اوس مهال افغانستان له خړپړتیا څخه د بیارغونې په کليدي پړاو کې دی او خلک يې له ډېرو ننګونو او ستونزو سره مخ دي، نو د نورو هېوادونو کومکونو او مرستو ته ډېره اړتيا لري. د مارچ په ۳۰مه نېټه د افغانستان د ګاونډيو هېوادونو د بهرنيو چارو وزيرانو غونډه د چين د ان هوي ولايت د هوانګ شان ښار په تون شي سيمه کې پيل شوه، چې موخه يې د افغانستان مسئلې د حل وفصل لپاره د ګاونډيو هېوادونو د ګډو نظريو راغونډول دي. په دې اړه د چين د ميديا ګروپ خبريالې د افغانستان له ځينو مهمو شخصيتونو او کارپوهانو سره مرکه کړې ده. دوی د دې مسئلې په هکله د چين دريځ وستايه او هيله يې وښوده، چې د چين په شمول د ګاونډيو هېوادونو په مرستو سره یو ټولشموله افغان حکومت جوړ شي.
ټولو ته معلومه ده، چې افغانستان اوس له ډېرو ستونزو سره مخ دی. نه یوازې د اقتصاد، بلکې د بشردوستۍ په برخه کې هم ډېرې ستونزې شتون لري.عزيز معارج چې د افغانستان پخوانی ديپلومات و، د دغو ستونزو د يادونې په ترڅ کې داسې ویلي، په اوسنیو حالاتو کې چې له يوې خوا افغانستان معياري او د خلکو په ملاتړ يا مشروعيت حکومت نه شته، له بلې خوا اقتصادي بنسټونه غير فعال او په ټوله کې اقتصادي بحران منځ ته راغلی دی او په ورته وخت کې نړيوال او د نورو هېوادونو حکومتونه د اوسنی افغان حکومت پر رسميت نه پېژني، نو د افغانستان لپاره دا ناشونې او ستونزمنه ده، چې له نړيوالو مرستو پرته خپلې اقتصادي، بشري او حتی سياسي يا ټولنيزې ستونزې حل کړای شي.
ده زیاته کړه، چې ګاونډي هېوادونه د افغانستان د تلپاتې سولې او پرمختګ په برخه کې مهم رول لوبولی شي. دغه راز دا جوته ده، چې ګاونډي هېوادونه د ترانزيت او سوداګريز تګ راتګ په برخه کې د افغانستان جغرافيې ته اړتيا لري. يو باثباته او امن افغانستان د ګاونډيو هېوادونو په ګټه دی، نو ګاونډيان به يې خامخا د افغانستان د سولې، امن پرمختګ او اقتصادي ستونزو د حل په لاره کې مرستې وکړي.
د ښاغلي عزيز په اند، که څه هم د افغانستان مسئلې د حل لپاره د ګاونډيو هېوادونو رول مهم دی، خو طالبان دې اوسنی فرصت په نظر کې ونيسي. هغه وويل،دغه غونډه چې ګاونډي هېوادونه پکې ګډون کوي، څه نا څه د افغانستان پر حالاتو اغيز لري او افغانانو لپاره ښه فرصتونه هم برابرولی شي، خو طالب چارواکي دې د خپل هېواد د ګټو لپاره له دغو فرصتونو څخه کار واخلي، يعنې ښه اجنډا او پاليسي له چمتوالي سره ولري، ښه ساسي خبرې او ډيالوګ وکړي. همدا راز په ستراتيژيو جوړولو کې د مسلکي کارپوه کادرو څخه کار واخلي. که داسې کارونه تر سره کړي، نو افغانستان به له همدغو غونډو څخه برخمن شي.
چین د يادې غونډې د کوربه هېواد په توګه نه یوازې په دې غونډې کې د ګډون لپاره ګاونډيو هېوادونو ته، بلکې افغانستان ته هم بلنه ور کړې ده. چين غواړي، چې د خپلو هڅو له لارې د افغانستان د مسئلې لپاره خپل خدمتونه وکړي. په دې وروستيو کې د چين د بهرنيو چارو وزير وانګ يي له افغانستان څخه ليدنه وکړه او بيا يې سمدلاسه د يادې غونډې مشري کړې ده. چين نړيوالو ته داسې ښکاره کړې، چې د یو مسؤلانه هېواد په توګه يې زمونږ د ښه ګاونډي افغانستان اوسنیو ستونزو ته ډېره پاملرنه کړې ده. افغانان د چین د دغو کړنو مثبته ارزونه کوي. د افغانستان د پښتو ټلويزيون رئيس نور رحمان لېوال وويل، چې مونږ د چین د حکومت له مرستو او همکاريو څخه مننه کوو او خوشحاله يو، چې چين خپل ګاونډي ته پاملرنه کوي. مونږ د افغانستان لپاره د چين د حکومت دريځ چې درې درناويو او درې هېڅکله تر سرليک لاندې اعلان شوې خبرې ستاينه کوو. درې درناوي معنی دا ده چې چين د افغانستان خپلواکي او ځمکنۍ بشپړتيا، د افغانستان د خلکو سياسي او ټولنيزو غوښتنو، دود او دين ته درناوى کوي. دغه راز چین وايي چې هېڅکله به د افغانستان په کورنيو چارو کې لاسوهنه نه کوي، په افغانستان کې به يوازې د چين ګټو پسې نه ځي او د چين د اغيز لپاره به کار نه کوي. دغه دریځ د ستاينې وړ دی.
ده وویل، چې د چین په شمول د غونډې ګډونوالو ته مو پيغام دا دی، چې د یو ټولشموله حکومت د جوړولو لپاره له افغانستان سره مرسته وکړي، چې د افغان ولسونو ته د منلو وړ وي.
