معلومه ده چې بېلابېلو کسانو په ورته موقعیت کې په بېلابېلو لارو تګ کړی، فکرونه یې مختلف دي او مختلف احساس لري. ویلی شو چې د هر کس کړه وړه د هغه په احساس پورې اړه لري؛ نو د خلکو د افکارو د بدلون لپاره باید د هغوی احساس هم بدل کړو. د خلکو د فکر ډول د هغوی د احساس تعینوونکی دی.
که غواړی چې د خلکو فکرونه بدل کړی، لاندې کړنې درسره تعقیب کړئ:
۱- خپلسري منفي فکرونه مو وپېژنئ!
د افکارو په بدلون کې لومړی ګام خپله د افکارو پېژندنه ده. دلته یې د خپلسرو منفي افکارو په اصطلاح کاروو. دغه منفي افکار دي چې په موږ کې د خپلسرۍ احساس پیدا کوي او دا پرته زموږ له غوښتنې راځي.
۲- پېژندلې تېروتنې مو وڅېړئ!
دې جملو ته پام وکړئ: «هغوی فکر کوي چې زه له غوښتنو ډک انسان یم؛ حتماً یې له مانه بد راغلي؛ زما له لاسه ځورېدلی دی؛ زه ورته د خندا وړ ښکارم؛ حتماً غوسه دی؛ زړه یې نه غواړي چې له ما سره کار وکړي».
ایا تاسو تر اوسه دا ډول جملې کارولې دي؟
داسې ښکاري چې په دې ټولو مواردو کې موږ د نورو ذهن لولو، یا هڅه کوو چې د نورو افکار او احساسات اټکل کړو او له بل لوري په خپل اټکل پوره باور ولرو.
ایا رښتیا موږ د نورو د افکارو د بدلون او لوستلو توان لرو؟
ځواب قطعاً منفي دی. یا په لاندې بېلګو کې «ټول ژوند مې له ناکامیو ډک دی؛ هېڅ وخت مې کار په سمه توګه پای ته نه دی رسېدلی؛ اصلاً نه شم کولای؛ زه ښه خاوند/ښځه نه یم؛ اصلاً بلد نه یم».
ایا دغه ټول موارد چې بیان شول په بشپړه توګه سم دي؟ نه هېڅکله نه. په پورته بېلګو کې هېڅ مثبتو ټکو ته پام نه دی شوی. داسې نه دي ویل شوي چې تېروتنه د بریا لومړی ګام دی. که تېروتنه و نه کړو، د بریا لپاره پوره خواري نه کوو.
ښایي غوره وي چې سړی خپل افکار بدل کړي، خو ولې ځینې وخت داسې فکر کوو؟ ایا دغه افکار منفي نه دي؟ ځینې وخت زموږ په ذهن کې د اطلاعاتو تحلیل او تجزیه په حرکت راځي، دغه تغیرونې چې د پېژندل شويو تېروتنو یا تغیرونو په نوم یادېږي په بېلابېلو شکلونو څرګندېږي.
دا دوه موردونه د پورتنیو بېلګو نمونې دي:
لومړي مورد ته ذهني لوستنه او دویم هغه ته مثبت کار ته نه پاملرنه وايي. په ذهني لوستنه کې اړوند کس هڅه کوي چې د نورو د افکارو، احساساتو او تمایلاتو اټکل وکړي یا د هغوی د افکارو د تغیر سبب شي. مثبتو چارو ته نه پاملرنه ښيي چې منفي ټکي په پام کې نیول شوي او اړوند کس مثبتو چارو ته پام نه کوي. له پېژندل شويو تېروتنو څخه یوه یې د افکارو تغیر دی. دغه تېروتنې د دې بیانوونکې دي چې که څوک د خپلې خوښې لویې مرتبې ته ونه رسېږي، ګواکي هیڅ بریالیتوب یې نه دی ترلاسه کړی.
د بېلګې په ډول، یو محصل د ازموینې لپاره ډېر کوښښ کوي او نومرې یې له مخکېنۍ ازموینې څخه ډېرې لوړې وي، خو بیا هم خپل ایډیال ته نه رسېږي. فکر کوي چې هڅو مې هېڅ ګټه ونه کړه او هېڅ شي نسبت پخوا ته بدلون نه دی کړی.
ایا دغه منفي فکر نه دی چې دغه محصل وايي، زه ماتې خوړونکی یم او د ژوند ټولې هڅې مې عبث دي؟
کولای شو د تېروتنې پېژندنې ته نور د ( له مبالغې ډک تصمیم) نوم واخلو. ذهني فېلتر د دې لامل کېږي چې یو کس ځینې واقعیتونه نالیدلي ونیسي او یوازې ځینو واقعیتونو ته پام وکړي.
د بېلګې په ډول، کله چې یو کس وایي، زه د هېچا نه خوښېږم، هسې د اوږو بار یم او د هېچا په ښه نه ورځم. کله چې له یو چا سره ملګری شوی یم، د ملګرۍ په ساتلو نه یم توانېدلی. دا ډله کسان په حقیقت کې د دې منفي افکارو په خلاف هېڅ شی نه شي را په یادولی.
ځينې وخت موږ د راتلونکي په اړه ډېر فکر کوو، خو دغه څه چې د راتلونکي په اړه یې وړاندوینه کوو؛ ډېر منفي دي. د بېلګې په ډول، وایو حتماً به مې ازموینه خرابوم؛ پوهېږم چې خبرو ته به مې غوږ ونه نیسي او یا داسې نور…
د فکرونو تغیر په دا ډول کسانو کې واجب دی. دا ډول وړاندوینې د راتلونکي په اړه سمې نه دي.
ځينې وخت زموږ افکار له مبالغې ډک وي او داسې معلومېږي چې خبره ډېره غټوو. دغه تېروتنه د (لوی ښودنې) په نوم یادېږي. لکه وایو: ابرو مې ولاړه، رسوا شوم، ټول ژوند مې وران شو.
یوه ډله کسان د ځان او نورو لپاره ډېر باید نه باید کاروي. دغه باید او نه باید تر یوې اندازې انګېزه پيدا کوي او د افکارو د بدلون سبب ګرځي، خو د یو شي ضمانت نه شي کولای. لکه داسې وايو: باید ښې نومرې واخلم یا باید دغه خبره ونه کړم.
دا خبرې د دې ضمانت نه شي کولای چې هغه کس واقعاً ښې نومرې واخلي. یوازینی اثر چې پیدا کوي یې دا دی چې که هغه کس ښې نومرې واخلي، ځان نه ملامتوي. غمناک کسان دې ته ډېر تمایل لري چې ځان ته نومونه او القاب وټاکي چې دا یو منفي فکر دی. هغوی ځان کم عقل، کمزوری او تنبل بولي. موږ ډېری وخت حتی نورو کسانو ته هم دغه نومونه او ځانګړنې ورکوو، یا یې د بدبختۍ پېښه بولو.
ډېر کسان ځان د منفي پېښو مسوول ګڼي، هغوی هره منفي پېښه په ځان پورې تړي او پر دې خاطر ځان ملامتوي چې دا کسان د افکارو تغیر ته ضرورت لري.
د بېلګې په ډول، کېدای شي ځان د خپل دوست د ناکامۍ مسوول وبولي، ځکه دوی پر دې باور دي چې هغه ته باید درس ووایي، څو هغه هم یوڅه زده کړي.
۳- د افکارو د تغیر دلیلونه او شواهد وڅېړئ!
د افکارو پر څېړنې سربېره نورې لارې هم شته چې له منفي افکارو سره مبارزه وکړي.
د بېلګې په ډول، هغه دلیلونه او شواهد چې د ځان لپاره مو ګټور یا بې ګټې وي، وڅېړئ او له ځانه یې په اړه وپوښتئ.
۴- سحر او جادو وګورئ!
که چېرې تاسو لومړۍ درې دندې سرته ورسوئ، سحر او جادو به رامنځته شي.
له دې دریو ګامونو پرته نورې لارې هم شته چې د افکارو په تغیر کې مرسته کوي. سربېره پر هغو مواردو چې د افکارو د تغیر په باره کې بیان شول، ځینې نورې سپارښتنې هم شته چې د هغې پلي کول درسره مرسته کوي څو پر خپل غمجن حالت واکمن شئ او ښه روحیه پیدا کړئ.
