د امریکا او طالبانو ترمنځ د مخامخ خبرو په لړ کې زلمي خلیلزاد خپل درېیم سفر پیل کړی چې د افغانستان په ګډون به څو هېوادونو ته ولاړ شي او په قطر کې به له طالب استازو سره هم وګوري. که له یوه اړخه د سولې د خبرو دوام هیله زیاتوي، له بله اړخه امریکايي چارواکي په افغانستان کې د خپلو ځواکونو د حضور پر دوام ټینګار کوي. د امریکا دفاع وزیر په خپلو وروستیو څرګندونو کې ویلي، دا سمه ده چې امریکا غواړي په افغانستان کې جګړه ختمه کړي، خو د خپلو ځواکونو د ایستلو لپاره هېڅ پلان نه لري. طالبانو بیا دغو خبرو ته غبرګون ښودلی او ویلي یې دي چې د سولې د خبرو لپاره یې مهم شرط د بهرنیو ځواکونو وتل دي. طالبانو په یوه اعلامیه کې ویلي چې امریکایي پوځيان او جنرالان له افغانستانه له وتلو پرته بله لار نه لري.
که د افغانستان د جګړې پر لاملونو بحث کېږي او بیا په ځانګړي ډول له ۲۰۰۱ ز کال وروسته د پیل شوې جګړې، نو ډېر لاملونه شته، خو تر ګردو بنسټیز او لوی لامل یې د امریکايي ځواکونو حضور دی. اوولس کاله وروسته هم د سولې پر وړاندې اصلي خنډ د بهرنیو ځواکونو حضور ګڼل کېږي. اوس افغانان تر بل هر وخت ډېر سوله غواړي، طالبان مني، د طالبانو ډېر شرایط مني، په اساسي قانون کې بدلون مني، په نظام کې بدلون مني او ان د سولې لپاره له خپلو ځینو لویو حقونو تېرېدلو ته هم تیار دي. له بله اړخه وسله وال طالبان نور د امارت او د قدرت د انحصار خبره نه کوي، خو بیا هم سوله نه کېږي. په قطر کې او له هغه شوې وړاندې خبرې او بیا د طالبانو له دریځه روښانه معلومېږي چې د امریکايي ځواکونو حضور د سولې پر وړاندې اساسي خنډ دی.
پخوا هم هڅه شوې چې پر طالبانو امریکايي اډې ومنل شي. اوس هم ویل کېږي چې د امریکا اصلي موخه د خپلو اډو خوندیتوب دی. دوی له طالبانو سره نږدې هر څه مني او ان حاضر دي چې د افغانستان ټول واک دوی ته ورکړي، خو که طالبان حاضر شي چې امریکايي اډې ومني. که څه هم په قطر کې د شوو خبرو اصلي اجنډا لا هم پټه ده، خو ځینې سرچینې وايي چې په شوو خبرو کې امریکا غوښتي څو خپل نظامي حضور پر طالبانو ومني. امریکا دا خبره پټه هم نه کوي او اوس په ښکاره وايي چې سوله کوي، خو د ځواکونو د وتلو پلان نه لري. دغه راز څو ورځې وړاندې هم یوه لوړپوړي امریکايي چارواکي ویلي وو چې له سولې وروسته به د خپلو ځواکونو د حضور په اړه غور کوي. یعنې دوی د ځواکونو وتل د سولې برخه نه ګڼي. معلومات دا دي چې طالبان اډې نه مني، خو امریکایانو د فشار لپاره له یوه اړخه هوايي بریدونه زیات کړي او له بله اړخه ټرمپ پاکستان ته لیک لېږلی او د مرستې غوښتنه یې کړې ده. امریکا غواړي اوس د نظامي فشار او د پاکستان په مرسته پر طالبانو اډې ومني.
څومره چې جګړه اوږدېږي او څومره چې د سولې په تړاو دریځونه روښانه کېږي، موږ لا زیات پوهېدلی شو چې اصلي جګړه د امریکايي ګټو لپاره ده. اوس ښايي امریکا پر طالبان فشار راوړي، ښايي اډې پرې ومني، ښايي ځینې طالبان کابل ته راولي، خو تر هغو چې امریکايي ځواکونه وي، موږ سولې ته نه شو رسېدلی. موږ باید یو بل ته لاس ورکړو او د رښتینې سولې لپاره د امریکايي ځواکونو وتلو ته لاره هواره کړو.
