دا شرکت په واشنګټن کې ویلیام ای بوینګ جوړ کړی دی. هغه دا شرکت د ۱۹۱۶ کال په جون میاشت کې د ارام اوقیانوس د هوايي تولیداتو په نوم جوړ کړ. د مخکې له مخکې تنظیم شوي پلان له مخې، د همدې کال د جولای په ۱۵مه دوی د بې انډ ډبلیو دوو الوتکو له لارې خپل لومړنی پرواز پیل کړ. هغه وخت کې جرج کونراد او ملوان د امریکا دوو مشهورو انجنیرانو مرسته ورسره کړې وه. د ۱۹۱۷ کال په مې میاشت کې د بوئینګ هوايي شرکت په نامه ثبت شو. ویلیام اې بوئینګ خپلې زده کړې په یله پوهنتون کې پای ته رسولې وې. په لومړي سر کې یې د لرګیو د صنعت په برخه کې فعالیت کاوه. د لرګیو د صنعت په برخه کې د نوموړي تجربو او معلوماتو د الوتکو په جوړولو کې ډېر په درد وخوړل.
په ۱۹۲۷ کال کې بوئینګ هوايي کرښه جوړه کړه. نوم یې ورباندې د بوئینګ هوايي لېږد رالېږد کېښود. وروسته بیا د ارام اقیانوس په نامه فعالیت پیل کړ، چې بیا وروسته بېرته له بوئینګ سره یو ځای شو. وروسته دوی خپل نوم د امریکا د لېږد رالېږد او الوتکو جوړولو شرکت باندې بدل کړ، دوی ځانته ځینې سټنډرډونه وټاکل او د همغه له مخې یې خپل فعالیتونه کول. یاد شرکت وروسته د امریکا د هوايي حمل نقل ملي شرکت واخیست. وروسته په امریکا کې یو قانون جوړ شو چې د هغه له مخې به د الوتکو جوړونې او الوتکو د لېږد رالېږد شرکتونه سره بېلېدل، یانې هغه شرکت چې الوتکې جوړوي، نشي کولی چې له هغه په لېږد رالېږد کې هم کار واخلي. دوی اړ دي چې خپلې الوتکې وپلوري، نو دا شرکت هم په دریو شرکتونو ووېشل شو، د ایالاتو هوايي کرښې، د ایالاتو د الوتکو جوړولو ټکنالوژي او د بوئینګ د الوتکو جوړولو شرکت هغه درې څانګې وې، چې بوئینګ ورباندې ووېشل شو.
له لږ مودې وروسته دوی له پان امریکن نړیوال شرکت سره یو قرارداد لاسلیک کړ. په همدې توګه نو د نړۍ د لویو الوتکو جوړول پیل شول. دوی د الوتکو ټکنالوژۍ ته پراختیا ورکړه او همدا و چې پر اوقیانوس او هوا له هېواده بل ته د مسافرو لېږد رالېږد پیل شو. په هغه وخت کې د بوئینګ ۳۱۴ الوتکې لومړنی پرواز د ۱۹۳۸ کال په جون کې تر سره شو، دا په هغه وخت کې تر ټولو ستره غیر نظامي الوتکه وه چې د ورځې لخوا یې ۹۰ او د شپې لخوا ۴۰ مسافر لېږدولی شوی. یو کال وروسته د بوئینګ تر ټولو ستر او اوږد پرواز تر سره شو، دا نو لومړنی منظم پرواز و چې الوتکې له امریکا د هغه وخت برېتانیا ته وکړ.
په ۱۹۳۸ کال کې بوئینګ پر بوئینګ ۳۰۷ ماډل الوتکې چې استرالاینر نومېده، کار بشپړ کړ. دا نو د یاد شرکت تر ټولو پر مختللې الوتکه وه، په هر ډول هوا کې یې پرواز کولی شوی، همدارنګه د وسایلو او سوداګریزو توکو د لېږد لپاره یې پوره امکانات درلودل، یادې الوتکې دا وړتیا درلوده چې په ۲۰۰۰۰ فوټه لوړه سطحه کې پرواز وکړي.
په دویمه نړیواله جګړه کې بوئینګ بې شمېره جنګي الوتکې تولید کړې. په هغه وخت کې یې ډېری کارکوونکې ښځې وې، د دوی خاوندان جګړې ته تللي وو، دوی اړ وې چې د خپلو کورنیو نفقه پيدا کړي، نو بوئینګ شرکت دوی ته د کار لپاره تر ټولو ښه ځای و. د ۱۹۹۴ کال په مارچ کې د الوتکو تولید همداسې ګړندی و، په هغه وخت کې یې هره میاشت ۳۵۰ الوتکې تولیدولې، د دې لپاره چې یاد کارځای څوک په نښه نه کړي، دوی یې بهرنۍ فضا او چت د شنو وښو په څېر پوښلي او رنګ کړي وو.
کله چې جګړه پای ته ورسېده، د جنګې الوتکو بازار سوړ شو، په همدې سبب د ۷۰۰۰۰ زرو په شاوخوا کې کارکوونکي له بوئینګ شرکت وایستل شول. دوی په همدې وخت کې د استریوکرویزر په نامه الوتکه جوړه کړې وه، دوی کوښښ کاوه چې له جګړې وروسته دوی ته اوښتی زیان د دې الوتکې د پلور له لارې جبران کړي. دا الوتکه ډېره پرمختللې وه، څلور ماشینونه یې لرل، دا الوتکه په امریکا کې تر بي ۲۹ الوتکې پرمختللې او قوي وه؛ خو له دې ټولو سره سره بوئینګ چې کومه هیله له دې الوتکو لرله، هسې ونه شول، هر څه په زیان کې روان وو، دوی نو کوښښ وکړ چې د ګټې لپاره نوې لارې چارې وپلټي.
په ۱۹۵۰ کال کې ټکنالوژۍ یو څه پرمختګ وکړ چې همدې پرمختګ بوئینګ ته د دې وړتیا ورکړه، څو پر خپلو الوتکو ډېر کار وکړي. دوی په دې توګه خپل محصولات نور هم پراخ او پياوړي کړل. د دوی لومړنی کار په دې ډول الوتکو کې دا و چې د راکټ پر یوه ټکنالوژي یې کار وکړ. یادې ټکنالوژۍ د دې وړتیا لرله چې د دښمن الوتکه په نښه کړي. وروسته وورسته یې ستر او قوي راکټونه هم په خپلو الوتکو کې زیات کړل.
په ۱۹۸۵ کال کې بوئینګ شرکت د ۷۰۷ الوتکې تولید پيل کړ. په دې توګه امریکا د روسیې د توپولف یو ۱۰۴ پر وړاندې سوداګریزه ایرلاینر وړاندې کړه چې په همدې توګه یې د انګلیس له کامت او د فرانسې د سود آویشن کاراوله سره د مقابلې وړتیا لرله. له بوئینګ ۷۰۷ سره یاد شرکت او امریکا د څلور ماشینه او قوي الوتکو څښتنه شوه، امریکا نو اوس داسې قوي الوتکه درلوده چې په یوه وخت یې ۱۵۴ کسان وړلی شوی او د نړۍ تر ټولو ستره سوداګریزه الوتکه وه. څو کاله ورورسته یې بوئینګ ۷۲۰ جوړه کړه، دا الوتکه هم چټکه وه او هم قوي وه. په دې الوتکه کې لرو او نږدې سیمو ته سفرونه کېدلی شوی.
بوئینګ کمپنۍ یوازې مسافر وړونکې الوتکې نه تولیدولې، دوی د جګړو لپاره په لوړه پيمانه هیلوکوپټر تولید کړي دي. پياسکي هیلکوپټر په ۱۹۶۰ کال کې بوئینګ ته فرمایش ورکړل شو. د ورتول د برخې لخوا د هغه جوړولو ته اړین اقدام وشو، وروسته شینوک الوتکې هم په همدې برخه کې جوړې شوې، دغو الوتکو خپل لومړنی پرواز په ۱۹۶۱ کال کې تر سره کړ، دا څرخي الوتکه د لوړ قوت او کیفیت د لرلو له امله نن هم د نړۍ په قوي الوتکو کې راځي. ورتول کمپنۍ وروسته خپل تولیدات پراخ کړل او څه موده وروسته یې شینوک ۴۶ سي ایچ جوړه کړه. اپاچي څرخي الوتکې په چریکي جګړو کې د نړۍ تر ټولو پرمختللې الوتکې دي او په افغانستان کې د امریکا پوځ په چاپو او نورو عملیاتو کې د بریدونو په موخه کارولې هم.
بوئینګ کمپنۍ وروسته خپل کارونه پراخ کړل، د لنډ او اوږده پرواز لپاره یې په ۱۹۶۷ کال کې بوئینګ ۷۳۷ جوړه کړه، دا نو د الوتکو په ډګر کې هغه الوتکه وه چې تر ټولو ډېره وپلورل شوه، دا الوتکه تر اوسه پورې تولیدېږي، خو د پام وړ پرمختګونه یې په بېلو برخو کې شوي دي.
په ۱۹۷۰ کال کې بوئینګ کمپنۍ له یوه بحران سره مخ شوه، اپولو پروژه لغوه شوه، دا نو هغه څه وو چې دا شرکت یې سخت تاواني کړ، دوی بیا د تېر په شان پلان جوړ کړ چې د سوداګریزو الوتکو د پلور له لارې خپل زیانونه جبران کړي. خو د الوتکو د پلور او پېر بازار ګرم و، مګر بوئینګ په دې بریالی نه شو چې ان په یوه کار کې یو قرارداد هم واخلي. وروسته بله ضربه چې دې شرکت ولیده، هغه دا وه چې د امریکا سنا مجلس پرېکړه وکړه چې له دې وروسته به د بوئینګ شرکت له ځينو برخو مالي او نور ملاتړ نه کوي، دا نو د دوی لپاره ستره ضربه وه، بوئینګ پرېکړه وکړه چې له خپلو ټولو څانګو ځينې کسان وباسي، یوازې په سیاتل ښار کې یې ۸۰ زره کارکوونکي له ځان سره وساتل، دا هم په همدې شرکت کې د پخواني شمېر په پرتله چې تر دې پرېکړې مخکې یې له دوی سره کار و، نیم په نیمه و. وروسته یې بوئینګ ۷۴۷ و ازمویله، دا څلور ماشینه الوتکه وه چې په یوه وخت کې یې د ۴۵۰ مسافرو د لېږد وړتیا لرله، ډېرې اسانتیاوې یې لرلې، دا نو تر ۲۰۰۱ کال پورې د بوئینګ لپاره یو ریکارډ و، تر دې دمه دا یوازینی شرکت و چې دغه ډول الوتکې یې تولیدلی شوی. په هغه وخت کې یې ۱۴۰۰ دانې ورته الوتکې تولید کړې. اوس یې بیا تر دې هم ستره او قوي ایرباس اې ۳۸۰ جوړه کړې ده.
په ۱۹۸۳ کال کې د دې شرکت اقتصادي حالت له سره وغوړېد، په همدې کال کې یې مسافر وړونکې ۷۳۷ زرمه الوتکه تولید کړه. وروسته چې کله د الوتکو او هوايي سفرونو مینهوال ډېر شول، نو په دې برخه کې رقابت پراخ شو، بوئینګ هم د دې رقابت چې په اصل کې له اروپا پیل شوی و، یوه برخه وه.
د ۱۹۹۴ کال په اپریل کې بوئینګ مسافر وړونکې جیټ الوتکه جوړه کړه، دغې الوتکې دوه ماشینونه درلود او نوم یې هم جیټ بوئینګ ۷۷۷ و. یادې الوتکې له ۳ تر ۴ سوه مسافر لېږدولی شوی. دا نو داسې الوتکه وه چې په هغه وخت کې یې د تر ټولو اوږد سفر نوم وګاټه، د اروپايي الوتکو پر وړاندې رقابت ته ووتله.
په وروستیو کلونو کې بوئینګ د ایرباس کمپنۍ له پراخ رقابت سره مخ دی، له ۱۹۷۰ کال راهیسې ایر باس د خپلو الوتکو تولید ته زور ورکړی، دوی ډول ډول الوتکې جوړوي. د بېلګې په توګه، ایرباس اې ۳۲۰ هغه الوتکه ده چې په پراخه توګه له نوې ټکنالوژۍ برخمنه ده او کولی شي تر ډېره د مسافرو په لېږد رالېږد کې اغېزمنه تمامه شي.
بوئینګ کمپنۍ دمګړۍ په پراخه توګه د الوتکو په تولید کې کار کوي او په دې برخه کې یې ډېر پرمختګونه کړي دي. د امریکا د پوځ له لوري په افغانستان کې کارېدونکې ډېری الوتکې هم د همدې شرکت محصول دي.
دا کمپنۍ د خپل عمر په اوږدو کې د ډېرو مدیرانو له لوري اداره شوې چې هر یوه یې په خپلو هڅو سره دا شرکت تر یوه ځایه رسولی دی. د بوئینګ شرکت د تر ټولو شهکار محصول بوئینګ ۷۴۷ مخترع جو ساتر د روانې میاشتې په لومړۍ نېټه ومړ. نوموړي په دې شرکت کې کلونه کار کړی دی، عمر یې ۹۳ کاله و، جو ساتر د ۱۹۲۱ کال په مارچ کې د امریکا په سیاتل کې پیدا شو. هغه د همدې شرکت په شاوخوا کې لوی شو، ده ډېره هیله لرله چې الوتکې جوړې کړې، بیا یې د امریکا په واشنګټن پوهنتون کې زده کړې وکړې. هغه پر ځان باور درلود چې یوه ورځ به د نړۍ تر ټولو ښکلې او قوي الوتکه جوړوي. نوموړی له هغه وروسته راغی په همدې شرکت کې یې کار پيل کړ او بوئینګ ۷۴۷ یې جوړه کړه چې د خپل وخت تر ټولو ستره قوي او ښکلې الوتکه ده. دې الوتکې د اسمان د ملکې لقب وګاټه او جو د اسمان د ملکې د پلار په نامه و نومول شو. یادې الوتکې دوه پوړونه درلودل چې تر ۴۵۰ کسه مسافر یې ځایولی شوی، دا الوتکه اوس هم د نړۍ تر ټولو مشهوره او محبوبه الوتکه ده.
