په ۲۰۲۳ کال کې د چين اقتصاد له يو ډېر پېچلی نړيوال چاپېريال او د اصلاحاتو له ستونزمنو دندو، پرمختګ او ثبات سره مخامخ شوو، د چين اقتصاد په پرله پسې توګه تر فشار لاندې راغلی او د ډېر لوی اقتصاد د بيا سمسورتيا لپاره يې مثبت ځواب ورکړی دی. چي دا د لنډ مهاله بدلونونو سره د مقابلې او اوږدمهاله پرمختګ ګټلو لپاره قوي انعطاف ښودلی ، او یو ځل بیا د نړیوالې اقتصادي ودې ترټولو لوی انجن یا ماشین بدل شوی .
په دې وروستیو کې، په متحده ایالاتو او لویدیځو هیوادونو کې ځینې سیاستوال، رسنۍ او فکری ټانکونه په شدت سره داسې دلیلونه هڅوي لکه “د چین اقتصاد لوړ شوی” او “د چین وده پای ته رسیدلې.” دوی په مکرر ډول د چین اقتصاد ټیټوي او د چین ودې تمې ترفشارلاندی راوړي. مګر حقیقتونه د کلمو په پرتله لوړ غږ کوي. د چين د کمونېست ګوند د مرکزي کميټې د سياسي دفتر غړي او د بهرنيو چارو وزيرښاغلی وانګ يي د څوارلسمې ملي ولسي کانګرس د دوهمې غونډې په مطبوعاتي غونډه کې دې ته اشاره وکړه چې تېر کال د چين اقتصاد په سلو کې پنځه اعشاريه دوه زيات شوی دی د نړیوالې ودې یو پر دریمه برخه جوړوي. چین پرته له نړۍ پرمختګ نشي کولی او نړۍ له چین پرته پرمختګ نشي کولی. هر هغه څوک چې چین ته سپکاوی کوي، په خپل ځان باندې ډزې کوي، او فرصتونه له لاسه ورکوي کله چې د چین په اړه غلط فکرکوی .
د چين اقتصادي پرمختګ نوی تمايل ښودلی دی. تر ټولو لومړی، د چين پرمختګ نه يوازې مناسب کميتي وده تر لاسه کوي، بلکې اغېزمن کيفيتي پرمختګ هم تر لاسه کوي. مخ پر ودې صنعتونه وده کوي، زرغون بدلون د پام وړ پایلې ترلاسه کړې، ټولنیز تمې په ثابت ډول وده کړې، او نوي تولیدونکي ځواک ګړندی شوی. دوهم، د نړۍ په کچه د چين لوی بازار د ١،٤ مليارډو څخه زيات نفوس سره د پراخېدو په حال کې دی. نوې غوښتنې او د سوداګرۍ نوې بڼې په شدت سره راڅرګندېږي او د داخلي پرمختګ او بهرنۍ همکارۍ فضا په چټکۍ سره پراخېږي. درېيم، د چين د پرانيستې دروازې پراخې شوې او په لوړه کچه او اداری پرانيستنه ورځ تر بلې ارزښتمنه شوې ده. د چين د عمومي تعرفې کچه د نړيوال سوداګريز سازمان د پرمختللو غړو هېوادونو په کچه راټيټه شوې او د بهرنۍ پانګونې د لاسرسي منفي لېست له ۳۱ شيانو څخه کم شوی دی. د چين توليدي صنعت ته لاس رسی په بشپړه توګه ازاده شوی، د خدمتي صنعت پرانيستل چټک شوي او د بهرنۍ پانګونې د بېرته راستنېدو کچه په نړۍ کې تر ټولو غوره ګڼل کېږي.
د چين د اقتصاد رقابتي ګټه لا هم د پام وړ ده. لومړی د سوسیالیستي بازار اقتصاد بنسټیز ګټې دي. چین په کلکه ډاډ ورکوي چې بازار د سرچینو په تخصیص کې پریکړه کونکی رول لوبوي. په ورته وخت کې، دا د حکومت رول ښه لوبولو او د بازار ناکامۍ لپاره په مؤثره توګه چمتو کولو ته هم پاملرنه کوي. دوهم د میګا بازار د تقاضا ګټه ده. د چين د سړي سر ناخالص تولید له ۱۲۰۰۰ امريکايي ډالرو څخه اوښتی دی او د منځني عايد ګروپ ۴۰۰ مليونه دی، چې د پياوړي ودې امکاناتو سره يو ستر کورني بازار جوړوي. دریم د بشپړ صنعتي سیسټم عرضه ګټه ده. چين يو صنعتي سيستم لري چې ٤١ لويې، ٢٠٧ منځني او ٦٦٦ کوچني صنعتي کټګورۍ لري. چین په نړۍ کې یوازینی هیواد دی چې ټولې صنعتي کټګورۍ د ملګرو ملتونو په صنعتي درجه بندي کې لیست شوي دي. څلورم د لوړ کیفیت کارګرانو او متشبثینو لوی شمیر د استعداد ګټه ده. چين په نړۍ کې تر ټولو لوی عامه ښوونيز نظام لري او د نفوسو په برخه کې يې د استعدادونو د ونډې په بدلېدو دی.
چين په انزوا کې د خپل اقتصاد پرمختګ نه کوي. د نړۍ د اقتصادي ودې د ستر محرک په توګه، چين د نړۍ په اقتصاد کې د پام وړ مرسته کړې او د څه دپاسه ١٤٠ هېوادونو او سيمو يو مهم سوداګريز ملګری ګرځېدلی دی. د پیسو د نړیوال صندوق مشرې کریسټالینا جورجیوا وویل چې د چین د اقتصاد د هر یو سلنې ودې سره به د نورو اقتصادونو د تولید کچه په اوسط ډول ۰.۳٪ زیاته شي. د امريکا د رينډ کارپوريشن راپور ورکړ چې چين د نړيوالې پرمختيايي مالي تمويل تر ټولو لويه سرچينه ګرځېدلې او له دغې پېړۍ راهيسې په ۱۶۵ ټيټ او منځني عايد لرونکو هېوادونو کې څه دپاسه ۱.۳۴ ټريليون امريکايي ډالره پورونه او څه دپاسه شل زره پروژو ته پورونه ورکړي دي. په دې وروستيو کلونو کې چين د يو کمربند او يوې لارې د لوړ کيفيت نوښت ترويج کړی، د نړيوالې اقتصادي همکارۍ لپاره يې نوی پلاتفورم جوړ کړی، د نړۍ اقتصادي پرمختګ ته يې نوی حرکت ورکړی او د خپل اقتصادي پرمختګ ساحه يې پراخه کړې ده. چين د څه دپاسه درې زره عملي همکاريو په پروژو کې د ګډو ودانيو له هېوادونو سره همکاري کړې چې نږدې يو تريليون امريکايي ډالره پانګونه يې راجلب کړې ده. د لوړ کیفیت یی ار ای به د ټولو هیوادونو د ګډ پرمختګ لپاره د انجن او د نړۍ د عصري کولو ګړندی کولو ته دوام ورکړي .
لکه څنګه چې یو چینایي متل دی، “دا اسانه ښکاري مګر په حقیقت کې د پروسې له لارې پرته د شیانو لاسته راوړل ستونزمن دي”. که څه هم د چين اقتصاد له ځينو ستونزو او ننګونو سره مخامخ دی، خو د بيارغونې او اوږدمهاله پرمختګ بنسټيز تمايل به بدلون ونه مومي. د نړۍ تر ټولو ښه منظره لا تر اوسه په چين کې ده. راتلونکي ته په کتلو سره به د چين اقتصاد خامخا روښانه شي او د چين د پرمختګ فرصتونه به خامخا د افغانستان په شمول د ټولې نړۍ خلکو ته ګټه ورسوي. چين له افغانستان څخه د چين د اقتصادي پرمختيا په برخه کې د ازادې تګ راتګ هرکلی کوي او غواړي له افغانستان سره د بی ار ای او د افغانستان د پرمختيايي ستراتيژۍ د پياوړتيا په برخه کې په فعاله توګه کار ته دوام ورکړي. چين غواړي له افغانستان سره د اقتصاد او سوداګرۍ په برخه کې متقابلې ګټورې او ګټورې همکارۍ پياوړې کړي، له افغانستان سره مرسته وکړي چې د خپلو منابعو په برخه کې د پرمختګ په حرکت بدل کړي او د چين او افغانستان د ګډې راتلونکې د ټولنې په جوړولو کې ونډه واخلي.
