فردي پرمختګ هغه موضوع ده چې زه یې په اړه ډېر حساس یم او په دې اړه مې ډېر لیکل کړي دي، خو په دې اړه له خبرو کولو مې مطلب تاسې ته د خپل لیدلوري رسول دي.
هغه څه چې تر نورو یې زما د فکر پر طرز زیات اغېز وکړ، هغه د کارل دوک لیکل شوی کتاب «د تفکر ډول: د نوې بریا ارواپوهنه» و. دغه کتاب ډېر پر هغه څه تاکید کړی و چې له لیدلو او تجربې یې وجود درلود. دوک وايي، انسانان دوه ډوله د فکر کولو طرز لري: ځینې ثابت لیدلوري لري. مانا دا چې دوی باور لري چې ټولې شخصي ځانګړنې لکه هوش، شخصیت، خلاقیت، مهارتونه او… یې د بدلون وړ نه دي او همدا یې د ژوند کولو اساس او بنیاد دی. ځینې نور بیا پرمختګ منونکی لیدلوری لري. دا ډول کسان باور لري چې کولای شي فردي خصوصیاتو ته وده ورکړي.
دوک وايي، هغه کسان چې د ثابت فکر لرونکي دي، هغوی هر وخت د خپل ارزښت ساتلو په هڅه کې دي. هغه لیکي: «ما په درسي ټولګیو، کارځای او اړیکو پاللو کې ډېر داسې کسان لیدلي چې یوازینی هدف یې ځان ښودل دي. هر ځای د خپل شخصیت او اخلاقو د تایید په لټه کې وي. په هر موقعیت کې دا ارزونه له ځان سره کوي چې ایا بریالی به شي او که به ماتې وخوري؟ ایا هوښیار به معلوم شي او که بې عقل؟ ایا د خلکو په نظر به ښه ورشي او که بد؟ ایا ګټونکی به شي او که بایلونکی؟»
دوک وايي، هغه کسان چې پرمختګ منونکی لیدلوری لري، هغوی پوهېږي چې هڅه به کوي او پرمختګ کولای شي. هغه لیکي: «پرمختګ منونکی لیدلوری د اصلي صفتونو لپاره پر هڅې کولو ولاړ دی. ممکن خلک په غوښتنو، مهارتونو او استعدادونو کې یو له بل سره توپير ولري، خو هر څوک کولای شي له خپلو صفتونو په ګټې اخیستنې سره خپلې تجربې بدلې او پرمختګ وکړي. ایا هغه کسان چې دا ډول باور لري، کولای شي دا هم ومني چې هرڅوک کولای شي خپلو غوښتنو ته ورسېږي؟
خیر، هغوی باور لري چې د هر چا حقیقي انرژي نامعلومه او غیر قابل د درک ده او ممکنه نه ده چې هغوی د وړاندوېینه وکړی شي، چې په کلونو کلونو زحمت ایستلو سره بېلابېلو احساساتو او سختو تعصباتو او بېلابېلو زده کړو سره به کوم کارونه تر سره کړای شي. یا په بل عبارت، د انسان وړتیاوې نامحدودې دي او زموږ غوښتنه باید یوازې دا و اوسي چې دا کشف کړو چې څومره کولای شو هغه پياوړې کړو.»
د دوک څېړنې ښيي چې انسان طبیعتاً له دې دوو فکرونو یو لري. زه باور لرم، هغه انسانان چې دې نړۍ ته له محدود فکر سره راغلي دي، هغوی هم کولای شي د خپل فکر طرز او عادتونه یې بدل کړي. دوک وايي، تاسې یوازې یو انتخاب لری، کله چې له دې دوو یو انتخاب کوی، تاسې یوې نوې نړۍ ته ننوځی. دا یوه نړۍ ثابته ده چې هرڅه هوش، استعدادونه او وړتیاوې مو محدودې دي او بله پرمختګ کوونکې نړۍ ده، هلته ستاسې هرڅه وده کوي، هلته د ځان وده کول ارزوی او پر ټولو هغو اړخونو تمرکز کوی چې تاسې عملاً پکې ښکېل یاستی.
له دې دوو په یوه نړۍ کې ماتې خوړل یانې له یوې موانع سره مخ کېدل دي. کم امتیاز اخیستل، په یوه سیالۍ کې ماتې خوړل، له میدانه بیرون ایستل، منل او رټل په دې مانا دي چې تاسې هغسې چې لازمه ده، باهوشه او بااستعداده نه یاست. په یوه بله نړۍ کې ماتې خوړل یانې وده نه کول او د خپلو ارزښتونو لاسته نه راوړل په دې مانا دي چې نه شی کولای له ټولو بالقوه وړتیاوو مو استفاده وکړی.
په دې له یوه نړۍ کې هم هڅه ډېره ښه نه ده او که ووایو تر ډېره ماتې ته ورته ده او دا په دې مانا چې لا هم تاسې باهوشه او بااستعداده نه یاست. یانې که باهوشه او با استعداده وی، هڅو ته مو اړتیا نه درلوده. په یوه بله نړۍ هغه کې بیا هڅه هغه څه ده چې تاسې باهوشه او بااستعداده جوړوي.
تاسې له دې په کومه یوه نړۍ کې ژوند کوی؟ ایا غواړی چې بدلون وکړی؟ تاسې دا هرڅه کولای شی! په دې شرط چې تاسې ځان ته مناسبه فضا او چاپېریال جوړ کړی، څو له تاسې سره په پرمختګ کولو کې مرسته وکړي. ما د یو رهبر په حیث بېلابېل چاپېریالونه مطالعه او رامنځ ته کړي دي. د هغو کلونو په ترڅ کې چې په دې برخه کې مې تجربه کړي دي، د پرمختګ کولو لپاره د مناسبې فضا لس خصوصیات پېژندلي. د ودې لپاره مناسبه فضا هغه ځای دی چې:
۱ـ نور له تاسې لوړ وګڼئ. ایا تاسې په هغه ټولګي کې تدریس کوی چې ځان تر ټولو په لوړ مقام شمېری؟ که همداسې وي، دا تولګی ستاسې د ودې لپاره مناسب نه دی. باید هغه کسان پيدا کړئ چې له تاسې لوړ استعداد ولري، څو وشی کولای له هغوی زده کړې وکړی. ما خپله ټول وخت دا هڅه کړې څو هغه تر ځان چټک، ښه، باهوشه، پياوړي او مشران خلک پيدا کړم چې وشم کولای له هغوی یوڅه زده کړه وکړم.
۲ـ تاسې پرلهپسې ننګول کېږی. زه له دې سره مینه لرم چې هره ورځ له یو نوي موقعیت سره مخ شم، حتی که دا موقعیت زما لپاره ډېر سخت هم وي. دا باور ولرئ چې ننګونې موږ ورځ تر بلې پياوړي کوي.
۳- پر خپل غوره شوي مسیر مو تمرکز وکړئ. انتوني رابینز وايي: «هرځای چې تمرکز وي، هلته انرژي په خوټېدو راځي.»
۴- فضا تاییدوونکې ده. کله مې چې خپله په مسلکي ډول کار پيل کړ، پلار مې راته وویل، خلکو ته په ارزښت قایل شه! پر هغوی باور وکړه او له کوم قید او شرط پرته له هغوی سره مینه وکړه. د پلار د خبرې اصلي مطلب مې د تاییدوونکې فضا رامنځ ته کول وو. هغه پوهېده او زه هم د وخت په تېرېدو سره پوه شوم چې کله خلک هڅوې، هغه په خپل ټول توان او ممکن ډول د هغه د سر ته رسولو لپاره کوښښ کوي.
۵- تاسې له خپلې محدودې امن ساحې وتلي یاست. مخکې مې د خطر منلو په اړه کاپي خبرې وکړې، نورو جزیاتو ته اړتیا نشته. یوازې دا درته وایم چې په خپله محدوده امن ساحه کې به هېڅ پرمختګ ونه کړی او بالعکس په محدوده مخ پر وده کوونکې ساحه کې هم اسانتیا نشته. د ارامۍ له محدودې ساحې د وتلو یوه لار له نویو تجربو سره مخ کېدل او د هغه منل دي.
۶- په پوره هیاجان له خوبه راپاڅېږئ. زه هره ورځ په پوره هیاجان له خوبه راپاڅېږم، ځکه پوهېږم چې غواړم له خلکو سره مرسته وکړم، کار مې په ښه ډول تر سره کړم، له هغو خلکو سره مینه لرم چې زه ورسره کار کوم او غواړم چې بدلون رامنځ ته کړم.
۷- ماتې خوړل اصلي دښمن نه دی. د ودې لپاره د مناسبې مثبتې فضا یوه ځانګړنه دا ده چې تاسې له ماتې خوړلو سره مخ کوي او یا مو حتی د ماتې تجربه کولو ته هڅوي، څو له هغه زده کړه وکړی.
۸- نور د پرمختګ په حال کې دي. څنګه چې غواړی خپلو اهدافو ته د رسېدو پر لار پرمختګ وکړی او ستاسې شاوخوا خلک هم د پرمختګ په حال کې وي، دا ستاسې لپاره ډېره ښه ده.
۹- خلک د بدلون غوښتونکي دي. جرالد بروکس وايي: «هره د پرمختګ زمینه د نوښت رامنځ ته کولو احتیاجه ده.» ایا دا خبره سمه ده؟ هو، موږ کولای شو بدلون وکړو، خو لزوماً هېڅ پرمختګ ونه کړو؛ خو که پرمختګ وکړو، قطعي ده چې بدلون به هم کوو.
تاسې دا وړتیا لری چې هم بدلون رامنځته کړی او هم له هغه سره جوخت پرمختګ وکړی. د دې هرڅه لپاره پوره پوره هڅه وکړئ.
