د ملګرو ملتونو عمومي اسامبلۍ په دې وروستيو کې په ۱۶۴ موافقو رايو او يوې مخالفې رايې سره د افريقايي هېوادونو په وړانديز يو پرېکړه ليک تصويب کړی دی. په دغه پرېکړه ليک کې د ميرکاټور نړيوالې نقشې (Mercator projection world map) پر ځای د ” برابرې ځمکنۍ کرې” له نقشې (Equal Earth projection) څخه استفاده هڅول شوې، کومه چې په حقيقي ډول د بېلا بېلو کچو حقيقي مساحتونو ته انعکاس ورکولی شي. امريکا په رايګيرۍ کې يوازېنۍ مخالفه رايه ورکړې ده او لامل یې دا وړاندې کړی، چې وايي، ” دا چاره ايديالوژيکي عوامل لري”.
په ټکنالوژيکي برخه کې د نقشې د اصلاح چارې د یوروسینټریزم يا لوېديځ مرکزيتوب پالنې او تسلط مفکوره افشا کړې ده.
ميرکاټور نقشه په تېرو نږدې ۵۰۰ کلونو کې کارول شوې ده. دغه نقشه په ۱۵۶۹ کال کې د سمندري سفرونو د لارښوونې لپاره جوړه شوې، خو وروسته يې د پوهې په برخه کې د لوېديځې بادارۍ د غوښتلو لپاره د خدمت وسيله ګرځيدلې ده. په دغه نقشه کې د اروپا او شمالي امريکا وچې تر حقيقي مساحت لويې او د افريقا او جنوبي امريکا وچې تر حقيقي مساحت کوچنۍ ښودل شوې دي. يوه نمونوي بېلګه یې دا ده: په دغه نقشه کې د ګرينلينډ ټاپو مساحت له افريقايي وچې سره برابر ښودل شوی، خو په حقيقت کې د افريقايي وچې مساحت د ګرينلينډ ټاپو د مساحت له ۱۴ چندو سره برابر دی. دغه نقشه له حقيقت سره سمون نه لري، خو په تېرو نژدې پنځو پېړيو کې يې د نړۍ د تعليم، خبري رسنيو او عامه خپرونې په برخو کې د باصرې عادت ټينګ کړی او هم د پېژندنې هغه ناسمه پوهه يې رسولې، چې ګواکي شمالي برخه لويه او جنوبي برخه کوچنۍ ده. دغه راز دغې نقشې د لوېديځو هېوادونو لپاره د تسلط د ښودلو او د بادارۍ غوښتونکو نظريو د خپرولو رول لوبولی دی.
د ” برابرې ځمکنۍ کرې” د نقشې طريقه د يادې نقشې په پرتله د بېلا بېلو لويو کچو رښتيني او حقیقي مساحتونه او ونډې منعکسولی شي او ياد ناسم تفاهم او تعصب ليرې کولی او د نړيوالې جغرافيې عادلانه پېژندنه وړاندې کولی شي. يوه داسې نقشه، چې پکې د لوېديځو هېوادونو مساحتونه کم او د نورو هېوادونو مساحتونه زيات شوي، نه يوازې په سترګو کې يې د مساحتونو انډول بدل کړی، بلکې د پېژندنې هغه بنسټ یې لړزولی، چې د لوېديځ مرکزيتوب پالنه پرې تکيه کوي.
امريکا له يوې خوا ” د مقرراتو پر بنسټ نړيوال نظام ” نارې وهي او له بلې خوا د يوې رښتينې نقشې له منلو ډډه کوي. دغه هېواد د استعماري زمانې د تحريف شوې نقشې د دوامداره استعمال له لارې د امتيازي احساس د ساتلو هڅه کوي او نه غواړي، چې د سراسري جنوب هېوادونو پورته والي ته په خلاصو سترګو وګوري. د امريکا دغې کړنې د لوېديځ مرکزيتوب پالنې د ماتېدو اندېښنه او ډار په ډاګه کړی دی.
ايا امريکا په دايمي توګه د حقيقت پر وړاندې خپلې سترګې پټولی شي؟
