په دې وروستيو ورځو کې د چين دولت رئیس شي جين پينګ له امریکا څخه په رسمي لیدنه بوخت دی. د چين او امريکا مشرانو د سپتمبر په ۲۴مه نېټه د دواړو هېوادونو د اړيکو او د نړيوال وضعيت په اړه د نظريو ژوره تبادله کړې ده.
چین او امریکا به څنګه د دوو لويو هېوادونو په توګه يو له بل سره د ښه سلوک لار وغځوي او له کړکېچ او بدلېدونکي نړیوال وضعيت سره په مخامختیا کې به څنګه عمل وکړي؟ د يادو پوښتنو ځوابونه د شي جين پينګ په رسمي سفر کې ښه ليدل کېږي.
لومړی، د دواړو مشرانو د ليدنې جزئیاتو او ژورې مانا ته کتل.
د چين دولت رئيس شي جين پينګ او مېرمن يې پر ځايي وخت د سپتمبر د ۲۴مې نېټې په سهار د امريکا سپينې ماڼۍ ته رسېدلي. د امريکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ او مېرمن يې له موټره د ښکته کېدو په ځای کې د رئيس شي جین پینګ او د ده دمېرمنې تود هرکلی کړی.
په دې ورځې د سپینې ماڼۍ اصلي موضوع چین و.
تر دې یوه ورځ مخکې، ټرمپ د شي جين پينګ د هرکلي لپاره هوایي ډګر ته تللی او وروسته يې د هرکلي یو شانداره مراسم ترسره کړي. دا د چین او امریکا د ډیپلوماسۍ په تاریخ کې لومړی ځل و.
دواړو مشرانو په همدې ورځ خبرې اترې ترسره کړې. شي جین پینګ پکې په اشارې ويلي، چې د چين او امريکا مشرانو له شپږو مياشتو نه په کم وخت کې يو د بل هېواد ته سفرونه کړي او دا د دواړو هېوادونو د اړيکو په تاريخ کې ساری نه لري.
نوموړي د هرکلي په مراسمو کې وويل:” زه به له ولسمشر ټرمپ سره يو ځای کوښښ وکړم، څو د چين او امريکا ترمنځ اړيکې په سمندر کې د يوې لويې بېړۍ د ثابت مزل په شان د اوږدې مودې لپاره ټينګښت او پرمختګ مومي.”
ټرمپ په مراسمو کې وویل:” ما له رئیس شي جين پينګ سره د متقابل درناوي پر بنسټ ستره دوستي ټينګه کړې او همدا د دواړو هېوادونو د خلکو له اصلي ګټو سره سمون لري.”
دوهم، د چين او امريکا ترمنځ د رغنده ستراتيژيکو باثباته اړيکو په لوري له لرليد څخه عمل ته اړول
شي جين پينګ او ټرمپ د سږ کال په مې مياشت کې په بېجینګ کې رسمي لیدنه کړې او یوه مهمه سیاسي ګډه موافقه يې جوړه کړې، چې “د چين او امريکا ترمنځ رغنده ستراتيژيکې با ثباته اړيکې” يې د چین او امریکا د اړیکو د نوي تعريف په توګه ټاکلې دي.
د شي جین پینګ په خبره، “د چين او امريکا ترمنځ رغنده ستراتيژيکې با ثباته اړيکې” یوازې یو شعار نه دی، بلکې باید د چين او امریکا د یو بل په لوري د عمل ګامونه وي.
رئيس شي جين پينګ د سپتمبر په ۲۴مه نېټه بیا “عمل” د کلیدي کلمې په توګه ټینګار کړی.
هغه اشاره کړې، چې دغه نوی تعریف د چين او امريکا ترمنځ د اړيکو واقعيت منعکسوي او همدارنګه د راتلونکو هيلو ښکارندويي یې کوي او دغه تعریف یې د اړيکو پر سمې پرمختيايي لارې يو مهم ګام بللی دی. د هغه په خبره، دواړه خواوې دې دغه لرلید پر واقعي عمل بدل کړي، پر هغه لوري دې د دوو لويو هېوادونو ترمنځ د ښه چلند لار وغځوي، چې عمده جريان يې همکاري ده، سيالي يې مناسبه او برابره ده، توپيرونه يې تر کنټرول لاندې دي او سوله يې د ليد وړ ده.
درېيم، د همکارۍ لېست اوږدول او د ستونزو لېست لنډول
د چين او امريکا د مشرانو تر دغه ملاقات مخکې، د دواړو هېوادونو د اقتصادي او سوداګریزو خبرو اترو اتم پړاو د امريکا په نيويارک کې ترسره شوی او یو نوی ګډ ترتیب يې جوړ کړی دی.
شي جين پينګ د سپتمبر په ۲۴مه نېټه له ټرمپ سره په ليدنه کې يادې اقتصادي او سوداګریزې خبرې اترې یادې کړې او ویلي يې دي: “دا د دواړو هېوادونو د صنايعو، خلکو او حتی نړیوال اقتصاد لپاره ښه خبر دی.”
نوموړي په همدې ورځ دوه ځله یادونه کړې، چې چین او امریکا باید “په ګډه د همکارۍ لېست اوږد کړي او د ستونزو لېست دې لنډ کړي.”
شي جين پينګ د هرکلي مراسمو ته په وينا کې ټينګار کړی، چې که څه هم د چین او امریکا ترمنځ همکارۍ د نړۍ ټولې مسئلې نه شي حل کولی، خو د دواړو هېوادونو له همکارۍ پرته به د نړۍ د ډېرو مسئلو حلول ډېر ستونزمن وي. د ده په وينا، چين پر ورخلاصون ټينګار لري او په چين کې د امریکایي شرکتونو د پانګونې او سوداګرۍ هرکلی کوي او هيله يې ښودلې، چې امریکا له چیني شرکتونو سره عادلانه چلند وکړي او له چين سره يو ځای د همکارۍ لېست اوږد کړي او د ستونزو لېست لنډ.
د چين او امريکا ترمنځ رغنده ستراتيژيکې با ثباته اړيکې له لرليد څخه عمل ته اړول، دغه درنه تاریخي مسؤلیت د چین او امریکا دواړو هېوادونو او د دواړو هېوادونو د خلکو په اوږو بار دی. ۲۰۲۶ کال به د چین او امریکا د اړیکو د دوام او پرمختيا په تاريخ کې د مهم او نمونوي کال په توګه ياديږي.
