د ولسمشر د لومړي مرستیال او د ولسي جرګې د غړو ترمنځ پر یو بل له پرله پسې تورونو وروسته پرون ولسمشر د جرګې له اداري پلاوي سره وکتل. لانجه هغه وخت پیل شوه چې ولسمشر د کابل د امنیت د ستونزې حل خپل لومړي مرستیال امرالله صالح ته وسپاره او ورو ورو پسې دا صلاحیت زیات شو. دا لانجه له هغه وروسته پراخه شوه چې امرالله صالح ولسي جرګه پر فساد تورنه کړه او جرګې یې پر وړاندې توند دریځ ونیوه چې تر اوسه پورې هم لانجه روانه ده.
په دې لانجه کې ځینې کسان د ولسي جرګې او ځینې بیا د ولسمشر د لومړي مرستیال ملاتړ کوي او پر حقه یې ګڼي، خو د لانجې اساسي عوامل څه دي؟ دا رښتیا هم د مقننه قوې او اجرایه قوې ترمنځ ټکر دی او که د افرادو د ګټو ټکر؟
د ولسمشر لومړی مرستیال واک ته له رسېدو سره سم هڅه کوي چې خپل سیاسي مخالفین وځپي او له همدې امله د هغو صلاحیتونو اخیستو ته تمایل لري چې پکې کولی شي خپلو سیاسي مخالفینو ته ضربه ورکړي. هغه له سیاسي مخالفینو سره په مخالفت، ضد او کینه کې مخینه لري او له خبرو او کړنو یې له دې کار سره لېوالتیا ښکاري. کله چې هغه ته د کابل د امنیت او بیا نور صلاحیتونه وسپارل شول، نو یو اصلي هدف یې دا و چې له دې لارې خپل مخالفین وځپي. البته دا په دې مانا نه ده چې د هغه مخالفین نو ستونزه نه لري، خو صالح تر ډېره دې چارې ته د سیاسي او شخصي مخالفت له زاویې ګوري. صالح په دې لانجه کې ځکه اوس برلاسی ښکاري چې یو خو حکومتي واک او زور لري او بل یې مخالفین په ګڼو ناقانونه کارونو کې ښکېل دي. سیاسي مخالفین یې چې د نوموړي د کارونو او پروګرامونو مخالفت کوي، د هغو هم لامل دا نه دی چې ګواکې صالح ناسم کار کوي یا د صالح کار د هېواد په زیان دی، بلکې د صالح کړنې د دوی مشروع او نامشروع ګټو ته ګواښ دي. په دې ډول د امرالله صالح او د هغه د سیاسي مخالفینو ترمنځ چې یوه برخه یې په ولسي جرګه کې دي، د ګټو ټکر راغلی دی. دا وروستۍ لانجه د ولسي جرګې او اجرایه قوې ترمنځ لانجه نه ده، بلکې د امرالله صالح او د هغه د سیاسي مخالفینو ترمنځ لانجه ده چې ګټې یې سره ټکر شوي او دواړه لوري یو د بل د ځپلو لپاره له خپلو موقفونو ګټه اخلي.
د ولسي جرګې او امرالله صالح لانجه د دوی د شخصي او سیاسي ګټو لانجه ده او په دې کې یو لوری هم سلامت نه دی. له بده مرغه دلته له دولتي ځواکه د خلکو د ګټو لپاره نه، بلکې د خپلو سیاسي او شخصي ګټو لپاره استفاده کېږي او دلته د ولسمشر له لومړي مرستیاله تر وکیله، ټول د خپلو ګټو لپاره د ولس په سترګو کې خاورې شیندي، ښایسته شعارونه ورکوي، خو کارونه یې د شخصي موخو لپاره دي. پکار ده چې ارګ نور دا ډرامه بنده کړي او که رښتیا هم د زورواکو او مفسدینو پر ضد ګام اخیستل کېږي، نو له ارګ، امرالله صالح او د دوی له سیاسي متحدینو باید پیل وشي او بیا پکې د وکیلانو په ګډون ټول زوراکي او مفسدین راشي. له دې پرته دا د شخصي ګټو ټکر دی او خلک پوهېږي چې د لانجې اړخونه د ولس په غم کې نه دي.
