د ۲۰۲۶م کال په پيل کې د امريکا ځانګړي پوځي ځواکونه په زور ونزويلا ته ننوتلي او د دې هېواد ولسمشر مادرو يې ونيوه. د دې ترڅنګ امريکا هم د ایران په دننه کې شخړو لمن وهلې ده او هم یې دغه هېواد ګواښلی چې هغوی ته به ضربه ورکړي. امريکا بيا د يو لړ ناوړو کړنو له لارې نړيوالو ته د دوی هغه نيت ښودلی چې په نړۍ کې د بادارۍ په لټه ده. خو کله چې(د ځنګل قانون) د ملګرو ملتونو د منشور پر ځای غوره شوی دی، د نړيوال مديريت سيستم له بې ساري ننګونو سره مخ شوی دی. نو د دې حالت پر وړاندې((د چین د نړيوال مديريت وړانديز)) ډېر ارزښتناک بلل کېږي. په دې اړه د چين د سي جي ټي اېن خبريالې له افغان سياسي شنونکي ولي الهام سره مرکه وکړه. هغه وويل چې د امريکا د بادارۍ تر سيوري لاندې د چين د نړيوال مديريت وړانديز ډېر مهم ارزښت لري.
د ۲۰۲۶م کال د جنوري په درېیمه نېټه، د امريکا سي اېن اېن تلويزیوني شبکې خبر ورکړی چې د ونزويلا ولسمشر مادرو او مېرمن يې په خپله کوټې کې د امريکا د ځانګړو پوځي ځواکونو له خوا ونيول شول. په نړۍ کې مختلفو هېوادونو د امريکا دغه کړنه وغندله او ورڅخه يې غوښتنه کړې چې سمدلاسه مادرو خوشی کړي. د دې ظالمانه کړنې د يادونې په ترڅ کې ښاغلي ولي الهام داسې ويلي چې د امریکا له لوري د وینزویلا ولسمشر مادورو او د هغه د مېرمنې د کور په دننه کې نیول، دا څرګندوي، چې امریکا په نړیواله کچه لا هم د زور، مداخلې او د قانون د دوهګوني معیارونو سیاست کاروي. امریکا د خپلو ستراتیژیکو ګټو د خوندي کولو په موخه داسې تګلارې عملي کوي، چې له نړیوالو قوانینو، ملي حاکمیت او سیاسي اخلاقو ښکاره سرغړونه ده. دا ډول چلند نورو هېوادونو ته دا پیغام ورکوي چې واشنګټن د زور او فشار له لارې خپلې غوښتنې تپي او د دولتونو خپلواکي تر پښو لاندې کوي. پر افغانستان باندې د امریکا بې دلیله یرغل هم د همدې تګلارې یوه روښانه بېلګه وه. امریکا په رسمي اعلامیو کې ترهګرۍ او وسلوالو ته د ځواب ورکولو پلمه راوړه، خو حقیقت دا و چې یرغل د افغانستان د ملي حاکمیت خلاف او د اوږدمهاله سیاسي او اقتصادي نفوذ لپاره پلان شوی و. د دې یرغل له امله میلیونونه افغانان بې ځایه شول، هېواد یې له اقتصادي، ټولنیز او امنیتي بحرانونو سره مخ شو او د افغانستان د ملي حاکمیت بنسټونو سخت زیان ولید. دا ډول کړنې ښيي چې امریکا په نړیواله کچه متخطي او زورواک سیاست لري، چې د هېوادونو داخلي حاکمیت ته ارزښت نه ورکوي او د خپلو سیاسي موخو لپاره له مستقیمو او غیر مستقیمو فشارونو کار اخلي.
په وروستيو کې امريکا همدارنګه ايران ګواښلی چې هغوی ته ضربه ورکړي او په ورته وخت کې يې هم له امريکايانو څخه له ايران څخه د وتلو غوښتنه کړې ده. ټرمپ وايي چې سپينه ماڼۍ پر ايران پوځي بريدونه په خپلې اجنډا کې شامل کړي دي. د امريکا د يو لړ دغو کړنو له کبله پخوانی نړيوال نظم هم له ننګونې سره مخ دی. په دې اړه ښاغلي ولي الهام وويل چې دا وضعیت په ښکاره توګه د نړیوال نظم د نابرابرۍ او جدي خطرونو ښکارندوی دی. کله چې یو ځواک لکه امریکا د زور، پوځي ګواښونو او اقتصادي فشار له لارې خپلې غوښتنې پر نورو هېوادونو تحمیلوي، دا نه یوازې له نړیوالو اصولو سرغړونه ده، بلکې د ملتونو د حاکمیت او د سوله ییزو اړیکو توازن هم له منځه وړي. د ایران پر وړاندې وروستي ګواښونه او د امریکايي وګړو د ایستلو غوښتنه د نړیوال سیاست دوه ګوني معیارونه په ډاګه کوي. داسې چې د یوه هېواد لپاره د یو اقدام مشروع کړنه وي، خو د بل هېواد لپاره بیا په دغه برخه کې حقوق او استقلال له پامه غورځول کېږي. دغه ډول کړنې د نړیوال امنیت، اقتصادي ثبات او سیمهییزو اړیکو لپاره جدي ګواښونه رامنځته کوي او څرګندوي چې اوسنی نړیوال نظم تر ډېره د زورواکانو په ګټه جوړ شوی، نه د ټولو هېوادونو د مساوي حقونو پر بنسټ.
رښتيا ده چې د مساوي حقونو لرل د ټولو هېوادونو لپاره ډېر مهم بلل کېږي. د چين د نړيوال مديريت وړانديز په همدې لامل د چين د دولت رئيس شي جين پينګ له خوا وړاندیز شوی او د ټولو هېوادونو مساواتو ته ډېر ارزښت ورکوي. د ښاغلي ولي الهام په نظر پخوانی نړيوال مديريتي سيستم له اوسني وضعيت سره سمون لري. نو د چين یاد وړانديز د اوسنۍ نړۍ د نابرابرۍ لپاره ډېر مهم دی. هغه وويل چې د چین له خوا وړاندیز شوی د نړيوال مديريت او د نړیوال نظم د اصلاح وړاندیز په اوسني نابرابر نړیوال وضعیت کې ځانګړی ارزښت لري. چین د سولې، اقتصاد او همکارۍ پر بنسټ نړیوال سیاست ترویجوي او هڅه کوي چې د زور او پوځي ګواښ پر ځای د خبرو اترو، سوداګرۍ او ډیپلوماسۍ له لارې ستونزې حل کړي. په دې چوکاټ کې د نړیوال نظم د اصلاح طرحه کولی شي، د امریکا د یو طرفه او متخطي سیاست پر وړاندې یو متوازن بدیل او د فشار کمولو وسیله وي. د یادونې وړ ده، چې دا طرحه یوازې د همکارۍ، سوداګرۍ او ډیپلوماسۍ پر اصولو اغېز لري. که څه هم دا تګلاره د نابرابرۍ د قابو کولو په موخه مثبت ګام دی، خو د دوامدارې اغېزمنتیا لپاره نړیوال مذاکرات، اقتصادي همکاري او د اصولو تطبیق اړین دي.


































