د ژمنو خلاف؛ سړو خونو کې پانګونې او عملي اقداماتو ته اړتیا ده

په افغانستان کې کرنیز محصولات، په ځانګړې توګه مېوې، د هېواد د اقتصاد یوه مهمه برخه جوړوي. خو له بده مرغه، هر کال د افغانستان ګڼې مهمې مېوې د سړو خونو د نشتون له امله بې ارزښته کېږي، یا په ټیټه بیه پلورل کېږي. حکومتونو او بهرنیو موسسو د تېرو کلونو په اوږدو کې ژمنې کړې وې چې د میوو لپاره به سټنډرد سړې خونې جوړوي، ترڅو دا محصولات په ښه حالت کې وساتل شي او په نړیوالو بازارونو کې په مناسبه بیه وپلورل شي. خو تر اوسه کوم خاص عملي ګام نه دی اخیستل شوی.
هر کال د افغانستان مېوې لکه انګور، انار، زردآلو، مڼې او نور کرنیز پیداوار د سړو خونو د نشتون له امله زیان ویني. له یوې خوا، بزګران او سوداګر د خپلو محصولاتو د خرابېدو له امله مالي تاوان ویني، او له بلې خوا افغانستان هغه نړیوال اقتصادي فرصتونه له لاسه ورکوي چې کولای شي د مېوو د صادراتو له لارې یې ترلاسه کړي. د افغانستان کرنیز پیداوار ډېر پیاوړي دي، او که دوی ته په سمه توګه سړې خونې جوړې شي، نو د نړیوالو بازارونو سره به په اړیکه کې خورا زیات پرمختګ وشي.
د افغان سرپرست حکومت لپاره دا یوه مهمه موضوع ده چې باید ورته پام وکړي. حکومت باید نه یوازې خپلې پخوانۍ ژمنې عملي کړي، بلکې له نړیوالو موسسو او خصوصي سکتور سره همکاري وکړي ترڅو سړې خونې په سټنډرد ډول جوړې شي. دا ډول پانګونه به نه یوازې بزګرانو ته ګټه ورسوي، بلکې د هېواد په اقتصادي پرمختګ کې به هم ستر بدلونونه راولي.
خصوصي سکتور هم د دې ستونزې په حل کې مهم رول لوبولای شي. که چېرې افغان سوداګر او خصوصي سکتور په سړو خونو کې پانګونه وکړي، نو دا به نه یوازې هغوی ته زیاتې مالي ګټې ولري، بلکې د هېواد د اقتصاد لپاره به هم ډېره ګټه وي. د کرنیزو پیداوارو ساتنه او د دوی په معیاري توګه بازار ته وړاندې کول، د سوداګرۍ او اقتصاد په پراختیا کې مهم ګامونه دي.
د دې ستونزې د حل لپاره لومړی ګام دا دی چې افغان سرپرست حکومت یو جامع او مؤثر پلان جوړ کړي، ترڅو سړې خونې په ټولو هغو سیمو کې جوړې شي چې مېوې او نور کرنیز محصولات زیات تولیدوي. دا به مرسته وکړي چې بزګران خپل محصولات په ښه توګه وساتي او په نړيوالو بازارونو کې په لوړ قيمت وپلورل شي.
په پای کې، دا یوه مهمه موضوع ده چې افغان سرپرست حکومت او خصوصي سکتور یې باید جدي ونیسي. که عملي ګامونه واخیستل شي او پانګونه په سمه توګه وشي، نو افغانستان به د خپلو مېوو صادراتو په برخه کې یوه ستره ګټه ترلاسه کړي. د دې کار عملي کېدل به نه یوازې افغانستان ته مالي ګټې راوړي، بلکې د هېواد د کرنیز سکتور د پیاوړتیا لپاره به یو مهم ګام وي. همدارنګه، د سړو خونو جوړول به د هغو بزګرانو او سوداګرو ستونزې هوارې کړي چې د خپلو محصولاتو د ضایع کېدو له امله زیان ویني.