افغان حکومته په شمال کې له ۱۵۰ د ډېرو داعش غړو له تسلیمېدلو ۱۱ میاشتې تېرېږي، خو لا یې هم د برخلیک کوم خبر نشته.
د تېر دوبي په منځنیو کې پوځي چورلکو هغه تسلیم شوي کسان چې د داعش غړي بلل کېدل، د جوزجان په درزاب ولسوالۍ کې د جګړې له ډګره د طالبانو له شره وژغورل او د ولایت مرکز شبرغان ته یې ولېږدول.
دغه کسان چې ښځې او ماشومان یې هم ور سره وو، چارواکو یې داسې تود هرکلی وکړ، لکه د سولې له بهیر سره چې یو ځای شوي وي. د دې ډلې مشر مولوي حبیب الرحمن هغه مهال وویل، له جګړې ستړی او عادي ژوند ته د ستنېدو لپاره له دولت سره یو ځای شوی دی. هغه ویلي وو: «ځکه له احساساتو سره راوتلي وو، خو اوس یو مخ له جګړې ستړي یو، نه غواړو بیا غونډۍ په غونډۍ جګړه وکړو، اوس که حکومت غواړي د حکومت په چوکاټ یا غواړو د یو عادي وګړي په حیث ژوند وکړو».
خو ډېر ژر دا حالت بدل شو، له ځايي چارواکو سره د سیلفي اخیستلو او تاوده هرکلي په وروستيو کې د فاریاب ولایت د مقام دا ځانګړي مېلمانه په جنایتکارو جنګي بندیانو بدل او کابل ته ولېږدول شول.
کابل ته د دوی تر لېږد وروسته، د حکومت اجرایه رییس د وزیرانو غونډه کې وویل چې د داعش د دغو وسلوالو قضیه له نورو تسلیم شویو سره توپیر لري. هغه زیاته کړه: «له هغوی سره جګړه کې د نیول شویو بندیانو په څېر چلن کېږي، تسلیمي په دې مانا نه ده چې هغوی جنایت وکړي او بیا چې بده ورځ پرې راشي دولت ته راشي، پنا ور کړل شي او له جنایته یې سترګې پټې شي. دا هم د سرپل د خلکو اندېښنه وه، ځکه هغوی د دې خلکو د جنایتونو شاهد وو».
وسلوال بندیان لکه زرګونه طالب او سلګونه د داعش اړوند وسلوال له محاکمې او پلټنو وروسته، د بګرام او څرخي پله په زندانونو کې ساتل کېږي، خو کابل ته د مولوي حبیب الرحمان او د هغه د ملګرو تر لېږد نږدې کال وروسته هم کومه حکومتي اداره د دې ډلې د برخلیک په هکله خبرو ته تیاره نه ده.
د افغانستان د ملي امنیت اداره کې سرچینو بي بي سي ته ویلي چې د درزاب داعشیان له همغه پیله تر اوسه د دې ادارې په بند کې دي.
موږ د لیک له لارې له دې ادارې وغوښتل چې له دغو وسلوالو سره د لیدلو او مرکې زمینه راته برابره کړي، خو له اونیو هڅو، تعقیب او بیا بیا اړیکو سره سره مو ځواب تر لاسه نه کړ.
په ورته مهال ملي امنیت ځینې رسنیو ته د داعش له نورو هغو وسلوالو سره د لیدلو او خبرو اجازه ور کړې، چې د دې ادارې په بند کې دي، خو داسې ښکاري چې د مولوي حبیب الرحمن او ور سره کسانو قضیه چې له دولت سره یو ځای شوي، ډېره پټه ده.
د افغانستان د انساني حقونو خپلواک کمېسون یوازینۍ ناحکومتي سرچینه ده چې د درزاب له تسلیم شویو داعشیانو سره یې لیدلي دي.
د دغه کمېسون اجرايي مشر موسی محمودي بي بي سي ته وویل، چې مولوي حبیب الرحمن او ملګري یې د ملي امنیت سره بندیان دي او اوس ښه وضعیت لري.
لا هم روښانه نه ده چې افغان حکومت به له هغو داعش وسلوالو سره چې ویل یې د سولې له بهیر سره یو ځای شوي، څه ډول چلن وکړي او څه برخلیک به ولري.
فرید غرنی چې له نهو کلونو راهیسې د بګرام په عدلي او قضايي مرکز کې مدافع وکیل دی، د دې پوښتنې په ځواب کې چې ایا د ملي امنیت محبس کې جنګي بندیان په تېره د داعش غړي حقوقي خدمتونو ته لاسرسی لري او که نه؟ وايي: «زه غواړم ډاډ درکړم چې کمېسون د دوی وضعیت څاري، په دې هکله کوم شکایت نشته، تر اوسه انساني چلن ور سره کېږي، ځینې مسئلې دي چې موږ د دوی د ځواب ویلو لپاره له دولت سره تر سره کړې دي».
ویل کېږي چې د ملي امنیت له ادارې سره د داعش نږدې څلور سوه غړي بندیان دي چې ۱۳۰ پکې بهرنیان دي. د جوزجان والي لطف الله عزيزي بي بي سي ته وویل، مولوي حبیب الرحمن او له ده سره نور داعش وسلوال چې حکومت ته تسليم شوي وو، د شمالي ولایتونو اوسېدونکي دي او مېرمنې او ماشومان یې له ارزونو وروسته خپلوانو ته وسپارل شول. نوموړي زیاته کړه: «د دوی ۲۰ کسان چې د کورنۍ غړي یې دي ښځې او ماشومان دي، اولیا یا د کورنۍ مشران یې را وبلل شول، هغوی ته تسلیم شول، دوی د مختلفو سیمو وو، دا چې د کورنیو مشران یې بندیان شول او یا داسې ځای کې دي چې د کورنۍ سرپرستي یې دلته نه شوی کېدلی، ځکه یې د کورنیو مشرانو ته وسپارل شول».
د افغانستان شمال کې د داعش د مشر قاري حکمت الله تر وژل کېدو وروسته، تېر کال مولوي حبیب الرحمن د هغه ځایناستی شو، خو د دوو میاشتو تر تېرېدو او د کلابندۍ سختېدو پسې له خپلو ملګرو سره حکومت ته تسلیم شو.
له هغه وروسته افغان حکومت وویل چې د افغانستان په شمال کې د داعش فعالیت ختم شو، خو لا هم روښانه نه ده چې مولوي حبیب الرحمن او ملګري به یې څه برخلیک ولري.
د دې ډلې سلګونه وسلوال په هوايي بریدونو کې ټپي یا ووژل شول او ځینې یې هم د بهرنیو وګړو په ګډون، د حکومت لاس ته ورغلل. اوس ویل کېږي چې د ملي امنیت له ادارې سره د داعش نږدې څلور سوه غړي بندیان دي چې ۱۳۰ پکې بهرنیان دي.
