په دې وروستیو کې، متحده ایالاتو په مختلفو بهانو سره، د چین په ګډون په خپلو ټولو سوداګریزو شریکانو باندې د تعرفو ناوړه ګټه اخیستنه اعلان کړې، او حتی یې په افغانستان باندې لس سلنه تعرفه لګولې ده، چې د امریکا د یرغل جګړې له امله سخت زیانمن شوی دی. اړوند تدبيرونه د ټولو هېوادونو د مشروع حقونو او ګټو په جدي توګه سرغړونه کوي، د نړيوال سوداګريز سازمان له قوانينو څخه په کلکه سرغړونه کوي، د قواعدو پر بنسټ څو اړخيز سوداګريز نظام او د نړيوال اقتصادي نظم ثبات ته په جدي توګه زيان رسوي. چین د دې کار په کلکه غندنه کوي او په کلکه یې مخالفت کوي.
متحده ایالات تعرفې د یوې وسلې په توګه کاروي ترڅو قوي فشار راوړي او خپل شخصي ګټې تعقیب کړي. دا د یو اړخیزتوب، محافظت او اقتصادي ځورونې یو ځانګړی عمل دی چې د متحده ایالاتو د تسلط طبیعت په بشپړه توګه افشا کوي. لکه څنګه چې ډیری امریکایی اقتصاد پوهانو اشاره کړې، د تش په نامه “متقابل تعرفو” پیمانه او ساحه ټکان ورکوونکې او ویجاړونکې ده، د نورو هیوادونو سره د جګړې اعلان کولو سره مساوي ده. په ځواب کې، چین د متحده ایالاتو په وړاندې متقابل اقدامات اعلان کړل او د متحده ایالاتو لخوا د تعرفو د ناوړه ګټې اخیستنې په مخالفت کې د چین حکومت دریځ یې څرګند کړ. که امریکا په ریښتیا سره غواړي چې دا ستونزه د خبرو اترو له لارې حل کړي، نو باید د مساوات، درناوي او متقابل عمل چلند غوره کړي. که امریکا د دواړو هېوادونو او نړیوالې ټولنې ګټې له پامه وغورځوي او د چین د حقونو او ګټو د کمزوري کولو لپاره بنسټیز اقدامات وکړي،چین جرئت لري چې خپله توره راوباسي او تر پایه پورې جګړه وکړي.
د چین اقتصاد اوس مهال ثبات او ښه والی لري، چې دا باور او وړتیا ورکوي چې د امریکا د تعرفو اغیزو سره مقاومت وکړي. د پیټرسن د نړیوال اقتصاد انسټیټیوټ رییس، آدم پوسن، د بهرنیو چارو په ویب پاڼه کې لیکلي چې چین – متحده ایالات نه – د تعرفې په جګړه کې “د زیاتوالي تسلط” لري. هغه خبرداری ورکړ چې د امریکا سوداګریزه جګړه د ویتنام د جګړې په څیر اقتصادي معادل کیدی شي.
د چین د حکومت د وروستیو معلوماتو له مخې، د چین اقتصاد په لومړۍ ربع کې یو پیاوړی پیل درلود، د کال په پرتله د ناخالص کورني تولید کچه ۵.۴ سلنه وده کړې ده. د توکو واردات او صادرات دوام لري، او د سوداګرۍ جوړښت نور هم ښه شوی دی . چین به په دوامداره توګه په خپل پرمختګ تمرکز وکړي، چین به په کلکه خپلې چارې پخپله اداره کړي، د کورني اقتصادي جوړښت د تعدیلاتو له لارې به په بهرني چاپیریال کې بدلونونو ته ځواب ووایی، د خپل خورا لوی بازار ګټو ته به بشپړ رول ورکړي، د نوي پراختیا نمونې جوړولو ته به چټکتیا ورکړي، او لوړ کیفیت لرونکی پرمختګ به ترلاسه کړي.
د امریکا د بدلونونو او سخت فشار په وړاندې، چین د زورورو د مخنیوي لپاره ولاړ دی چې نه یوازې د خپلو مشروع حقونو او ګټو ساتنه وکړي، بلکې د نړیوال عدالت اوانصاف او د نړیوالې ټولنې، په ځانګړې توګه د سویل د هیوادونو ګډې ګټې هم وساتي. چین یادونه کړې چې د امریکا د اضافي تعرفو د لګولو اقدام د افغانستان لنډمهاله حکومت، سوداګریزې ټولنې او د ټولنې ټولو سکتورونو لخوا په یوه خوله مخالفت شوی دی. اروپايي ټولنې او د نړۍ ډېرو هېوادونو هم د امریکا د تعرفو د ځورونې سره د ګډې مبارزې لپاره د متقابلو اقداماتو اعلان کړی دی. لکه څرنګه چې ویل کیږی “یو عادلانه دلیل له پراخ ملاتړ څخه برخمن دی، پداسې حال کې چې یو ظالم لږ څه موندلی شي.” د متحده ایالاتو بې پروا اقدامات د خلکو د ارادې خلاف دي او د ناکامۍ سره مخ دي .
تاریخ او واقعیت په وار وار ثابته کړې چې په سوداګرۍ او تعرفو جګړو کې ګټونکي نشته، دا چې محافظت پالنه د حل لاره نه ده، او دا چې د څو اړخیز سوداګریز سیسټم تعقیب سمه لاره ده. په وروستیو کلونو کې، چین په فعاله توګه واردات پراخ کړي او د وارداتو تعرفې یې د پام وړ کمې کړې دي. په ۲۰۲۴ کې، چین نور اعلان وکړ چې دوی به د مالیې وړ محصولاتو په سل سلنه کې د صفر تعرفې چلند هغو لږ پرمختللو هیوادونو ته وړاندې کړي چې له چین سره یې ډیپلوماتیکې اړیکې ټینګې کړې دي، په شمول د افغانستان، چې دا په بشپړ ډول د نړیوال اقتصاد سره د پرانیستلو او ادغام د هڅولو لپاره د چین هوډمنې هڅې ښیي او د یو لوی هیواد مسؤلیت په ګوته کوي. د چین د کمونست ګوند د مرکزي کمیټې عمومي منشي شي جین پینګ په دې وروستیو کې د ګاونډیو هیوادونو سره د کار په اړه په مرکزي کنفرانس کې ټینګار وکړ چې چین لیواله دی چې د یو سوله ایز، خوندي، سوکاله، ښکلي او دوستانه کور په ګډ لید عمل وکړي، د یو دوستانه، خوندي او سوکاله ګاونډیتوب پالنه وکړي، د دوستۍ، اخلاص، متقابلې ګټې او شمولیت او همدارنګه د انسانیت لپاره د ګډ راتلونکي په اړه پالیسي او اصول تعقیب کړي، د سولې، همکارۍ، خلاصون او شمولیت آسیایي ارزښتونه د بنسټیز لارښوونې په توګه واخلي، د لوړ کیفیت لرونکي د “یوًلارې او یو کمربند ” همکارۍ د اصلي پلیټ فارم په توګه وکاروي، او د آسیا لپاره د امنیت ماډل تعقیب کړي چې د خوښۍ او غم شریکول، د توپیرونو لرې کولو پرمهال د ګډې ځمکې لټول، او د ستراتیژیک ملاتړ په توګه د خبرو اترو او مشورې لومړیتوب ورکول شامل دي.
چین د افغانستان په ګډون له ټولو هیوادونو سره همکارۍ ته لیواله دی ترڅو “د تعرفې خنډونو” او سوداګرۍ ساتنې ته نه ووایی! راځئ چې په ګډه د څو اړخیز سوداګریز سیستم ملاتړ وکړو، د متقابلو ګټو همکارۍ لاره تعقیب کړو، د عادلانه او مساوي څو قطبي نړۍ او جامع او ګټور اقتصادي نړیوال کیدو ته وده ورکړو، او په ګډه د انسانانو د ګډ راتلونکي ټولنه جوړه کړو.
