میوند د لوړو زده کړو خصوصي موسسې، په لوړو زده کړو وزارت کې تر ثبت او راجستر وروسته، خپلې لومړنۍ چارې په ۱۳۸۶ لمریز کال کې پیل کړې دي. د میوند د لوړو زده کړو خصوصي موسسې مالي او اداري مدیر ذبیح الله هاشمي وایي، د لوړو زده کړو دغې موسسې په لومړي سر کې دوه پوهنځي (اقتصاد او کمپیوټر ساینس) درلودل. ښاغلی هاشمي وایي، دا چې دوی د لوړو زده کړو وزارت له معیارونو سره سم فعالیت کړی و، نو دغه وزارت ورته په امتیازي ډول د ښوونې او روزنې پوهنځي د فعالیت اجازه هم ورکړه. خو نوموړی وایي چې د حقوقو پوهنځي چارې یې هم تر یوې کچې مخ ته تللې دي، چې په ټوله کې اوس میوند د لوړو زده کړو موسسه څلور پوهنځي (اقتصاد، کمپیوټر ساینس، ښوونه او روزنه او حقوق او سیاسي علوم) لري؛ خو په حقوقو پوهنځي کې یې تر اوسه پورې محصلین نه دي جذب کړي.
د ښاغلي ذبیح الله هاشمي په خبره، د اقتصاد پوهنځی یې دوه ډېپارټمنټونه (مالي او اداري)، کمپیوټر ساینس پوهنځی یې (د ټکنالوژۍ) ډېپارټمنټ لري او ښوونې او روزنې پوهنځی یې بیا لس ډېپارټمنټونه لري. د لوړو زده کړو په دې موسسه کې اوسمهال د څلورو زرو په شاوخوا کې محصلین پر لوړو زده کړو بوخت دي، چې ۷۵ سلنه یې ښځینه محصلینې دي. دا چې میوند د لوړو زده کړو موسسې تر اوسه پورې پوهنتون ته ارتقاع نه ده کړې، نو د ماسټرۍ کوم پروګرام هم نه لري، خو ښاغلی هاشمي وایي چې لومړی باید له موسسې څخه پوهنتون ته ارتقاع وکړي او وروسته به د ماسټرۍ کارونه پیلوي.
د میوند د لوړو زده کړو موسسې د مالي او اداري برخې مدیر ذبیح الله هاشمي وایي، تر اوسه یې په پنځلسو دورو کې اته زره محصلین د لېسانس په کچه ټولنې ته د خدمت په موخه وړاندې کړي دي، چې ډېری یې اوس په دولتي او خصوصي ادارو کې په بېلابېلو بستونو کار کوي. دی وایي، د ورځې په دریو وختونو کې محصلین د زده کړو لپاره ورغواړي. د نوموړي په خبره، دوه وختونه یې د هغو کسانو لپاره دي چې د ورځې په اوږدو کې رسمي دنده لري او هغه محصلین چې رسمي دنده نه لري، د سهار له نهو تر ۱۲ بجو پورې د زده کړو لپاره ورځي. هاشمي وایي، د جذب کچه یې خورا لوړه ده. دی وایي، په هر کانکور کې د ۱۵۰۰ په شاوخوا کې محصلین جذبوي.
هاشمي وایي، له ۳۰۰ څخه زیات استادان لري چې د دوکتورا، ماسټرۍ او لېسانس تر کچې پورې لوړې زده کړې لري. د هغه په خبره، میوند د لوړو زده کړو موسسه د خپلو استادانو د زده کړو د کچې لوړوالي ته پام کوي او بهرنیو هېوادونو ته یې د دوکتورا او ماسټرۍ په پروګرامونو کې د ګډون لپاره استوي. د نوموړي په خبره، اوس یې هم ځینې استادان په هند کې پر ماسټرۍ اخیستو بوخت دي. میوند د لوړو زده کړو موسسه په کابل ښار کې دری فعالې څانګې لري.
د لوړو زده کړو د یادې موسسې مالي او اداري مدیر وایي، د خصوصي پوهنتونونو په کچه تر ټولو معیاري او مجهز کتابتون لري، چې د شلو زرو ټوکو په شاوخوا کې بېلابېل علمي کتابونه پکې موجود دي. دی وایي، دغه کتابونه چې د پوهنځیو اړوند او نور علمي کتابونه پکې دي، تازه یې له هند او نورو هېوادونو څخه راوړي، څو یې محصلین او استادان ترې د خپلې مطالعې او څېړنې لپاره ګټه واخلي. ښاغلی هاشمي وایي، هڅه یې دا ده چې د محصلینو او استادانو د اړتیا وړ ټول کتابونه په خپل کتابتون کې ولري.
میوند د لوړو زده کړو موسسه هم د نورو خصوصي پوهنتونونو او لوړو زده کړو موسسه په څېر، محصلینو ته تخفیف ورکوي. د دې موسسې مالي او اداري مدیر وایي، له لوړو زده کړو وزارت، د خصوصي پوهنتونونو له ریاست، ځوانانو معینیت او ځینو نورو ادارو سره هوکړه لري چې له مخې یې هغه محصلین چې د دې ادارو له لوري ورته معرفي کېږي، په ځانګړي تخفیف اړوندو پوهنځیو ته جذبوي او لوړې زده کړې کوي. د هاشمي په خبره، د لوړو زده کړو وزارت له لوري د دولتي ډیپلومونو وېش دوره یي دی او دغه لړۍ تر اوسه پورې میوند د لوړو زده کړو موسسې ته نه ده رسېدلې، نو فارغ شویو محصلینو ته د لوړو زده کړو وزارت له لوري تایید شوې پاڼې ورکوي، چې محصلین کولای شي په کور د ننه او بهر کې پرې لا نورې لوړې زده کړې وکړي او دنده واخلي.
د دې موسسې اداره وایي، راتلونکي پلانونه یې دا دي چې لومړی باید پوهنتون ته ارتقاع وکړی، ور پسې په ځینو پوهنځيو کې د ماسټرۍ پروګرام پیل کړي او د هېواد په کچه د پوهنتون لپاره دایمي او لویه ودانۍ ولري، څو خپلې ټولې څانګې یوه ځای ته را ټولې کړي او د محصلینو لپاره د زده کړو یوه ارامه فضا برابره کړي. د ښاغلي هاشمي په خبره، تر اوسه پورې د کوم بل نوي پوهنځي د تاسیس پلان نه لري. دغه موسسه په هېواد کې د ننه له ټولو دولتي او خصوصي پوهنتونونو سره ښې اړیکې لري او غواړي دغه اړیکې لا پیاوړې کړي، څو د یو او بل له تجربو ګټه واخلي.
د میوند د لوړو زده کړو موسسه له لوړو زده کړو وزارت څخه کومه ځانګړې غوښتنه نه لري، خو د تضمین کیفیت پروګرام یې ستایي او وایي چې خصوصي پوهنتونونه باید تر څار لاندې ونیول شي، څو خلک پر خصوصي پوهنتونونو باندې باور وکړي او زده کړو کولو ته په کې زړه ښه کړي. د خصوصي پوهنتونونو اتحادیه وایي، ډېری خصوصي پوهنتونونه خپلې دایمي ودانۍ نه لري او په ډېره لوړه کچه مالیه پرې کوي، چې دغه څه یې د پرمختګ مخه نیسي. د دې تر څنګ، لوړو زده کړو وزارت د ولسمشر په امر باندې په خصوصي پوهنتونون کې د هر ډول نویو اقداماتو او تاسیساتو مخه نیولې ده، چې دا د خصوصي پوهنتونونو په زیان ده او د پرمختګ مخه یې ډپ کړې ده. دوی له لوړو زده کړو وزارت څخه غواړي چې دولتي او خصوصي پوهنتونونو ته په یوه سترګه وګوري او د متوازن پرمختګ زمینه ورته برابره کړي.
