د اکټوبر نهمه د پوسټ له نړيوالې ورځې سره برابره وه. په افغانستان کې د چين سفارت په همدې ورځ د افغانستان د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوژۍ له وزارت سره په ګډه د پوستي ټکټونو نندارتون جوړ کړ. دا په تېرو څه باندې لسو کلونو کې په افغانستان کې د پوستي ټکټونو تر ټولو لوی نندارتون دی او پکې ډېر پوستي ټکټونه نندارې ته وړاندې شول او ډېر نندارچيان يې راجلب کړل.
پوستي ټکټ د يو هېواد د پېژندنې کارت دی او د يو هېواد د تاريخ او کلتور هنداره هم ده. د افغان پوستي ټکټونو ټولونه او ترې خوند اخيستنه د افغانستان د باعظمته تاريخ د پېژندلو او د افغانانو د مېلمه پالنې او صاف زړه د احساسولو مانا لري. افغان پوستي ټکټونه په ډول ډول موضوعاتو پورې اړه لري او انځورونه يې ډېر ښايسته دي چې په نړۍ کې کم لیدل کېږي. افغان پوستي ټکټونه زما ډېر خوښېږي او غواړم چې ښه مطالعه يې وکړم.
د چين او افغانستان لومړي پوستي ټکټونه هم د ۱۹ مې پېړۍ په اوومه لسيزه کې چاپ او خپاره شول او پکې يې په جلا جلا توګه لوی اسماني ښامار او د زمري سر انځورونه ليدل کېږي. په هغه وخت کې دواړه هېوادونه له کورنيو ستونزو او بهرنيو تېريو سره مخامخ وو او زياتو برجسته او ممتازو شخصيتونو يې هڅه وکړه چې د پوستي سيسټم په ګډون د لوېديځو نظامونو تقليد وکړي او د خپلو هېوادونو پرمختګ ګړندی کړي. دوی د دې لپاره ډېر کوښښونه کړي، خو د خپلو هېوادونو اصلي برخليک يې نه دی بدل کړی.
د چين او افغانستان په پوستي ټکټونو کې هم د هغو ملي اتلانو انځورونه زيات ليدل کېږي چې له بهرني تېري سره د مقابلې او ملي خپلواکۍ په غرض يې سرښندنې کړې دي. له دې څخه د امپريالېزم او استعمار پر ضد د دواړو هېوادونو له اتلوليو ډک تاريخ څرګندېږي او ازادۍ، سولې او پرمختګ ته د وګړو هيله ترې ښکارېږي. د دواړو هېوادونو په ځمکو کې بې شمېره اتلان روزل شوي او دواړه هېوادونه د اتلانو او وطن دوستانو درناوی کوي. د چين د ولسي جمهوريت ستر بنسټګر ریيس ماوځه دونګ د افغانانو تاريخ ډېر ستايلی و او ويلي يې و چې افغانستان يو اتل هېواد دی او د تاريخ په اوږدو کې يې هېڅکله نورو ته خپل سر نه دی ټيټ کړی.
د چين او افغانستان په زياتو پوستي ټکټونو کې ښکلې طبيعي منظرې، تاريخي اثار او کم پيدا او ارزښتناک مرغان او ژوي، دغه راز د اقتصاد او د وګړو د ژوند په هکله نوي جوړ شوي تاسيسات هم ليدل کېږي. دا ښيي چې د دواړو هېوادونو وګړي پر خپل کلتور ټينګ باور او د وطن دوستۍ احساسات لري، د خپل هېواد د مشخصاتو سره سم مناسبه پرمختيايي لار لټوي او د خپل هېواد د پرمختګ لپاره هڅه کوي .
۲۰۰۵ ز کال د چين او افغانستان ترمنځ د سياسي اړيکو د ټينګېدو له پنځوسمې کليزې سره برابر و. د دواړو هېوادونو پوست څانګو په همدې کال کې د دغه کال د يادونې ټکټونه چاپ کړل. دا د نوي چين تر جوړېدو وروسته لومړي ورېښمين پوستي ټکټونه وو او د ورېښمو لرغونې لارې پر غاړه د دوو متمدنو لرغونو هېوادونو ترمنځ متقابل باور او دوستي ترې څرګندېږي. نن د يو کمربند او يوې لارې جوړونه چې رييس شي جين پېنګ يې وړانديز کړی او د افغانستان بېلابېلو ټولنو یې هر کلی کړی، د دواړو هېوادونو خلکو ته رښتينې ګټې رسوي او د اقتصاد نړيوال کېدو او د سيمې د يو کېدو په بهير کې د افغانستان عظمت بيا را ژوندی کوي.
زه ډيپلوماټ يم او د پوستي ټکټونو مينه وال هم يم. هر هېواد ته چې د اوږدې مودې کار لپاره لاړ شم، حتمن به د دغه هېواد پوستي ټکټونه لټوم او مطالعه کوم به یې. دا زما شخصي علاقه ده، بلکې دا له بهرنۍ ډيپلوماسۍ سره ډېر نږدېوالی لري. لومړی د پوستي ټکټونو راټولول علاقې او حوصلې ته اړتيا لري، دغه راز بصيرت، پيسې، دايمي هڅې او د يوازېتوب په وخت کې د زغم شتون هم اړين دی. دغه راز د هېوادونو ترمنځ د اړيکو ساتنه همداسې ده.
دويم- د پوستي ټکټونو راټولوونکو ته د نويو ټکټونو راټولول مهم دي، خو زاړه ټکټونه هم ډېر ارزښت لري. چين يو داسې ډيپلوماټيک دود لري چې زيات نوي دوستان پيداکوي او د دې ترڅنګ زاړه ملګري هم هېڅکله له ياده نه وباسي او کرکه ورڅخه نه لري.
درېيم- د پوستي ټکټونو راټولول يو پرانيستي او عادلانه چاپېريال ته اړتيا لري. د نظريو او ټکټونو دوستانه او مساوي تبادله په کار ده، خپلې غوښتنې دې پوره شي او ملګرو ته دې هم ګټې ورسول شي. نه يو اړخيزم، اېسولېشنېزم(isolationism) او ځان غوښتنه يوازې د پوستي ټکټونو د لټولو په ټولنه کې، بلکې په نړيواله ټولنه کې هم د هر کلي وړ نه دي.
د بیجېنګ يو ملګري مې د پوست او پوستي ټکټ په اړه يوه داسې کيسه ويلې وه: «د چين د نړيوالې راډيو يو افغان اورېدونکي چې کوټوال نومېږي، دغې راډيو ته يو پيغام ولېږه، دغه پيغام څه باندې شپږ متره اوږدوالی لري او پکې يې ټول خطونه او انځورونه کوټوال پخپله ليکلي او جوړ کړي دي. نوموړي په خپل پيغام کې ليکلي چې دی او ملګري يې په بل هېواد کې ستونزمن ژوند کوي، خو لاهم پر وخت د چين د نړيوالې راډيو پښتو خپرونې اوري. هغه چين ډېر خوښوي او هيله لري چې په خپل هېواد کې يې د چين په شان سوله او سمسورتيا راشي. نوموړي د يادې راډيو د پښتو څانګې ټولو کارکوونکو ته نېکې هيلې او سلامونه وړاندې کړل، د پښتو څپرونو په اړه يې خپل احساسات او وړانديزونه وليکل او ويې ويل چې د چين د نړيوالې راډيو پښتو څانګه د افغانستان او چين د دوستۍ غږ دی، هيله ده چې زيات افغانان د دوی خپرونې واوري.»
د دې کيسې اورېدو زه ډېر اغېزمن کړم، ځکه چې له دې څخه د چينايانو او افغانانو ترمنځ صادقانه دوستي څرګندېږي. نن موږ پيغامونه کم ليکو او لېږو، حتی په نوې زمانه کې زيږېدلي ماشومان پوستي ټکټونه کم استعمالوي. دوی whatsapp،twitter،facebook او wechat کاروي او د خطونو له ليکلو او لېږلو سره بلد نه دي، حتی دا تر وخت تېر شوي ګڼي، خو پوست، خط او پوستي ټکټ نه دی ورک شوی او يوازې يې شکل بدل شوی، ځکه چې انسانان د نظريو تبادلې ته ضرورت لري، هېوادونه خپلمنځي دوستۍ ته اړتيا لري. چين او افغانستان د تاريخ په اوږدو کې د ګډ برخليک ټولنه پاتې شوې، موږ خپلمنځي ورته والي ته ارزښت ورکوو او تر وسې خپلمنځي دوستي ټينګوو، هيله ده چې دواړه هېوادونه په ګډه سره د دغې دوستۍ د يادونې لپاره پوستي ټکټونه چاپ او خپاره کړي.
