چهارشنبه, مارچ 11, 2026
15 °c
Kabul
9 ° سه شنبه
11 ° چهارشنبه
11 ° پنجشنبه
12 ° جمعه
  • کورپاڼه
  • افغانستان

    نورالدین عزیزي چینایي پانګوال په افغانستان کې پانګونې ته هڅولي

    ازبک او د اروپايي ټولنې استازو د افغانستان پر وضعیت خبرې کړې دي

    متقي له خپل عماني سیال سره ټلیفوني خبرې کړې دي

    افغانستان ته د سون توکو په وارداتو کې زیاتوالی راغلی

  • نړۍ

    عراق کې د امریکا پر ډيپلوماټيک مرکز ډرون برید شوی

    فردریش مرتز: امریکا او اسراییل د ایران د جګړې پایته رسولو پلان نه لري

    سپاه پاسداران: د جګړې پای به موږ ټاکو، نه امریکا

    ټاس خبري آژانس: ټرمپ د ایران جګړه بایللې او ژر به یې پای اعلان کړي

    عراقچي: له امریکا سره نور زموږ خبرې اترې په اجنډا کې نشته

    ایران ټایمز: ټرمپ نیویارک ته ښاروال نه شوی ټاکلی؛ نو ایران ته به مشر څنګه وټاکي؟

    قطر د منځني ختیځ د کړکېچ کمېدو غوښتنه کړې ده

    واشنګټن پوست: د ټرمپ ارزونه ناسمه وه؛ د ایران نظام پیاوړی دی

    ایراني رسنۍ: مجتبی خامنه یي د ایران نوی مذهبي مشر ټاکل شوی

  • دریځ

    د زور سیاست ماتې خوري؛ د ایران مقاومت او د امریکا تبلیغاتي جګړه

    د اسلام ‌آباد ناسم اټکل او محاسبه

    افغانستان د بهرنیو پانګونو لپاره په ستراتیژیک فرصت بدلېږي

    کله چې نقابونه ولوېږي؛ د لوېدیځ د اخلاقو ادعا تر پوښتنې لاندې

    د افغانستان او چین اووه لسیزې رسمي دوستي او باوري ګاونډیتوب

    نړۍ د امریکا له سیوري وځي؛ د ملتونو د بیدارۍ شېبه

    افغانستان پاکستان سره د لارو پرانیستو ته هېڅ بیړه نه لري؛ دا ځل زموږ شرایط عادي نه دي

    له بندیزه تر فرصت پورې؛ د کورنیو پانګونو نوی پړاو

    د سیمې د نښلولو نوې هیله؛ افغانستان د ایران، چین او مرکزي اسیا ترمنځ د ستراتیژیک دهلېز پر لور

  • نړیوال خبرونه
  • ورزش
    • صحت
  • معلوماتي
    • ټول
    • پوهنتون
    • څېره
    • راشه ورشه
    • کتاب
    • ګټه وټه

    «خلک به څه وایي؟» کتاب چاپ شو

    «د غزې وروستۍ شپه» ناول خپور شو

    عثماني خلافت کتاب چاپ شو

    د نیمې شپې کتابتون ناول چاپ شو

    «سوی تاج» په نوم ناول خپور شو

    د کوفې تاجر کتاب چاپ شو

  • تحلیل
  • لیکنې
  • ژوند
  • اړیکې
No Result
View All Result
  • کورپاڼه
  • افغانستان

    نورالدین عزیزي چینایي پانګوال په افغانستان کې پانګونې ته هڅولي

    ازبک او د اروپايي ټولنې استازو د افغانستان پر وضعیت خبرې کړې دي

    متقي له خپل عماني سیال سره ټلیفوني خبرې کړې دي

    افغانستان ته د سون توکو په وارداتو کې زیاتوالی راغلی

  • نړۍ

    عراق کې د امریکا پر ډيپلوماټيک مرکز ډرون برید شوی

    فردریش مرتز: امریکا او اسراییل د ایران د جګړې پایته رسولو پلان نه لري

    سپاه پاسداران: د جګړې پای به موږ ټاکو، نه امریکا

    ټاس خبري آژانس: ټرمپ د ایران جګړه بایللې او ژر به یې پای اعلان کړي

    عراقچي: له امریکا سره نور زموږ خبرې اترې په اجنډا کې نشته

    ایران ټایمز: ټرمپ نیویارک ته ښاروال نه شوی ټاکلی؛ نو ایران ته به مشر څنګه وټاکي؟

    قطر د منځني ختیځ د کړکېچ کمېدو غوښتنه کړې ده

    واشنګټن پوست: د ټرمپ ارزونه ناسمه وه؛ د ایران نظام پیاوړی دی

    ایراني رسنۍ: مجتبی خامنه یي د ایران نوی مذهبي مشر ټاکل شوی

  • دریځ

    د زور سیاست ماتې خوري؛ د ایران مقاومت او د امریکا تبلیغاتي جګړه

    د اسلام ‌آباد ناسم اټکل او محاسبه

    افغانستان د بهرنیو پانګونو لپاره په ستراتیژیک فرصت بدلېږي

    کله چې نقابونه ولوېږي؛ د لوېدیځ د اخلاقو ادعا تر پوښتنې لاندې

    د افغانستان او چین اووه لسیزې رسمي دوستي او باوري ګاونډیتوب

    نړۍ د امریکا له سیوري وځي؛ د ملتونو د بیدارۍ شېبه

    افغانستان پاکستان سره د لارو پرانیستو ته هېڅ بیړه نه لري؛ دا ځل زموږ شرایط عادي نه دي

    له بندیزه تر فرصت پورې؛ د کورنیو پانګونو نوی پړاو

    د سیمې د نښلولو نوې هیله؛ افغانستان د ایران، چین او مرکزي اسیا ترمنځ د ستراتیژیک دهلېز پر لور

  • نړیوال خبرونه
  • ورزش
    • صحت
  • معلوماتي
    • ټول
    • پوهنتون
    • څېره
    • راشه ورشه
    • کتاب
    • ګټه وټه

    «خلک به څه وایي؟» کتاب چاپ شو

    «د غزې وروستۍ شپه» ناول خپور شو

    عثماني خلافت کتاب چاپ شو

    د نیمې شپې کتابتون ناول چاپ شو

    «سوی تاج» په نوم ناول خپور شو

    د کوفې تاجر کتاب چاپ شو

  • تحلیل
  • لیکنې
  • ژوند
  • اړیکې
No Result
View All Result
No Result
View All Result
کورپاڼه تحلیل

د هند ټاکنې به څوک وګټي؛ مودي که راهل ګاندي؟

لیکنه: شفیق همدرد

اپریل 15, 2019
in تحلیل, لیکنې
0 0

له ۱۹۴۷ ز کال راپدېخوا چې هند له انګلستانه ازادي واخیسته، دا يې ۱۷مه دوره ټاکنې دي چې په دغه هېواد کې کېږي. هندوستان د نړۍ لوی ولسواک او د نفوس له لحاظه، تر چین وروسته دویم لوی هېواد دی چې د سلګونو کلتورونو، مذهبونو، ژبو، عقایدو، قومونو، نژادونو او نورو درلودونکی دی.

د یاد هېواد نفوس له ۱۳ سوه میلیونه څخه ډېر اټکل شوی دی. د دغه اټومي هېواد ډېری اوسېدونکي هندو مذهبه دي؛ خو د مسلمانانو شمېر پکې د پاکستان له ټول نفوس څخه ۴۰ میلیونه ډېر ښودل کېږي. سیکهان، عیسویان، بودایان او د نورو مذاهبو پیروان هم پکې ډېر اوسېږي.

د یاد هېواد د سیاسي نظام ډول فدرالي پارلماني دی. ولایتونه خپل حکومت، پارلمان، قانون او نور مقرارت لري، خو په لویو مسایلو کې د مرکزي حکومت تر اغېز لاندې دي. په دغه  هېواد کې په هرو پنځو کلونو کې یو ځل د ولایتونو او مرکزي پارلمان ټاکنې کېږي. مرکزي پارلمان دوه مجلسه؛ لوک سبها(ولسي جرګه) راجیې سبها(مشرانو جرګه) لري چې لوک سبها ټولې ۵۴۵ څوکۍ لري، چې ۵۴۳ یې د خلکو په مستقیمو رایو او دوه کسه یې د ولسمشر له لوري ټاکل کېږي. راجیې سبها ټول ۲۵۰ غړي لري چې ډېری يې د ایالتونو له پارلمانونو څخه غوره کېږي او یوازې ۱۲ تنه يې د ولسمشر له لوري انتصابېږي.

ګوندونه:

د دغه  هېواد بنسټ پر سیکولر(غیر مذهبي) فکر اېښودل شوی دی، خو له اتیایمې کلیزې (۱۹۸۰) وروسته کله چې BGP ګوند رامنځ ته شوو؛ مذهب او دین هم سیاست ته ورګډ شول او تر هغې وروسته هندو توند لارو د سیاسي موخو او قدرت ته د رسېدو لپاره، د دین او مذهب لاره ونيوله چې له بده بخته ډېرې خونړۍ پېښې (د بابري مسجد شهادت ۱۹۹۲، د ګجرات د مسلمانانو ټول وژنه ۲۰۰۲ او …) د همدغه ګوند تر جوړښت وروسته رامنځ ته شوې. کانګرېس ګوند چې د انګرېزانو د اشغال پر مهال په ۱۸۸۵ ز کال کې جوړ شوی دی، نږدې د ټول هند د اوسېدونکو استازيتوب يې کاوه او هغه مهال يې انګرېزان په سیاسي ډګر کې هم له ستونزو سره مخ کړي وو، چې بیا وروسته انګرېزانو په کانګرېس ګوند کې د اختلاف او انشعاب له رامنځ ته کولو وروسته، یوه ډله د علي جناح په مشرۍ له کانګرېسه را بېله او د مسلم لیګ ګوند يې ورته جوړ کړ.

کانګرېس ګوند له انګرېزانو تر ازادۍ مخکې او وروسته د دغه  هېواد لوی ګوند حسابیده. د مهاتماګاندي؛ جواهرلال نهرو، سردار پټیل او ډاکتر عبدالکلام ازاد غوندې مشرانو په شتون کې چا جرئت نه شوای کولای، چې د دغه ګوند پر وړاندې بل ګوند یا خوځښت رامنځ ته کړي. خو کله چې د نهرو د کورنۍ مهم مشران (ایندار ګاندهي او راجیو ګاندهي) ترور شول؛ کانګرېس ګوند له سختو ستونزو سره مخ او په وړاندې يې د BGP ګوند(بهاراتا جنتا پارټي) د اټل بیهاري واجپايي په مشرۍ را وغوړېد او د ایالتونو او مرکزي پارلمان ډېری څوکۍ يې تر لاسه کړې، خو په یوازې سر دغه ګوند په ۲۰۱۴ ز کال پر دې وتوانېد چې په بې ساري توګه د هند د پارلمان ۲۸۲ څوکۍ وګټي او قوي حکومت رامنځ ته کړي.

په تېرو پنځو کلونو کې د مودي حکومت ځینې کارونه وکړل، چې د خلکو توجه يې جلب کړه (د پخوانیو بانک نوټونو پر ځای د نویو رایجه ول، له کروندګرو سره ځانګړې مرستې، د ځمکې په مدار کې د یوې سپوږمکۍ په نښه کول، په پاکستاني کشمیر کې نظامي عملیات، د پاکستان پر ځينو سیمو وروستي هوايي عملیات… ) او ځينې نور چې د خلکو توجه يې راجلب کړه؛ خو د نوموړي په پنځه کلنه واکمنۍ کې چې لا روانه ده، مذهبي افراطیت اوج ته ورسېد. د لږکیو پر وړاندې تاوتریخوالی ډېر شو، د بیان د ازادۍ مخه تر یوه بریده ونیول شوه، له کروندګرو سره کړې ژمنې عملي نه شوې، فساد پراخ شو او همدا راز یوه لویه ستونزه چې مودي ته په دغو ټاکنو کې جوړه شوه، هغه دا ده چې د پاکستان لومړي وزیر عمران خان یو ټوېټ وکړ او قصداً يې دا خبره وکړه، چې که مودي بیا واک ته ورسېږي، نو د کشمیر پر سر به له پاکستان سره خبرې شروع او یوې پایلې ته به ورسېږي. عمران خان دا خبره قصداً د مودي د کمزوري کولو لپاره وکړه او د مودي مخالفینو هم همدا خبره د ده پر وړاندې د یوې وسیلې په توګه وکاروله او مودي په همدې خبره د سیاسي مخالفینو له لوري سخت ځپل کېږي. په همدې اساس ټول خلک پر دې باور دي چې د هند دغه ټاکنې د مودي او د BGP ګوند لپاره د ټول پوښتنې مانا لري.

د هند پارلمانې ټاکنې چې د اپرېل په ۱۱مه پيل شوې، په اوو پړاوونو کې به ترسره شي. اخرې ټاکنې به د مې په ۱۹مه نېټه وي او پایلې به د مې په ۲۳مه اعلان شي او نوی حکومت به د روان کال په جون میاشتې کې پر کار پیل وکړي.

Share16Tweet3Share1

Get real time update about this post categories directly on your device, subscribe now.

Unsubscribe
  • Trending
  • Comments
  • Latest

د وبا شپږ درسونه

نوومبر 28, 2021

د پایلو اعلان، له سولې سره یې تړاو او د امریکا پټ اهداف

فبروري 20, 2020

استرالیایی پوځي: پخپله مې لیدلي چې ملګرو مې عام افغانان وژل

مارچ 16, 2020

ټرمپ د افغانستان په اړه د امريکا له موخو پرده پورته کړه

جنوري 6, 2019

منظور پشتين تربل هر چا د سولې نوبل جايزې مستحق ګڼل شوی

3

کابل او پروان؛ د طالبانو ځانمرګو بریدونو ۱۲۸ کسانو ته مرګ ژوبله واړوله

2

لوګر کې پر یو کور د هوان مرمۍ لګېدو دوه ماشومان وژلي

2

د مسیر ورځپاڼې نننۍ ګڼه په دغه پته ښکته کړئ

2

نورالدین عزیزي چینایي پانګوال په افغانستان کې پانګونې ته هڅولي

مارچ 11, 2026

نن د چين د ولسي سياسي مشورتي کنفرانس د ۱۴مې ملي کمېټې ۴مه کلنۍ غونډه پای ته رسيږي

مارچ 11, 2026

سبا به د چين د ۱۴م ملي ولسي کانګرېس ۴مه کلنۍ غونډه پای ته ورسیږي

مارچ 11, 2026

د منځني ختيځ لپاره د چين ځانګړي استازي د عربي متحده امارات له مرستيال صدراعظم او خارجه وزير سره ولیدل

مارچ 11, 2026
  • کورپاڼه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • دریځ
  • ورزش
  • پوهنتون
  • راشه ورشه
  • څېره
  • کتاب
  • تحلیل
  • ژوند
  • لیکنې
  • اړیکې

Designed and Developed By :AhmadNasary    © 2018 Maseer Daily. All rights reserved

No Result
View All Result
  • کورپاڼه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • دریځ
  • ورزش
  • لیکنې
  • ژوند
  • تحلیل
  • پوهنتون
  • راشه ورشه
  • څېره
  • کتاب

Designed and Developed By :AhmadNasary    © 2018 Maseer Daily. All rights reserved

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In