپاره د خپلې رښتیني ارادې د پټولو لپاره د “ناورین” له سختېدو څخه کار واخیست او د تایوان مسئلې په پلمه د جاپاني ميلیتاريزم د تېرو کړنو په اړه د فکر کولو څخه ډډه وکړه.
د تاکایچي څرګندونو د یوشیهیکو نودا او یوکیو هاتویاما په شمول د جاپان د څو پخوانیو صدراعظمانو او زیاتو جاپانیانو له خوا مخالفت راپارولی. د دوی په اند، تاکایچي د صدراعظمې په توګه کافي پوهه نه لري او جاپان ته یې د پام وړ ډیپلوماتیک خطر رامنځته کړی.
د جاپان د نومورا د څېړنیز انسټیټیوټ اقتصاد پوه تاکاهاید کیوچي خبرداری ورکړی چې که جاپان ته د چیني سیلانیانو شمېر د پام وړ کم شي، نو د جاپان د کورنيو عمومي تولیدي ارزښت به صفر اعشاریه ۳۶ سلنه راټیټ شي چې اقتصادي زیان به یې ۲ اعشاریه ۲ ټریلیون ین اټکل شي.
ځینې جاپاني سیاستوال یوازې په خپلو سیاسي ګټو تمرکز کوي، د لویو ګټو پر ځای ملي ګټو ته لومړیتوب ورکوي، حتی تر دې حده چې خلک جګړې ته اړ باسي. د داسې سیاستوالو شتون د دغه هېواد لپاره یو ستر کړکېچ دی او دوی به په پای کې د خلکو لخوا پرېښودل شي.
د تایوان په اړه د تاکایچي غلطو څرګندونو د چین او جاپان د تبادلې فضا ته سخت زیان رسولی دی. تاکایچي باید له چین سره د اړیکو د لا نور زیان د مخنیوي لپاره سمدلاسه خپلې غلطې خبرې او کړنې سمې کړي.
