په کابل کې د هوا ککړتیا؛ ژمي ته د چمتووالي لپاره بیړني اقدامات اړین دي

د ژمي په پیل کې په کابل ښار کې د هوا ککړتیا یوه تکراري او جدي ستونزه ګرځېدلې ده، چې د ښار اوسېدونکي هر کال له سختو روغتیايي ستونزو سره مخ کوي. د کورونو، نانوایانو او حمامونو د تودولو لپاره د ټیټ کیفیت سون توکو لکه ډبرو سکرو، لرګیو او حتی پلاستیکونو کارول د هوا د ککړتیا اصلي لاملونه ګڼل کېږي.
په وروستیو کلونو کې د کابل د هوا ککړتیا نړیوالو معیارونو ته په کتو خطرناک حد ته رسېدلې ده، چې د تنفسي ناروغیو، قلبي ستونزو او نورو جدي روغتیايي زیانونو لامل ګرځي. د ژمي په دې سړه هوا کې د تودوخې لپاره د سون توکو غیر معیاري استعمال د ککړتیا کچه نوره هم لوړه کړې ده، چې د خلکو ژوند ته جدي ګواښ پېښوي.
اړینه ده چې افغان سرپرست حکومت د هوا د ککړتیا د مخنیوي لپاره بیړني ګامونه پورته کړي. په دې برخه کې لومړی ګام د ټیټ کیفیت سون توکو د کارونې جدي مخنیوی دی. د دې تر څنګ، اړینه ده چې د معیاري او چاپېریالي پاکو سون توکو کارونه تشویق شي او خلکو ته د سون توکو اسانه او ارزانه لاسرسی برابر شي.
د کابل ښار د پاکوالي لپاره باید د موټرو تخنیکي معاینات جدي ونیول شي او د هغو زړو موټرو تګ راتګ محدود شي چې د هوا د ککړتیا لوی لامل دي. همدارنګه، د ښار د شنو ساحو پراختیا، د ونو کرل، او د شنه چاپېریال رامنځته کولو لپاره پراخې پروژې پيل شي. د صنعتي سیمو فعالیتونه باید د چاپېریال ساتنې اصولو ته ژمن وي او د زهرجنو ګازونو خوشې کول یې جدي کنټرول شي.
د خلکو عامه پوهاوی هم یو مهم اړخ دی. د هوا د ککړتیا په اړه د پوهاوي پروګرامونه باید پیاوړي شي ترڅو د کابل ښاریان د چاپېریال پاک ساتلو په ارزښت پوه شي او د ککړتیا د مخنیوي په برخه کې خپل مسؤلیت ادا کړي. خلک باید په خپلو کورونو او سوداګریزو ځایونو کې د سون توکو کارولو پر مهال د چاپېریال اصولو ته پاملرنه وکړي.
د هوا د ککړتیا د مخنیوي لپاره، اړینه ده چې د کابل ښاروالۍ، چاپېریال ساتنې اداره، د عامې روغتیا وزارت او اړوندې نورې ادارې همغږي شي. یوه ملي طرحه باید جوړه شي چې د چاپېریالي پروژو پلي کول، د ونو کرنه، د سړکونو پاکوالی او د زړو موټرو محدودول پکې شامل وي.
که افغان سرپرست حکومت د دې ستونزې د حل لپاره لازم اقدامات ونه کړي، د هوا ککړتیا به نه یوازې د اوسېدونکو روغتیا بلکې د ښار د اقتصادي وضعیت لپاره هم جدي ننګونې رامنځته کړي. هر ډول ځنډ د ستونزې لا زیاتېدو او د خلکو د ژوند له خطر سره مخ کېدو معنی لري. د دې ستونزې دوام به په راتلونکي کې د یوه ستر بشري ناورین سبب شي چې د مخنیوي لپاره یې همدا نن باید اقدام وشي.
په پای کې، کابل د افغانستان پلازمېنه د یوه پاک او صحي ښار په توګه یې رامنځته کول د حکومت، خلکو او ټولنې ګډو هڅو ته اړتیا لري. که د هوا ککړتیا ستونزه له پامه وغورځول شي، منفي اغېزې به یې د خلکو په ژوند، اقتصاد او روغتیا سختې تمامې شي. حکومت باید دا جدي ننګونه د ملي لومړیتوب په توګه ومني او ژر تر ژره د هغې د حل لپاره اړینې کړنې ترسره کړي. د یوه پاک، سمسور او صحتمند کابل لپاره ګډ کار او مسؤلیت ته اړتیا ده.