بُست خصوصي پوهنتون د هېواد د لوړو زده کړو وزارت تر منظورۍ وروسته، خپلې رسمي چارې په ۱۳۹۱ لمریز کال کې د دریو پوهنځیو (حقوق، اقتصاد او انجنیري) په درلودلو سره په هلمند ولایت کې پیل کړې او عملاً یې په یادو پوهنځیو کې محصلین د زده کړو لپاره جذب کړل. د دغه پوهنتون د علمي څېړنو او نړیوالو اړیکو مسوول او د اقتصاد پوهنځي استاد ښاغلی اسدالله اندیال وایي، دغه پوهنتون وتوانېد چې په ۱۳۹۲ لمریز کال کې له لوړو زده کړو وزارت څخه د طب پوهنځي، په ۱۳۹۳ لمریز کال کې د کمپیوټرساینس پوهنځي او بالاخره یې په ۱۳۹۷ لمریز کال کې د ښوونې او روزنې پوهنځي جوازونه تر لاسه کړل او رسماً یې په دغو پوهنځیو کې هم محصلین د زده کړو لپاره جذب کړل.
ښاغلی اندیال وایي، په ۱۳۹۳ لمریز کال کې د لوړو زده کړو وزارت له ارزونې وروسته، د دوی پوهنتون د ۸۸.۳ نمرو په اخیستو سره په ښه درجه کې راغی. اندیال وایي چې په ۱۳۹۴ او ۱۳۹۵ لمریز کلونو کې دوی د کیفیت د نړیوال سازمان جواز او تر څنګ یې د یونسکو د فرهنګي کمېټې غړیتوب تر لاسه کړی دی. د نوموړي په خبره، تر ګام پر ګام پرمختګ او هڅو وروسته، دوی وتوانېدل چې په ۱۳۹۴ لمریز کال کې د لوړو زده کړو وزارت تر منظورۍ وروسته، دغه بنسټ د لوړو زده کړو له موسسې څخه پوهنتون ته ارتقاع وکړي.
بُست پوهنتون اوسمهال ۱۳۱۰ فعال محصلین لري، چې له دې ډلې یې ۱۶۸ ښځینه محصلینې دي. د دغه پوهنتون د علمي څېړنو او نړیوالو اړیکو مسوول او د اقتصاد پوهنځي استاد اندیال وایي، په ټوله کې بُست پوهنتون اووه پوهنځي ( حقوق او سیاسي علوم، اقتصاد، انجنیري، ښوونه او روزنه، طب او کمپیوټرساینس) لري، چې هره یوه یې بیا بېلابېل ډېپارټمنټونه لري او محصلین پکې پر لوړو زده کړو بوخت دي. نوموړی وایي، داسې ډېپارټمنټونه هم لري چې جوازونه یې اخیستي، خو تر اوسه پورې یې پر فعالیت پيل نه دی کړی.
د بُست پوهنتون د نړیوالو اړیکو مسوول وایي، له پیله تر اوسه پورې له بېلابېلو پوهنځیو څخه یې پنځه دورې محصلین د لېسانس په کچه ټولنې ته د خدمت په موخه وړاندې کړي دي. نوموړی وایي، ډېری فارغ شوي محصلین یې په دولتي او غیر دولتي ادارو کې پر دندو ګومارل شوي دي. دا چې په بُست پوهنتون کې تر ډېره هغه کسان زده کړې کوي، چې په دولتي ادارو کې دندې لري او یا هم خپل شخصي کارو بار لري، نو د ورځې یې په دوو ټایمونو کې محصلینو ته د زده کړو زمینه برابره کړې ده، چې ډېره برخه محصلین یې له وخت وروسته د زده کړو لپاره ورځي.
په بُست پوهنتون کې د تدریس چارې د ۱۰۴ مسلکي استادانو لخوا پر مخ وړل کېږي، چې له دې ډلې یې درې ښځینه استادانې دي. د دغه پوهنتون د نړیوالو اړیکو مسوول وایي، له ۱۵ ډېر استادان یې د ماسټرۍ تر کچې پورې لوړې زده کړې لري او پاتې نور یې بیا لېسانس دي. ښاغلی اندیال وایي، استادان یې د لوړو زده کړو وزارت له منل شوي او داسې کریکولم څخه ګټه اخلي، چې پر کار پوه او مسلکي کسان د کار مارکېټ ته وړاندې کړي او په داسې مېتود تدریس کوي، چې محصلین وکولی شی په اسانۍ سره له استاد څخه اخذ وکړي.
ښاغلی اندیال وایي، په کور دننه او بهر کې له ډېرو پوهنتونونو او نورو بنسټونو سره علمي او اکاډمیکې اړیکې لري، چې له مخې یې د هغوی له تجربو ګټه اخلي او تر څنګ یې وخت ناوخت خپلې تجربې هم ور سره شریکوي. نوموړی وایي، په هلمند کې له دولتي پوهنتون او نورو خصوصي پوهنتونونو سره ټینګې علمي اړیکې لري. ښاغلی اندیال په دې برخه کې پر دولتي او خصوصي پوهنتونونو سربېره، په کور دننه له نورو اکاډمیکو بنسټونو سره هم د خپلو اړیکو یادونه کوي. نوموړی وایي، په بهر کې هم له ځینو پوهنتونونو او نړیوالو علمي بنسټونو سره هوکړه او غړیتوب لري، چې له مخې یې تر اوسه پورې ځینې محصلین او د بُسټ پوهنتون اداري کار کوونکي د زده کړو او کاري تجربو تر لاسه کولو لپاره ورته استولي دي. نوموړی وایي، روان میلادي کال به هم ځینې محصلین د لا نورو لوړو زده کړو لپاره بهر ته واستوي.
بُست پوهنتون تر اوسه پورې د ماسټرۍ کوم پروګرام نه لري، خو د نړیوالو اړیکو د مسوول په خبره یې، چې د ماسټرۍ پروګرام لپاره پوره تیاری لري او دغه څه یې په خپل ستراتیژیک پلان کې چې له ۱۳۹۷ تر ۱۴۰۱ کال پورې به پلی شي، شامل کړي دي. تر ډېره لوړو زده کړو وزارت د هېواد د ولسمشر د فرمان له مخې په دولتي پوهنتونونو کې د ماسټرۍ پروګرام او د نویو پوهنځیو د پیلولو چارې ځنډولې دي. ښاغلی اندیال وایي چې ډېر ژر به دوی هغه معیارونه پوره کړي، کوم چې د ماسټرۍ پروګرام لپاره ورته اړتیا لیدل کېږي، چې تر هغه وروسته به د بُسټ پوهنتون په ځینو پوهنځیو کې د ماسټرۍ پروګرام پیل کړي.
دغه پوهنتون د خپلو محصلینو او استادانو لپاره خورا مجهز کتابتون لري، چې محصلین او استادان کولی شي وخت ناوخت په دغه کتابتون کې مطالعه او څېړنه وکړي. ښاغلی اندیال وایي، په کتابتون کې یې لږ تر لږه څلور زره بېلابېل علمي او درسي کتابونه موجود دي. نوموړی وایي، هڅه یې دا ده چې دغه کتابتون لاغني او یوه برخه یې ډیجيټالي کړي. د دغه پوهنتون د نړیوالو اړیکو مسوول وایي، پوهنتون یې د لښکرګاه په زړه کې په لږ تر لږه ۶۴۰۰متره مربع ځمکه کې جوړ شوی او د محصلینو لپاره یې د زده کړو ډېره په زړه پورې فضا برابره کړې ده. دی وایي، د موټرونو لپاره پراخ پارکېنګ، د اوبو منظمه شبکه، درې لینه برېښنا، کمپیوټر لب، د طب پوهنځي لپاره مجهز کادري روغتون، ځانګړي لابراتوارونه، د انجنیري پوهنځي لپاره ځانګړی لابراتوار چې د هلمند د دولتي پوهنتون محصلین هم ترې ګټه اخلي، د موټر زده کولو کورسونه، د ودان موسسې په مرسته د حقوقو پوهنځي لپاره ځانګړي ورکشاپونه، روزنیز کورسونه او ډېر نور داسې پروګرامونه لري، چې له مخې یې د محصلینو وړتیاوې لوړېږي او تجربې یې زیاتېږي.
بُست پوهنتون د محصلینو د تخفیف په برخه کې ځانګړی میکانېزم لري، چې له مخې یې محصلین کټه ګوري کېږي او د هرې کټه ګورۍ لپاره بېل بېل تخفیف لري. ښاغلی اندیال وایي، د تکړه، ممتاز، بېوزله او هغو محصلینو لپاره چې دوه یا درې تنه له یوې کورنۍ څخه وي، ځانګړی تخفیف په پام کې نیولی دی. نوموړی وایي، داسې محصلین هم لري چې په وړیا ډول د بُست پوهنتون په بېلابېلو پوهنځیو کې پر زده کړو بوخت دي.
د بُست پوهنتون اداره وایي، خصوصي او دولتي پوهنتونونه دواړه د لوړو زده کړو وزارت په چوکاټ او د همدغه وزارت د قانون په رڼا کې فعالیت کوي، خو بیا هم دغه وزارت هغه ډول مرسته او همکاري، چې له دولتي پوهنتونونو سره یې کوي، له خصوصي پوهنتونونو سره یې نه کوي. ښاغلی اندیال وایي، هغه بورسونه چې له بهره راځي، یوازې د دولتي پوهنتونونو محصلینو ته پکې حق ورکول کېږي. دغه راز په بهر کې ډېر داسې ورکشاپونه چې د استادانو په تجربو او وړتیاوو کې زیاتوالی راولي، هم یوازې دولتي پوهنتونونو ته لومړیتوب پکې ورکول کېږي. دی وایي، دولتي او خصوصي پوهنتونونه یو له بله هېڅ توپیر نه لري؛ ځکه د دواړو پوهنتونونو فارغ محصلینو ته د لوړو زده کړو وزارت لخوا اسنادونه ورکول کېږي.
د دغه پوهنتون اداره د پوهنتون د لاپرمختګ لپاره ډېر پلانونه لري، چې په عملي کېدو سره به یې بُست پوهنتون د هېواد او سیمې په کچه د خصوصي پوهنتونونو په لومړي سر کې راځي او تر څنګ به یې ډېر نور اکاډمیک مرکزونه، لکه په بېلابېلو برخو کې انسټېټیوټونه او خصوصي ښوونځي هم موجود وي.
