د کوويد-۱۹وبا د اغېزو پر وړاندې G20 ډله په نړيواله کچه څنګه اغېزمن رول لوبولی شي؟ شي جين پينګ په دې اړه د چين وړانديزونه بيان کړل
په ۲۰۰۸کال کې کله چې د شلو هېوادونو ډلې يعنې G20 مشرانو په لومړي ځل سرمشريزه غونډه ترسره کړه، د دوی وظيفه دا وه چې نړيوال اقتصاد له بې ساري نړيوال پولي بحران څخه وژغوري. په ۲۰۲۰ کال کې تر ياد پولي بحران يو بل ډېر سخت بحران رامنځته شوی. G20 له دې بحران سره د مقابلې لپاره د روان کال د مارچ په ۲۶ مه نېټه په لومړي ځل يوه ځانګړې سرمشريزه غونډه ترسره کړه او د چين دولت رئيس شي جين پينګ پکې (( راځئ له کوويد-۱۹ وبا سره ګډه مبارزه کړو او د ستونزو د حل لپاره ګډې هڅې وکړو)) تر عنوان لاندې يوه وينا وکړه. دغې ځانګړې سرمشريزې غونډې د نړۍ باور ټينګ کړی او له کوويد-۱۹ وبا سره د مبارزې په برخه کې يې د نړيوالې همکارۍ لوری روښانه کړی دی. له نږدې اتو مياشتو وروسته د همدې ډلې د مشرانو۱۵مه سرمشريزه غونډه يو ځل بيا په ويډيويي انلاين ډول پيل شوې ده.
د شلو هېوادونو ډلې يعنې G20 د مشرانو ۱۵مه سرمشريزه غونډه د نومبر د ۲۱مې نېټې په شپه پرانيستل شوه. د چين ستر رهبر شي جين پینګ په انلاين ډول د دغې سرمشريزې غونډې په لومړي پړاو کې ګډون او وينا وکړه. نوموړي د کوويد-۱۹ وبا پر وړاندې په نړيوالو اداري چارو کې د G20 د لارښوونکي اغېزمن رول لوبولو د څرنګوالي په اړه څلور فقره ييز وړانديز وکړ.
لومړی وړانديز يې دا دی چې د نړۍ لپاره دې له کوويد-۱۹ وبا سره د مبارزې محافظتي ديوال جوړ شي. شي جين پينګ واکسين ياد کړی او ويلي يې دي چين به خپله ژمنه عملي کړي، له پرمختيايي هېوادونو سره به مرسته وکړي او هڅه به وکړي دغه واکسين د عامه توليد په توګه وړاندې کړي، تر څو د بېلابېلو هېوادونو خلک ورته لاس رسی ولري.
دويم: د نړيوال اقتصاد د پرمختګ لورې دې پراخ شي. شي جين پينګ وويل، بايد د کوويد-۱۹ وبا د وقايې او کنټرول پر بنسټ د ټولې نړۍ د توليد چارو او اکمالاتي ځنځير عادي بهير اعاده شي، چټکه لاره دې جوړه شي چې د انسانانو تر منځ منظم تګ راتګ لپاره اسانتياوې برابرې شي. چين وړانديز وکړ چې د نيوکليک اسيد معاينې د نتيجې له مخې د روغتيا QR کوډ د ګډې پيژندنې نړيوال ميکانيزم جوړ شي او هيله ده چې لا زيات هېوادونه په کې ګډون وکړي.
درېيم: د ډيجيټلي اقتصاد د هڅونې رول دې ولوبول شي. شي جين پينګ دېته په اشارې سره وويل، د کوويد-۱۹ وبا د نويو تېکنالوژيو، کاري لارو او ډګرونو د رامنځته کېدو سبب شوی. د معاملې هغه اقتصادي شکل چې يو له بل سره نژدې تماس نه شي نيولی، په هراړخيزه توګه د چټک پرمختګ په حال کې دی چې دا د اقتصادي پرمختګ لپاره نوې لاره جوړوي. هغه په ځانګړې توګه پر دې ټينګار وکړ چې بايد د بېلا بېلو هېوادونو د ساينس او تکنالوژيو تصديو ته د عادلانه سيالۍ چاپيريال برابر کړي.
څلورم: لا ټولشموله پرمختګ به لا پياوړی شي. شي جين پينګ وويل چين د ستونزو په لرې کولو سره په هراړخيزه توګه د جي شل هېوادونو د ډلې لخوا د پورونو د بيرته ورکولو کارونو د وروالي وړانديز عملې کوي چې عمومي اندازه يې څه دپاسه يو ميليارډ دری سوه مليونو ډالرو ته رسيږي. چين د پورونو د بيرته ورکولو وخت د اوږدولو له پريکړې څخه ملاتړ کوي او له بېلا بېلو خواوو سره يو ځای به يې عملي کړي. دغه راز د جي شل هېوادونو ډله به پر ښځو د کوويد-۱۹ اغيزې کمې کړي او د غلو دانو د خونديتوب ساتلو په برخه کې لا زيات کارونه به تر سره کړي.
د کوويد-۱۹ وبا يوه لويه ننګونه ده چې د نړيوالې ادارې په چارو کې کمزورتياوې او نيمګړتياوې ښکاره شوې. شي جين پينګ د نومبر د ۲۱مې نيټې په ماښام په خپله وينا کې وويل د جي شل هېوادونو ډله بايد د کوويد-۱۹ وبا د خپرېدو په حال کې د نړيوال نظام او د نړيوالې ادارې په برخو کې د لارښوونې رول ولوبوي، د ملګرو ملتونو په مرکزيت نړيوال سيستم پياوړی کړي، د اقتصاد د نړيوال کېدو په مټ د ادارې جوړښت بشپړ کړي، د ډيجيټلي اقتصاد د سالم پرمختګ هڅونه وکړي او له نړيوالو ننګونو سره د مقابلې توان لوړ کړي.
شي جين پينګ دې ته اشاره وکړه چې ملګري ملتونه د همکاريو له لارې د نړیوالو چارو د حل وفصل کليدي ميکانيزم دی. موږ د نړيوالو ګډو نظريو د راغونډولو، د نړيوالو سرچينو د کارولو او د نړيوالو کړنو د همغږۍ لپاره د ملګرو ملتونو د اغيزمن رول له لوبولو څخه ملاتړ کوو.
شي جين پينګ پر دې ټينګار وکړ چې موږ بايد د اړوندو اصولو پر بنسټ د شفاف، بې توپيره، پرانيستي او ګډ پرمختګ لرونکي څو اړخيز سوداګريز ميکانېزم ساتنه وکړو، له يو اړخيزم او سوداګرۍ ساتونکو کړنو سره دې مخالفت وکړو او د اقتصاد د نړيوال کېدو له امله دې له ننګونو څخه ويره ونه لرو چې د اقتصاد د نړيوال کېدو بهير لا پرانيستی، ګډ پرمختيايي، ګټور او په برابر لوري باندې روان شي.
هغه پر دې ټينګار وکړ چې بايد پرانيستی، عادلانه او له توپيرونو پاک ډيجيټلي پرمختيايي چاپيريال برابر شي. د روان کال د سپتمبر په اتمه نېټه د ډيجيټلي کېدو له فرصتونو څخه په ګټې اخيستنې سره د همکارۍ له لارې د ګډو پرمختګونو موندلو ترعنوان لاندې په نړيوال سمينار کې چين د نړيوالو ارقامو د امنيت او خونديتوب وړانديز وکړ او ويې غوښتل چې پر دې بنسټ له اړوندو خواوو سره د نړيوالې ډيجيټلي ادارې د اصولو په باب بحثونه وکړي او اړوند اصول جوړ کړي.
نوموړي دې ته اشاره وکړه چې اوسنۍ بېړنۍ دنده دا ده چې نړيوال ټولګټی روغتيایي سيستم دې پياوړی شي او د کوويد ۱۹ وبا او نورې ساري ناروغۍ دې کنټرول شي. د دې ترڅنګ موږ بايد د چاپيريال ساتنې په برخه کې نړيوالې همکارۍ زياتې کړو تر څو موږ په ښه توګه د ځمکنۍ کرې ساتنه وکړو.
