دوشنبه, سپتمبر 7, 2026
15 °c
Kabul
9 ° سه شنبه
11 ° چهارشنبه
11 ° پنجشنبه
12 ° جمعه
  • کورپاڼه
  • افغانستان

    شاهین او مونافي د افغانستان پر بشري او اقتصادي وضعیت خبرې وکړې

    خلیلزاد: بهرني شرکتونه په افغانستان کې پانګونې ته لېوالتیا لري

    قانع: ۹۵ سلنه امنیتي ځواکونه په ینفورم سمبال شوي

    ازبکستان سره د افغانستان سوداګري ۱.۲ میلیارده ډالرو ته رسېدلې

  • نړیوال خبرونه
  • دریځ

    پوستي خدمتونه؛ د لیکونو له رسولو تر ډیجیټلي اقتصاد پورې

    د شانګهای همکاریو سازمان او افغانستان: د سیمه‌ییز ثبات او سوکالۍ کلۍ

    افغانستان؛ د ازبکستان د صادراتو نوی مهم بازار او د سوداګرۍ د پراختیا فرصت

    اقلیمي ګواښونه؛ افغانستان ته څه کول په کار دي؟

    د نړۍ د باور نوې نقشه؛ چین د همکارۍ په ځواک زړونه ګټي

    پاکستان یو ځل بیا وحشت کړی

    شبهاز شریف؛ د سولې داعي که د افغانانو قاتل؟

    د کور جوړولو نوې اسانتیاوې؛ هېوادوالو د حکومت د پرېکړې تود هرکلی کړی

    د بارانونو اټکل؛ د ابادۍ زېری خو تر څنګ یې د سیلابونو خبرداری

  • ورزش
    • صحت
  • معلوماتي
    • ټول
    • پوهنتون
    • څېره
    • راشه ورشه
    • کتاب
    • ګټه وټه

    «خلک به څه وایي؟» کتاب چاپ شو

    «د غزې وروستۍ شپه» ناول خپور شو

    عثماني خلافت کتاب چاپ شو

    د نیمې شپې کتابتون ناول چاپ شو

    «سوی تاج» په نوم ناول خپور شو

    د کوفې تاجر کتاب چاپ شو

  • تحلیل
  • لیکنې
  • ژوند
  • اړیکې
No Result
View All Result
  • کورپاڼه
  • افغانستان

    شاهین او مونافي د افغانستان پر بشري او اقتصادي وضعیت خبرې وکړې

    خلیلزاد: بهرني شرکتونه په افغانستان کې پانګونې ته لېوالتیا لري

    قانع: ۹۵ سلنه امنیتي ځواکونه په ینفورم سمبال شوي

    ازبکستان سره د افغانستان سوداګري ۱.۲ میلیارده ډالرو ته رسېدلې

  • نړیوال خبرونه
  • دریځ

    پوستي خدمتونه؛ د لیکونو له رسولو تر ډیجیټلي اقتصاد پورې

    د شانګهای همکاریو سازمان او افغانستان: د سیمه‌ییز ثبات او سوکالۍ کلۍ

    افغانستان؛ د ازبکستان د صادراتو نوی مهم بازار او د سوداګرۍ د پراختیا فرصت

    اقلیمي ګواښونه؛ افغانستان ته څه کول په کار دي؟

    د نړۍ د باور نوې نقشه؛ چین د همکارۍ په ځواک زړونه ګټي

    پاکستان یو ځل بیا وحشت کړی

    شبهاز شریف؛ د سولې داعي که د افغانانو قاتل؟

    د کور جوړولو نوې اسانتیاوې؛ هېوادوالو د حکومت د پرېکړې تود هرکلی کړی

    د بارانونو اټکل؛ د ابادۍ زېری خو تر څنګ یې د سیلابونو خبرداری

  • ورزش
    • صحت
  • معلوماتي
    • ټول
    • پوهنتون
    • څېره
    • راشه ورشه
    • کتاب
    • ګټه وټه

    «خلک به څه وایي؟» کتاب چاپ شو

    «د غزې وروستۍ شپه» ناول خپور شو

    عثماني خلافت کتاب چاپ شو

    د نیمې شپې کتابتون ناول چاپ شو

    «سوی تاج» په نوم ناول خپور شو

    د کوفې تاجر کتاب چاپ شو

  • تحلیل
  • لیکنې
  • ژوند
  • اړیکې
No Result
View All Result
No Result
View All Result
کورپاڼه تحلیل

د هند ټاکنې به څوک وګټي؛ مودي که راهل ګاندي؟

لیکنه: شفیق همدرد

اپریل 15, 2019
in تحلیل, لیکنې
0 0

له ۱۹۴۷ ز کال راپدېخوا چې هند له انګلستانه ازادي واخیسته، دا يې ۱۷مه دوره ټاکنې دي چې په دغه هېواد کې کېږي. هندوستان د نړۍ لوی ولسواک او د نفوس له لحاظه، تر چین وروسته دویم لوی هېواد دی چې د سلګونو کلتورونو، مذهبونو، ژبو، عقایدو، قومونو، نژادونو او نورو درلودونکی دی.

د یاد هېواد نفوس له ۱۳ سوه میلیونه څخه ډېر اټکل شوی دی. د دغه اټومي هېواد ډېری اوسېدونکي هندو مذهبه دي؛ خو د مسلمانانو شمېر پکې د پاکستان له ټول نفوس څخه ۴۰ میلیونه ډېر ښودل کېږي. سیکهان، عیسویان، بودایان او د نورو مذاهبو پیروان هم پکې ډېر اوسېږي.

د یاد هېواد د سیاسي نظام ډول فدرالي پارلماني دی. ولایتونه خپل حکومت، پارلمان، قانون او نور مقرارت لري، خو په لویو مسایلو کې د مرکزي حکومت تر اغېز لاندې دي. په دغه  هېواد کې په هرو پنځو کلونو کې یو ځل د ولایتونو او مرکزي پارلمان ټاکنې کېږي. مرکزي پارلمان دوه مجلسه؛ لوک سبها(ولسي جرګه) راجیې سبها(مشرانو جرګه) لري چې لوک سبها ټولې ۵۴۵ څوکۍ لري، چې ۵۴۳ یې د خلکو په مستقیمو رایو او دوه کسه یې د ولسمشر له لوري ټاکل کېږي. راجیې سبها ټول ۲۵۰ غړي لري چې ډېری يې د ایالتونو له پارلمانونو څخه غوره کېږي او یوازې ۱۲ تنه يې د ولسمشر له لوري انتصابېږي.

ګوندونه:

د دغه  هېواد بنسټ پر سیکولر(غیر مذهبي) فکر اېښودل شوی دی، خو له اتیایمې کلیزې (۱۹۸۰) وروسته کله چې BGP ګوند رامنځ ته شوو؛ مذهب او دین هم سیاست ته ورګډ شول او تر هغې وروسته هندو توند لارو د سیاسي موخو او قدرت ته د رسېدو لپاره، د دین او مذهب لاره ونيوله چې له بده بخته ډېرې خونړۍ پېښې (د بابري مسجد شهادت ۱۹۹۲، د ګجرات د مسلمانانو ټول وژنه ۲۰۰۲ او …) د همدغه ګوند تر جوړښت وروسته رامنځ ته شوې. کانګرېس ګوند چې د انګرېزانو د اشغال پر مهال په ۱۸۸۵ ز کال کې جوړ شوی دی، نږدې د ټول هند د اوسېدونکو استازيتوب يې کاوه او هغه مهال يې انګرېزان په سیاسي ډګر کې هم له ستونزو سره مخ کړي وو، چې بیا وروسته انګرېزانو په کانګرېس ګوند کې د اختلاف او انشعاب له رامنځ ته کولو وروسته، یوه ډله د علي جناح په مشرۍ له کانګرېسه را بېله او د مسلم لیګ ګوند يې ورته جوړ کړ.

کانګرېس ګوند له انګرېزانو تر ازادۍ مخکې او وروسته د دغه  هېواد لوی ګوند حسابیده. د مهاتماګاندي؛ جواهرلال نهرو، سردار پټیل او ډاکتر عبدالکلام ازاد غوندې مشرانو په شتون کې چا جرئت نه شوای کولای، چې د دغه ګوند پر وړاندې بل ګوند یا خوځښت رامنځ ته کړي. خو کله چې د نهرو د کورنۍ مهم مشران (ایندار ګاندهي او راجیو ګاندهي) ترور شول؛ کانګرېس ګوند له سختو ستونزو سره مخ او په وړاندې يې د BGP ګوند(بهاراتا جنتا پارټي) د اټل بیهاري واجپايي په مشرۍ را وغوړېد او د ایالتونو او مرکزي پارلمان ډېری څوکۍ يې تر لاسه کړې، خو په یوازې سر دغه ګوند په ۲۰۱۴ ز کال پر دې وتوانېد چې په بې ساري توګه د هند د پارلمان ۲۸۲ څوکۍ وګټي او قوي حکومت رامنځ ته کړي.

په تېرو پنځو کلونو کې د مودي حکومت ځینې کارونه وکړل، چې د خلکو توجه يې جلب کړه (د پخوانیو بانک نوټونو پر ځای د نویو رایجه ول، له کروندګرو سره ځانګړې مرستې، د ځمکې په مدار کې د یوې سپوږمکۍ په نښه کول، په پاکستاني کشمیر کې نظامي عملیات، د پاکستان پر ځينو سیمو وروستي هوايي عملیات… ) او ځينې نور چې د خلکو توجه يې راجلب کړه؛ خو د نوموړي په پنځه کلنه واکمنۍ کې چې لا روانه ده، مذهبي افراطیت اوج ته ورسېد. د لږکیو پر وړاندې تاوتریخوالی ډېر شو، د بیان د ازادۍ مخه تر یوه بریده ونیول شوه، له کروندګرو سره کړې ژمنې عملي نه شوې، فساد پراخ شو او همدا راز یوه لویه ستونزه چې مودي ته په دغو ټاکنو کې جوړه شوه، هغه دا ده چې د پاکستان لومړي وزیر عمران خان یو ټوېټ وکړ او قصداً يې دا خبره وکړه، چې که مودي بیا واک ته ورسېږي، نو د کشمیر پر سر به له پاکستان سره خبرې شروع او یوې پایلې ته به ورسېږي. عمران خان دا خبره قصداً د مودي د کمزوري کولو لپاره وکړه او د مودي مخالفینو هم همدا خبره د ده پر وړاندې د یوې وسیلې په توګه وکاروله او مودي په همدې خبره د سیاسي مخالفینو له لوري سخت ځپل کېږي. په همدې اساس ټول خلک پر دې باور دي چې د هند دغه ټاکنې د مودي او د BGP ګوند لپاره د ټول پوښتنې مانا لري.

د هند پارلمانې ټاکنې چې د اپرېل په ۱۱مه پيل شوې، په اوو پړاوونو کې به ترسره شي. اخرې ټاکنې به د مې په ۱۹مه نېټه وي او پایلې به د مې په ۲۳مه اعلان شي او نوی حکومت به د روان کال په جون میاشتې کې پر کار پیل وکړي.

Share17Tweet4Share2

Get real time update about this post categories directly on your device, subscribe now.

Unsubscribe
  • Trending
  • Comments
  • Latest

د وبا شپږ درسونه

نوومبر 28, 2021

د پایلو اعلان، له سولې سره یې تړاو او د امریکا پټ اهداف

فبروري 20, 2020

استرالیایی پوځي: پخپله مې لیدلي چې ملګرو مې عام افغانان وژل

مارچ 16, 2020

ټرمپ د افغانستان په اړه د امريکا له موخو پرده پورته کړه

جنوري 6, 2019

منظور پشتين تربل هر چا د سولې نوبل جايزې مستحق ګڼل شوی

3

کابل او پروان؛ د طالبانو ځانمرګو بریدونو ۱۲۸ کسانو ته مرګ ژوبله واړوله

2

لوګر کې پر یو کور د هوان مرمۍ لګېدو دوه ماشومان وژلي

2

د مسیر ورځپاڼې نننۍ ګڼه په دغه پته ښکته کړئ

2

شاهین او مونافي د افغانستان پر بشري او اقتصادي وضعیت خبرې وکړې

سپتمبر 7, 2026

خلیلزاد: بهرني شرکتونه په افغانستان کې پانګونې ته لېوالتیا لري

سپتمبر 7, 2026
BANDAR ABBAS, IRAN - AUGUST 10: Ships are anchored in the Strait of Hormuz on August 10, 2026 off the coast of Bandar Abbas, Iran. In a recent statement, Iran's Supreme National Security Council said the vital waterway would not reopen until the United States "corrects its behavior," demanding that the U.S. end its war on Iran and compensate the country for war damage, among other conditions. Iran has largely halted vessel traffic through the strait with the threat of strikes; meanwhile, the U.S. has imposed a blockade on Iranian ports. (Photo by Ali Saeedi/Getty Images)

ایران له هرمز تنګي څخه د باندې ممنوعه سیمه جوړوي

سپتمبر 7, 2026

زيلينسکي: د امریکا د ولسمشر له ځانګړي استازي او ورسره پلاوي سره مې لیدنه له خورا عملي او اساسي پایلو ډکه وه

سپتمبر 7, 2026
  • کورپاڼه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • دریځ
  • ورزش
  • پوهنتون
  • راشه ورشه
  • څېره
  • کتاب
  • تحلیل
  • ژوند
  • لیکنې
  • اړیکې

Designed and Developed By :AhmadNasary    © 2018 Maseer Daily. All rights reserved

No Result
View All Result
  • کورپاڼه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • دریځ
  • ورزش
  • لیکنې
  • ژوند
  • تحلیل
  • پوهنتون
  • راشه ورشه
  • څېره
  • کتاب

Designed and Developed By :AhmadNasary    © 2018 Maseer Daily. All rights reserved

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In