د شانګريلا ۲۲م ډيالوګ د مې له ۳۰مې نه د جون تر لومړۍ نېټې پورې په سينګاپور کې ترسره شو.
چيني لوري د دغه ډيالوګ په ترڅ کې پر دې ټينګار کړی، چې هېواد به یې د نړيوال پرمختګ، امنيت او تمدن وړانديزونه پلي کړي، له سيمه ييزو هېوادونو سره به يو موټی پاتې او ګډې همکارۍ به ورسره وکړي، د اسيا او ارام سمندر سيمې د ګډ برخليک ټولنه به ورسره اباده کړي او پر نورو د ځينو هېوادونو له بې ځايه تورونو او د ډلو ټپلو او تقابل له اړوندو څرګندونو سره به مخالفت وکړي.
د ډيالوګ ګډونوالو او اړوندو کارپوهانو د چين د دغو څرګندونو په تړاو ويلي، چې د نړيوال امنيت مفکوره د تاريخي پرمختګ له قانون سره سمون لري او د اسيا او ارام سمندر سيمې هېوادونو د ځاني پرمختګ او د سوله ييز چاپېريال د ساتلو هيلې ترې څرګندېږي. د دوی په نظر، ځينې هېوادونه چې د ډلبازۍ او تقابل لمسونې کوي، بې له شکه د نړيوالو مخالفتونه به راپورته کوي او توطيې به يې خامخا ناکامېږي.
د چين د خلکو ازادي بښونکي پوځ د ملي دفاع پوهنتون مرستيال هو ګانګ فنګ د مې په ۳۱مه نېټه د شانګريلا ډيالوګ درېيمې ځانګړې غونډې ته ويلي، د چين پرمختګ له اسيا او ارام سمندر څخه پيل او د همدې سيمې له امله رامنځته شوی او همدغې سيمې ته ګټې رسوي. هغه څرګنده کړې، چين تل په عملي کړنو د سيمې امنيت پرمخ بيولی، تضادونه او شخړې يې معقولي حل کړي، د سيمه ييزو حالاتو د ارامولو هڅې يې کړي او د سيمې له هېوادونو سره يې امنيت او ثبات په ګډه ساتلي دي.
هو ګانګ فنګ ويلي، چين له تېرو څو کلونو راهيسې په مختلفو ګټورو ډيالوګونو کې فعال ګډون کړی، په نړيوالو ډګرنو کې يې خپلې امنيتي ادعاوې بيان کړي، له مختلفو خواوو سره يې تماسونه ساتلي او متقابل باور يې زيات او همکارۍ يې پراخې کړې دي. د ده په خبره، د چين نړيوال امنيت وړانديز تراوسه د څه باندې سلو هېوادونو، نړيوالو او سيمه ييزو ارګانونو ملاتړ خپل کړی او ستاينې یې ترلاسه کړي او اوس یوه اغېزمنه نړيواله اجماع ګرځېدلې ده.
د ماليزيا د نوې اسيا د ستراتيژيکو څېړنو مرکز مشر شو چينګ چي په اند، چين تل د ګټې – ګټې همکارۍ، ورخلاصون او ټولشموليت په مفکورې د سيمې له هېوادونو سره سوله او ثبات ساتلي او ګډ پرمختګ يې ورسره موندلی دی. له همدې څخه د چين دنده او وظيفه ښکاري او دغه هېواد د زياتو پرمختيايي هېوادونو ګډو اندېښنو او پاملرنو ته ځوابونه ویلي دي.
د يادونې ده، د شانګريلا ۲۲م ډيالوګ په ترڅ کې د چين پر ضد ځينې څرګندونې شوې دي.
د چين د خلکو ازادي بښونکي پوځ د ملي دفاع پوهنتون مرستيال هو ګانګ فنګ دغه څرګندونې بې بنسټه بللي او په خبره یې، په دغو څرګندونو کې تور ته سپين او سپين ته تور ویل شوي، چې د شخړو، تجزيې، تقابل او د سيمه ييزو حالاتو د ترينګلتيا سبب ګرځیدلی شي. د ده په نظر، داسې خبرې به خامخا د نړيوالې ټولنې ټينګ مخالفت راپورته کړي.
د دغه ډيالوګ برخه والو کارپوهانو د اسيا او ارام سمندر سيمې اوسنی امنيتي حالت عموماً ثابت بللی او په دې اند دي، چې ځينې هېوادونه د دې سيمې دننه د ډله ييز تقابل او سړې جګړې د فکرونو په خپرولو بوخت دي او د مقابلو د راپورته کولو هڅې او عملياتي لمسونې کوي او غواړي د سيمې امنيت ته سخت زيانونه ورسوي.
د ختيځ تيمور ولسمشر راموس هورتا د مې په ۳۱مې نېټې په سينګاپور کې ويلي، ”موږ يوازې د تماس په نيولو او متقابل تفاهم سره له شخړو ډډه کولای شو.“
شنونکي وايي، د شراکت، مجموعې ، همکارۍ او دوام لرلو په اړه د چين امنيتي مفکوره د سيمې سوله او ثبات پرمخبيولای شي.
د اندونيزيا- چين د مشارکت څېړنيز مرکز مشره وايي، د چين امنيتي مفکوره کې پر متقابل باور ټينګار شوی، چې دا د يواړخيزم او پوځي ګواښ په پرتله د شخړې په مخنيوي او د ثبات په ساتلو کې لا اغېزمن رول لوبولای شي او په خبره يې، دغه مفکوره د سيمې د تلپاتې سولې او ثبات د تامين سمه لار ده.
