فریدریک انګلز: افغانان زړور، سخت سر او خپلواک دی

دوه کاله وړاندې د اګست په میاشت کې، کله چې بهرني اشغالګران ووتل، افغانستان د خپلواکې پراختیا او له ګډوډۍ څخه نظم ته د انتقال نوي پړاو پیل کړ. افغان ولس په ریښتیا هم د خپل وطن واکمنان شوي دي .

د افغانستان د موقت حکومت له جوړېدو راهیسې، د ملي سولې د بیارغونې او خپلواکې پراختیا، د “اقتصاد متمرکز” بهرنۍ تګلارې تعقیبولو، په فعاله توګه د بهرنیو اسعارو او همکاریو د ترسره کولو او د اقتصاد د ودې او د فساد له منځه وړلو ته ژمن دی. د نشه يي توکو د کښت د مخنيوي، د خلکو د ژوند د ښه والي او ټولنيز امنيت، په نورو برخو کې يو لړ عملي تدبيرونه نيول شوي او مثبتې پايلې يې ترلاسه کړې دي. په افغانستان کې د چین د سفارت ډیپلوماتان چې په کابل کې میشت دي، د افغانانو په څیر په ښکاره احساس کوي چې په تیرو دوو کلونو کې د افغانستان ملي جوړونه په پرله پسې ډول پرمخ تللې، امنیتي وضعیت یې د پام وړ ښه شوی ، اقتصاد او د خلکو ژوند هم  وده کړې، او دا لرغونی او باثباته تمدن یو ځل بیا ژوندی کیږي.

چين او افغانستان د ګډې راتلونکې او برخليک  لرونکې ټولنه ده، د عنعنوي دوستۍ اوږد تاريخ لري او د امنيت او پرمختګ په برخه کې نږدې اړيکې لري. د افغانستان په وضعیت کې له بنسټیزو بدلونونو راهیسې، چین د سوله ییز ژوند د پنځو اصولو “دوستۍ، صداقت، متقابلې ګټې او ټول شموله” دیپلوماتیکې مفکورې ته دوام ورکړی. چین له افغان حکومت سره په  درناوي او متوازنه توګه اړیکه ټینګه کړې ده. په تیرو دوو کلونو کې د چين او افغانستان لوړ پوړو چارواکو څو ځله ليدنې، ټیلیفوني اړيکې، د ليکونو تبادله او دوه اړخيزې ليدنې کړې دي چې د دواړو خواوو ترمنځ د ملګرتیادود او د متقابل اعتماد لوړه کچه په بشپړه توګه څرګندوي. چين په فعاله توګه د افغان مسئلې د سياسي حل بهير په مسوولانه او رغنده توګه پرمخ بيايي. په تیره بيا چين د افغانستان د ګاونډيو هیوادونو د بهرنيو چارو د وزيرانو د څلور اړخيزې غونډې د جوړېدو په هڅونه کې فعال او رغنده رول لوبولی، د افغانستان د باثباته پرمختګ د ملاتړ لپاره يې سيمه ييزې هڅې په فعاله توګه تحليل کړې او د افغانستان د حالاتو د سم انتقال لپاره يې مثبت رول لوبولی دی.

چين د افغانستان د يو زر کلن دوست اوګاونډي په توګه تل د افغانستان په اړه دوستانه تګلاره غوره کړې ده. “د افغانستان مسئلې په اړه د چين دريځ” په سند کې چين وړانديز کړی چې “درې درناوی” او “درې هيڅکله نه”، د افغانستان د اعتدال او ثابتې حکومتولۍ، د سوله ييزې بيارغونې، له ترهګرۍ سره په ټينګه مبارزه، د دوه اړخيزو او څو اړخيزو پر ضد مبارزې د پياوړتيا لپاره دې ملاتړ وکړي. له ترهګرۍ سره د مبارزې او له استعمار سره د مبارزې په برخه کې همکاري، په افغانستان کې “درې قواوې” له متحده ایالاتو څخه غواړي چې په افغانستان کې خپل مسوولیتونه ادا کړي، د بهرنیو ځواکونو د مداخلې او نفوذ مخه ونیسي، د افغانستان په اړوندو مسلو کې د څو اړخیزو همغږي زیاتولو او د بشردوستانه ستونزو په حل کې مرسته وکړي. په افغانستان کې د کډوالو مسئلې او په افغانستان کې د نشه يي توکو د کنټرول په اړه د چين ملاتړ په هراړخيز او سيستماتيک ډول دی.‎‎‎ افغانستان مسئلې په اړه د دريځ نيولو په ترڅ کې بايد د ثبات د ټينګښت لپاره د نړيوالې ټولنې او د سيمې د هیوادونو ګډه اجماع او ګډې هڅې وشي. افغانستان او د افغانستان سره مرسته وشي.

لکه څنګه چې یو چینایی وینا ده  ، ښه ګاونډیان یو بل ته د ښه والی هیله کوی ،او  نږدې ګاونډیان یو بل ته خوندیتوب او امنیت هیله مند وی. په تیرو دوه کلونو کې ، د چین خلکو د افغانستان د خلکو سوکالۍ او امنیت له نږدې څارلی او په وخت او قوی ملاتر يې کړی دی. له لومړنیو بشري مرستو څخه تر افغانستان سره د اقتصادي بیارغونې په برخه کې، چین تل د خپلواکې پراختیا په لاره کې له افغانستان سره مرسته کړې او په فعاله توګه یې له افغانستان سره په بېلابېلو برخو کې د چین او افغانستان ترمنځ د سترو پروژو د همکارۍ د پراختیا او د وارداتو د پراختیا په شمول په بېلابېلو برخو کې همکاري کړې ده. د افغاني کرنیزو محصولاتو ځانګړتیا،  په98%  افغاني توکو باندې د صفر تعرفې پلي کول، د چین او افغانستان تر منځ د “جلغوزه  چارټر الوتنې” پرانیستل او مستقیم الوتنې، او د یو بل سره د ارتباط او د اړیکو پراختیا ته وده ورکول دي. په پرله پسې توګه د چين او افغانستان ترمنځ د عملي همکارۍ کچه لوړه شوې او د اقتصاد له لارې يې پرمختګ کړی او د افغانستان خلکو ته

يې د پام وړ ګټې رسولي دي.

اوسمهال افغانستان د بیارغونې په برخه کې له ګڼو ننګونو سره مخ دی د ملی یووالی حکومت جوړولو دنده ستونزمنه ده. په ورته وخت کې، نړیواله ټولنه تمه لری چې افغانستان به یو پراخ او ټول شموله سیاسی چوکاټ رامینځته کړی چې د ښځو او اقلیتونو په ګډون د ټولو اتباعو حقونه او ګټې خوندی کړی. په دې برخه کې لا هم ځینې هیلې شته. تمه کیږی چې افغانستان به د یوې داسې لارې په لور لا قوی ګامونه پورته کړی چې د افغانانو ګټو ته خدمت وکړی او د نړیوالې ټولنې هیلې پوره کړی او مثبتې پایلې ترلاسه کړی.

نوې تاریخي دورې ته د ننوتو سره، چین غواړي چې له نړیوالې ټولنې سره همغږي او همکاري نوره هم پیاوړې کړي، څو له افغانستان سره په کم وخت کې د باثباته پرمختګ په لاره کې مرسته وکړي. چین به عدالت ته دوام ورکړی او په نړیوالو مرحلو کې به د افغانستان په استازیتوب خبرې وکړی، په نړیواله ټولنه به غږ وکړی چې له افغانستان سره ښکیل شی، بشری مرستې چمتو کړی، د افغانستان د سولې د بیارغونې ملاتړ وکړی، په سیمه ییزه او نړیواله اقتصادی او سوداګریزه همکارۍ کې ادغام شی، له اړوندو هیوادونو څخه به وغواړی چې ژر تر ژره بندیزونه لرې کړی، د افغانستان بهرنۍ شتمنۍ بیرته ورکړی، او له افغانستان سره د مرستو ژمنې پوره کړی.

لکه څنګه چې فریدریک انګلز وویل، افغانان زړور، سخت او خپلواک دی. چین په بشپړه توګه په دې باور دی چې د افغانستان خلک دا وړتیا او حکمت لری چې خپلې چارې اداره کړی، د خپلو ملی شرایطو لپاره مناسبه پرمختللې لاره ومومی او په رښتیا سره داسې یو افغانستان جوړ کړی چې “دایمی سوله، سوکالی او پرمختګ” ولری.